De woningmarkt van Europa weer opbouwen

Op een ochtend in Gent bladert een jong koppel dat in een piepklein appartement woont door de advertenties van panden. Beiden hebben een stabiele baan. Ze hebben gedaan wat de maatschappij hen opdroeg: hard studeren, een fatsoenlijke job vinden en sparen. En toch verlaten ze binnenkort hun appartement. Niet omdat ze een mooiere plek hebben gevonden om te wonen, maar omdat ze gedwongen worden te vertrekken. De huur is gestegen. Opnieuw. Kopen is geen optie. Dat zou ze al hun spaargeld kosten. Dit stel wordt niet alleen gedwongen om hun appartement te verlaten, maar ze worden ook gedwongen om de stad te verlaten waar ze al zo lang van hielden. De plek waar ze zich hun toekomst hadden voorgesteld.

In de hele EU is huisvesting niet langer "gewoon duur". Het is onbetaalbaar geworden voor miljoenen jonge Europeanen. Sinds 2010 zijn de huizenprijzen met meer dan 60% gestegen en de huren met 30%. In veel steden besteden koppels bijna de helft van hun inkomen om een dak boven hun hoofd te houden. Voor starters is het onmogelijk geworden om deze barrière te overbruggen.

Op 10 maart heeft het Europees Parlement zijn laatste - en allereerste - verslag over de huisvestingscrisis in de EU aangenomen. Borja Giménez Larraz, lid van het Europees Parlement, die onderhandelde over het eindverslag en het schreef, zet een routekaart uit om de toegang tot fatsoenlijke, duurzame en betaalbare huisvesting in heel Europa te herstellen. Voor de EVP-Fractie is de analyse duidelijk: we hebben niet alleen een huisvestingscrisis, maar ook een crisis in het woningaanbod.

Na de financiële crisis stortte de hele bouwsector in: investeringen droogden op en geschoolde arbeidskrachten verlieten de sector. Tegelijkertijd rezen de belemmeringen in de regelgeving de pan uit. De stedenbouwkundige regels werden complexer en er kwamen steeds strengere milieu- en energie-eisen. Dit alles vertraagde de vergunningsprocedures. Ondertussen blijft bouwgrond ongebruikt en raken vergunningen verdwaald in een doolhof van wettelijke hindernissen. Als we echt serieus werk willen maken van betaalbare huisvesting, moeten we sturen in de richting van het genereren van aanbod.

Het is hoog tijd voor een nieuwe huisvestingsovereenkomst voor Europese burgers. Dankzij de EVP-Fractie roept het Europees Parlement de Europese Commissie eindelijk op om met een vereenvoudigingspakket voor huisvesting te komen. Door te snoeien in overlappende regels willen we ervoor zorgen dat de Europese wetgeving de woningbouw niet langer verstikt. Ons jong koppel in Gent wil een overheid die sneller en meer bouwt. Ja, klimaat- en energienormen zijn belangrijk. Ja, kwaliteit is belangrijk. Zeker, duurzaamheid is belangrijk. Maar bovenal moeten regels betaalbare huisvesting mogelijk maken en mensen vooruithelpen.

Vandaag de dag kan het verkrijgen van een bouwvergunning jaren duren. Dat is gewoonweg onaanvaardbaar. We willen dat een bouwvergunning binnen zestig dagen wordt goedgekeurd. Als het bevoegde bestuur niet op tijd een antwoord geeft, kan het project doorgaan. We moeten ook beter gebruik maken van de grond die we al hebben. Ongebruikte industrieterreinen kunnen snel worden herontwikkeld tot nieuwe wijken. Dit zou het aanbod in de buurt van steden kunnen vergroten.

Betaalbaarheid is geen abstract idee: het gaat erom of jonge koppels een gezin kunnen stichten. Of verpleegsters, leraren of politieagenten dicht bij de mensen kunnen wonen die ze dienen. Daarom pleiten we voor eenvoudigere procedures en lagere woonkosten. Het kopen of huren van je eerste huis moet niet aanvoelen als het beklimmen van een berg papierwerk.

Voorspelbare regels zijn even belangrijk. Rechtszekerheid voor zowel eigenaars als huurders stimuleert een toename van het aanbod. Er is geen pasklare oplossing. De huisvestingsmarkten verschillen sterk van lidstaat tot lidstaat en van regio tot regio. Subsidiariteit moet de leidraad blijven. Europa moet belemmeringen helpen wegwerken en investeringen ondersteunen. Lokale, regionale en nationale overheden zijn nog steeds het best geplaatst om de details uit te werken.

Daarom stelt de EVP-Fractie duidelijke prioriteiten: eenvoudigere regels, snellere vergunningen, meer land ter beschikking stellen en gerichte steun voor wie dat het meest nodig heeft - en dat alles met respect voor de nationale bevoegdheden. We hebben de eerste steen gelegd. Nu is het tijd om de structuur te bouwen.