Ανασυγκρότηση της ευρωπαϊκής αγοράς κατοικίας

Ένα πρωινό στη Γάνδη, ένα νεαρό ζευγάρι που ζει σε ένα μικροσκοπικό διαμέρισμα ξεφυλλίζει τις αγγελίες ακινήτων. Και οι δύο έχουν σταθερές δουλειές. Έκαναν αυτό που τους είπε η κοινωνία: διάβασαν σκληρά, βρήκαν μια αξιοπρεπή δουλειά και αποταμίευσαν χρήματα. Και όμως, σύντομα θα εγκαταλείψουν το διαμέρισμά τους. Όχι επειδή βρήκαν ένα καλύτερο μέρος για να ζήσουν, αλλά επειδή αναγκάζονται να φύγουν. Το ενοίκιο έχει αυξηθεί. Και πάλι. Η αγορά δεν αποτελεί επιλογή. Αυτό θα τους κόστιζε όλες τις οικονομίες τους. Αυτό το ζευγάρι όχι μόνο αναγκάζεται να εγκαταλείψει το διαμέρισμά του, αλλά και την πόλη που αγαπούσε τόσο καιρό. Το μέρος όπου φαντάζονταν το μέλλον τους.

Σε ολόκληρη την ΕΕ, η στέγαση δεν είναι πλέον "απλά ακριβή". Έχει γίνει απλησίαστη για εκατομμύρια νέους Ευρωπαίους. Από το 2010, οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί πάνω από 60% και τα ενοίκια κατά 30%. Σε πολλές πόλεις, τα ζευγάρια ξοδεύουν σχεδόν το μισό εισόδημά τους απλώς και μόνο για να έχουν μια στέγη πάνω από το κεφάλι τους. Για τους αγοραστές που αγοράζουν για πρώτη φορά, αυτό το εμπόδιο έχει καταστεί αδύνατο να γεφυρωθεί.

Στις 10 Μαρτίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την τελική -και πρώτη- έκθεσή του για την κρίση της στέγασης στην ΕΕ. Ο Borja Giménez Larraz, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο οποίος διαπραγματεύτηκε και συνέταξε την τελική έκθεση, καθορίζει έναν οδικό χάρτη για την αποκατάσταση της πρόσβασης σε αξιοπρεπή, βιώσιμη και οικονομικά προσιτή στέγαση σε ολόκληρη την Ευρώπη. Για την Ομάδα του ΕΛΚ, η ανάλυση είναι σαφής: δεν έχουμε απλώς κρίση στέγασης, έχουμε κρίση προσφοράς κατοικίας.

Μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση, ολόκληρος ο κατασκευαστικός τομέας κατέρρευσε: οι επενδύσεις στέρεψαν και το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό εγκατέλειψε τον κλάδο. Ταυτόχρονα, τα ρυθμιστικά εμπόδια εκτοξεύτηκαν στα ύψη. Οι πολεοδομικοί κανόνες έγιναν πιο πολύπλοκοι, παράλληλα με τις όλο και πιο απαιτητικές περιβαλλοντικές και ενεργειακές απαιτήσεις. Όλα αυτά επιβράδυναν τις διαδικασίες αδειοδότησης. Εν τω μεταξύ, η οικοδομική γη παραμένει αχρησιμοποίητη και οι άδειες χάνονται σε έναν λαβύρινθο κανονιστικών εμποδίων. Αν θέλουμε πραγματικά να ασχοληθούμε σοβαρά με την οικονομικά προσιτή στέγαση, πρέπει να στραφούμε προς την κατεύθυνση της δημιουργίας προσφοράς.

Είναι καιρός για μια νέα συμφωνία για τη στέγαση των Ευρωπαίων πολιτών. Χάρη στην ομάδα του ΕΛΚ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί επιτέλους την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει μια δέσμη μέτρων για την απλούστευση της στέγασης. Με την περικοπή των επικαλυπτόμενων κανόνων, θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν θα πνίγει πλέον την κατασκευή κατοικιών. Το νεαρό ζευγάρι μας στη Γάνδη θέλει μια κυβέρνηση που χτίζει πιο γρήγορα και χτίζει περισσότερο. Ναι, τα κλιματικά και ενεργειακά πρότυπα έχουν σημασία. Ναι, η ποιότητα έχει σημασία. Σίγουρα, η βιωσιμότητα έχει σημασία. Αλλά πάνω απ' όλα, οι κανόνες πρέπει να διευκολύνουν την προσιτή στέγαση και να βοηθούν τους ανθρώπους να προχωρήσουν μπροστά.

Σήμερα, η έκδοση οικοδομικής άδειας μπορεί να διαρκέσει χρόνια. Αυτό είναι απλά απαράδεκτο. Θέλουμε έγκριση οικοδομικής άδειας εντός εξήντα ημερών. Εάν η αρμόδια διοίκηση δεν δώσει εγκαίρως απάντηση, το έργο μπορεί να προχωρήσει. Θα πρέπει επίσης να αξιοποιήσουμε καλύτερα τη γη που ήδη διαθέτουμε. Οι αχρησιμοποίητες βιομηχανικές περιοχές μπορούν να αξιοποιηθούν γρήγορα σε νέες γειτονιές. Αυτό θα μπορούσε να αυξήσει την προσφορά κοντά στις πόλεις.

Η οικονομική προσιτότητα δεν είναι μια αφηρημένη ιδέα: αφορά το αν τα νέα ζευγάρια μπορούν να δημιουργήσουν οικογένεια. Αν οι νοσοκόμες, οι δάσκαλοι ή οι αστυνομικοί μπορούν να ζήσουν κοντά στους ανθρώπους που υπηρετούν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ζητάμε απλούστερες διαδικασίες και χαμηλότερο κόστος στέγασης. Η αγορά ή η ενοικίαση της πρώτης σας κατοικίας δεν πρέπει να μοιάζει με την ανάβαση σε ένα βουνό γραφειοκρατίας.

Οι προβλέψιμοι κανόνες είναι εξίσου σημαντικοί. Η ασφάλεια δικαίου τόσο για τους ιδιοκτήτες όσο και για τους ενοικιαστές ενθαρρύνει την αύξηση της προσφοράς. Δεν υπάρχει λύση που να ταιριάζει σε όλους. Οι στεγαστικές αγορές διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και των περιφερειών. Η επικουρικότητα πρέπει να παραμείνει η κατευθυντήρια αρχή. Η Ευρώπη πρέπει να συμβάλει στην άρση των εμποδίων και να στηρίξει τις επενδύσεις. Οι τοπικές, περιφερειακές και εθνικές κυβερνήσεις εξακολουθούν να είναι οι πλέον κατάλληλες για να επεξεργαστούν τις λεπτομέρειες.

Γι' αυτό η Ομάδα του ΕΛΚ θέτει σαφείς προτεραιότητες: απλούστεροι κανόνες, ταχύτερες άδειες, περισσότερη διαθέσιμη γη και στοχευμένη στήριξη για όσους την έχουν περισσότερο ανάγκη - όλα με σεβασμό στις εθνικές αρμοδιότητες. Έχουμε βάλει τον πρώτο λίθο. Τώρα ήρθε η ώρα να χτίσουμε τη δομή.