Dokument prezentujący stanowisko Grupy EPL: Stosunki UE z USA

Relacje transatlantyckie między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi od zawsze stanowiły podstawę zachodniej stabilności geopolitycznej i gospodarczej. Partnerstwo to, oparte na wspólnych wartościach demokratycznych, interesach związanych z bezpieczeństwem i współpracy gospodarczej, od dziesięcioleci odgrywa znaczącą rolę w kształtowaniu globalnego porządku.

Rozwój coraz bardziej asertywnych i autorytarnych Chin oraz niesprowokowana i niezgodna z prawem wojna Rosji przeciwko Ukrainie podważyły oparty na zasadach porządek międzynarodowy. Podczas gdy UE i jej państwa członkowskie wspólnie próbują poradzić sobie z tymi historycznymi zmianami, druga administracja Trumpa przyniosła nowe realia dla Europy. Utrzymanie bliskiego partnerstwa transatlantyckiego leży w najlepszym interesie obu stron. Chociaż musimy dostosować się do nowych realiów, UE powinna zachować swoje własne wartości. Ważne jest, aby USA szanowały UE jako kluczowego globalnego gracza i partnera w rozwiązywaniu wspólnych międzynarodowych wyzwań. Musimy zachować i wzmocnić autonomię w tworzeniu przepisów w UE w kluczowych obszarach polityki, wzywając do pełnego poszanowania suwerennych procesów decyzyjnych i integralności instytucjonalnej UE. Pragniemy partnerstwa opartego na zaufaniu i przewidywalności, które ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia stabilności i rozwoju gospodarczego po obu stronach Atlantyku. Wzywamy zatem do jak najszybszego podpisania umowy ramowej pomiędzy UE i USA. Dlatego też EPL apeluje o nową strategię sojuszu euroatlantyckiego, uwzględniającą wszystkie nowe priorytety i obszary współpracy, a także nową rzeczywistość geopolityczną.

W czasach, gdy globalne sojusze są wystawiane na próbę i na nowo definiowane, więzi transatlantyckie pozostają niezastąpione. Wzmocnienie naszej współpracy we wszystkich wymiarach - od handlu i obrony po klimat i innowacje - jest nie tylko pożądane, ale wręcz niezbędne do utrzymania globalnej stabilności i postępu. Nasze złożone i głębokie relacje dotyczą wielu obszarów, od handlu po obronność, od sztucznej inteligencji po rolnictwo, od sektora zdrowia po dyplomację oceaniczną i bezpieczeństwo łańcucha dostaw. Jako EPL podkreślamy, że tylko silna Europa może zapewnić silne partnerstwo między UE i USA. Europa ma już wiele do zaoferowania Stanom Zjednoczonym i powinniśmy dalej rozwijać nasze mocne strony i potencjał w różnych obszarach polityki, aby jeszcze bardziej wzmocnić nasze wzajemnie korzystne i pełne szacunku partnerstwo. Partnerstwo to należy pogłębić poprzez ustanowienie niezbędnych ram współpracy, obejmujących kontynuację i intensyfikację wzajemnej wymiany informacji wywiadowczych oraz skoordynowanego planowania strategicznego, aby skutecznie stawiać czoła wspólnym wyzwaniom w zakresie bezpieczeństwa. W tym kontekście pragniemy podkreślić, że aby osiągnąć postępy konieczne jest dokładne wdrożenie prawodawstwa UE, które będzie sprawiedliwe i zapewni równe szanse wszystkim podmiotom transatlantyckim, w połączeniu z wysiłkami na rzecz promowania deregulacji, tam gdzie jest to konieczne, w celu zwiększenia konkurencyjności gospodarki europejskiej, przy jednoczesnym poszanowaniu wysokiego poziomu europejskich norm w zakresie zdrowia, bezpieczeństwa i ochrony konsumentów. Podkreślamy również, że nasza wzajemna współpraca w sektorze technologii różni się od współpracy w innych sektorach, ponieważ ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia, że nowe technologie będą stosowane w sposób bezpieczny i demokratyczny. Kwestie związane z technologią powinny być zatem rozpatrywane oddzielnie od innych dyskusji handlowych bazujących na interesach, a także na autonomii obu stron przy ustalaniu własnych zasad i standardów.

Obrona i bezpieczeństwo to kluczowe obszary, a ich budżety w całej UE zostały zwiększone w sposób od dawna oczekiwany. Rozumiemy, że musimy zapewnić sobie bezpieczeństwo. Dlatego apelujemy o sprawiedliwy podział obciążeń z USA w ramach NATO oraz o obopólnie korzystną współpracę przemysłową w dziedzinie obronności, opartą na równych warunkach dla wszystkich naszych gałęzi przemysłu. Ponieważ UE zwiększa inwestycje w szybko rozwijający się europejski przemysł obronny, powinniśmy kontynuować współpracę z USA i zapewnić dialog między branżami. Wzmocnienie europejskiego filaru w ramach NATO musi iść w parze ze zwiększeniem zdolności obronnych UE, zapewniając pełną komplementarność i synergię w zabezpieczaniu pokoju i stabilności euroatlantyckiej. UE i USA stoją przed wieloma pilnymi i ważnymi wyzwaniami oraz mają wspólne interesy w dziedzinie obronności, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w zacieśnionej współpracy w zakresie urządzeń i wywiadu. Obejmuje to również wspólną strategię w zakresie bezpieczeństwa infrastruktury, ochrony korytarzy transportowych i kluczowych węzłów logistycznych, a także rozwój interoperacyjnych systemów mobilności. Zyskując większą autonomię w tym obszarze, UE może być lepszym partnerem strategicznym dla USA. Uważamy, że obrona UE i wzmocnienie europejskiego filaru NATO powinny być realizowane we współpracy z USA. UE musi dążyć do zmniejszenia zależności od przemysłu obronnego swoich partnerów i osiągnięcia strategicznej autonomii poprzez zwiększenie produkcji i innowacji. Jednocześnie priorytetem UE jest zapewnienie Ukrainie trwałej, długoterminowej pomocy wojskowej i wsparcia politycznego ze strony Stanów Zjednoczonych. Ukraina może liczyć na naszą pomoc w dążeniu do zapewnienia pokoju, który zabezpieczy istotne interesy w zakresie bezpieczeństwa zarówno dla Ukrainy, jak i dla Europy. Pragniemy wzmocnić Ukrainę, by mogła wygrać wojnę z Rosją. Tylko żelazne gwarancje bezpieczeństwa koordynowane wspólnie przez społeczność transatlantycką mogą skutecznie powstrzymać rosyjską agresję. Ponadto musimy zbadać możliwości wspierania wzajemnych interesów i prowadzić wspólne działania w kluczowych regionach, takich jak Indo-Pacyfik, Ameryka Łacińska, Afryka, Bliski Wschód i wschodnia część Morza Śródziemnego czy Arktyka.

W tym kontekście pragniemy podkreślić centralne znaczenie europejskiej Arktyki, rozciągającej się od Morza Bałtyckiego po Morze Barentsa, jako północnej flanki NATO i UE, gdzie coraz częściej przecinają się rosyjska militaryzacja i rosnące chińskie inwestycje. „Dialog UE-USA na temat bezpieczeństwa i obrony” stanowi idealne forum do dyskusji na ten temat. Należy go pogłębiać i organizować bardziej regularne spotkania. Ponadto szczególną uwagę należy zawsze poświęcać krajom sąsiednim, zwłaszcza Ukrainie, Bałkanom Zachodnim i Kaukazowi Południowemu, gdzie my, jako EPL, będziemy nadal głównym orędownikiem wspierania demokracji i procesu integracji euroatlantyckiej. Uważamy, że odstraszanie wroga i obrona wschodniej flanki NATO pozostają najwyższym priorytetem. Konieczne jest również wzmocnienie transatlantyckiego zaangażowania w Afryce i południowym sąsiedztwie, biorąc pod uwagę rosnące wyzwania związane z niestabilnością Afryki i innych regionów atlantyckich. Wszystko to wymaga bardziej zintegrowanego podejścia łączącego bezpieczeństwo, zarządzanie migracją, zrównoważony rozwój i odporność infrastruktury krytycznej: obszary, w których USA, NATO i UE muszą skuteczniej koordynować swoje działania.

Konieczne jest wzmocnienie naszej współpracy w zakresie bezpieczeństwa i obrony z Wielką Brytanią i Norwegią, strategicznymi partnerami UE i sojusznikami NATO. Ponadto powinniśmy pogłębić naszą współpracę ze Stanami Zjednoczonymi w obszarze przestrzeni kosmicznej – strategicznej dziedziny, która służy zarówno rozwojowi gospodarczemu, jak i realizacji celów w zakresie bezpieczeństwa i obronności. Fora takie jak Dialog Kosmiczny między UE i USA powinny być zatem dalej rozwijane, aby sprostać wspólnym wyzwaniom technologicznym, środowiskowym i geopolitycznym. Przestrzeń kosmiczna stwarza również możliwości współpracy w zakresie badań i nauki, w tym partnerstwa między uniwersytetami amerykańskimi i europejskimi.

Reagując na zmieniającą się dynamikę, ważne jest również, aby sojusz transatlantycki nadal był platformą do promowania i obrony podstawowych wartości państw zachodnich: wolności, sprawiedliwości i godności ludzkiej. Oznacza to przestrzeganie zasad demokracji, poszanowanie praw człowieka i praworządności, zarówno w naszym społeczeństwie jak i w ramach naszej działalności globalnej. W czasach rosnących wpływów autorytarnych wzmacnianie tych wartości poprzez naszą współpracę jest nie tylko imperatywem moralnym, ale także strategicznym.

Chociaż kwestie bezpieczeństwa są najważniejszym elementem stosunków UE-USA, obie strony muszą współpracować w obliczu szerszego spektrum globalnych wyzwań, które wystawiają na próbę obecny porządek międzynarodowy. UE i USA powinny wspólnie stawić czoła wzrostowi autorytarnych reżimów oraz ogromnej liczbie istniejących i pojawiających się zagrożeń hybrydowych, które charakteryzują obecny krajobraz bezpieczeństwa, w tym przymusowi gospodarczemu, terroryzmowi, przestępczości zorganizowanej, w celu zintensyfikowania walki z kartelami narkotykowymi, kampaniami dezinformacyjnymi, zagraniczną ingerencją w demokratyczne funkcjonowanie naszych krajów oraz erozją wartości demokratycznych na całym świecie. Powinniśmy współpracować z naszymi partnerami transatlantyckimi w celu przeprowadzenia od dawna potrzebnej reformy organizacji wielostronnych, takich jak ONZ, a w szczególności WTO. Wzywamy również do harmonizacji polityki sankcji UE-USA wobec podmiotów, które angażują się w destabilizację i naruszają prawo międzynarodowe, by wzmocnić wspólny front ochrony oparty na zasadach międzynarodowego porządku. Migracja i zmiany klimatu również wymagają naszej wspólnej uwagi. Ponadto stoimy również przed wyzwaniami związanymi z zarządzaniem szybkim wzrostem technologicznym i rozwojem sztucznej inteligencji. Tylko współpraca transatlantycka może zapewnić, że kwestie te zostaną odpowiednio rozwiązane na poziomie globalnym. Ponadto zacieśnienie współpracy UE–USA w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego, obejmującej energię jądrową do celów cywilnych i skroplony gaz ziemny (LNG), może zwiększyć naszą wspólną odporność energetyczną, wesprzeć przejście na gospodarkę niskoemisyjną i zmniejszyć zależność od autorytarnych dostawców energii poprzez stopniowe wycofywanie rosyjskich paliw kopalnych, w tym LNG i ropy naftowej. Wyzwaniem dla UE i USA są również tajne działania cybernetyczne i szpiegowskie Chin, a także ich nieuczciwa polityka handlowa, która tworzy zależności i ujawnia słabe punkty, które mogą zostać wykorzystane przeciwko nam. Aby zapobiec tym zagrożeniom, konieczna jest ścisła współpraca UE z USA.

We wszystkich tych obszarach UE i USA powinny obustronnie współpracować, aby szukać wspólnych mianowników i rozwiązywać różnice w naszych stanowiskach. Dlatego bardziej niż kiedykolwiek uważamy, że szczyty UE-USA powinny odbywać się regularnie, ponieważ mogą one służyć jako potężny katalizator do wzmocnienia stosunków dwustronnych, zwłaszcza w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony.

Na polu gospodarczym wartość obrotów handlowych między UE a USA w zakresie towarów i usług w 2024 r. wyniosła 1,6 mld euro, co czyni stosunki handlowe między UE a USA największymi na świecie dwustronnymi relacjami handlowymi i inwestycyjnymi. Transatlantyckie stosunki gospodarcze stanowią podstawę dla stworzenia milionów miejsc pracy po obu stronach Atlantyku. Obie strony są również głęboko zintegrowane pod względem przepływów inwestycyjnych – wartość inwestycji na rynkach naszych rynkach wynosi 5,3 mld euro, co podkreśla głęboką integrację gospodarczą i wzajemne korzyści płynące z inwestycji transatlantyckich. Te wzajemne powiązania gospodarcze są nie tylko filarem stosunków transatlantyckich, ale także kluczowym czynnikiem gwarantującym globalną stabilność gospodarczą. Chociaż napięcia w stosunkach handlowych zmniejszyły się, niedawno podpisana umowa ramowa między UE i USA pozostaje niestabilna. Dlatego też UE i USA powinny ze sobą negocjować w celu zawarcia pełnoprawnej umowy o wolnym handlu i wzmocnienia długotrwałego partnerstwa, które zawsze opierało się na uczciwości, przejrzystości i wzajemnym szacunku. Co więcej, napięcia handlowe, choć nie zostały całkowicie wyeliminowane, są obecnie aktywnie rozwiązywane i zarządzane za pomocą mechanizmów współpracy ustanowionych na mocy porozumienia, co ogranicza szkody dla konsumentów, pracowników, przedsiębiorstw i całej gospodarki. EPL uważa, że UE i USA powinny kontynuować negocjacje w celu dalszego obniżenia taryf i rozwiązywania wszelkich kolejnych sporów poprzez dialog i dyplomację, a nie poprzez środki protekcjonistyczne, aby przywrócić wzajemne zaufanie i współpracę.

Jednak pomimo naszych silnych powiązań, nadal istnieją bariery w handlu, takie jak rozbieżności w przepisach. Przeszkody te uniemożliwiają wykorzystanie pełnego potencjału partnerstwa gospodarczego UE-USA, w szczególności w odniesieniu do wspólnych standardów w obszarach takich jak rynki cyfrowe i technologia. Dlatego też apelujemy o odważne podejście do stosunków handlowych, które będzie miało na celu wyeliminowanie takich niewydolności, zmniejszenie barier handlowych i stworzenie ram dla przyszłej współpracy gospodarczej.

Powinniśmy dążyć do zawarcia nowych, sektorowych umów handlowych, które będą dotyczyć nowych sektorów i stawiać czoła nowym wyzwaniom. Podczas gdy negocjacje w sprawie Transatlantyckiego Partnerstwa w dziedzinie Handlu i Inwestycji (TTIP) nie zakończyły się sukcesem, bardziej ukierunkowane umowy dotyczące kluczowych sektorów mogłyby przyspieszyć dialog transatlantycki i zapewnić skuteczną platformę wysokiego szczebla do koordynowania podejść do najważniejszych kwestii światowego handlu, gospodarki i technologii. Takie umowy, zgodne z ogólnoświatowymi zasadami, mogłyby wzmocnić więzi między UE a USA oraz promować zasady wolnego rynku i zaangażowanie na rzecz otwartych gospodarek. Jednocześnie nadal dążymy do osiągnięcia idealnego celu, jakim jest w pełni rozwinięta umowa o wolnym handlu, gdy tylko spełnione zostaną wszystkie warunki. Jednocześnie UE i USA muszą zacieśnić współpracę w celu opracowania jednolitego i strategicznego podejścia do zarządzania konkurencją gospodarczą i geopolityczną z Chinami. Wspólne podejście ma zasadnicze znaczenie dla ochrony bezpieczeństwa gospodarczego i zapobiegania nieuczciwej konkurencji.

EPL może odegrać znaczącą rolę w łagodzeniu istniejących napięć handlowych i politycznych poprzez bezpośrednią komunikację i współpracę z naszymi amerykańskimi partnerami. Wzmocnienie tej wymiany politycznej może prowadzić do bardziej świadomej i zrównoważonej polityki handlowej i może pomóc w proaktywnym przewidywaniu potencjalnych sporów handlowych. Dlatego też powinniśmy zdywersyfikować nasze kanały komunikacji z USA poprzez lepszą koordynację dyplomacji parlamentarnej z działaniami na wysokim szczeblu podejmowanymi przez polityków z naszej rodziny EPL. Nasze zgromadzenia parlamentarne, w tym NATO PA i OBWE PA, odgrywają kluczową rolę w budowaniu stabilnych, długoterminowych relacji opartych na zaufaniu i wzajemnym szacunku. Wzywamy do bliższego dialogu nie tylko z podmiotami politycznymi w Waszyngtonie, ale także z 50 różnymi stanami, aby być bliżej obywateli i lokalnych decydentów. Ogólnie rzecz biorąc, powinniśmy inwestować w budowanie sieci regionalnych i dążyć do widocznej obecności we wszystkich stanach, aby mieć kontakt z licznymi i różnorodnymi interesariuszami. Wymaga to również aktualizacji strategii komunikacyjnej i informacyjnej UE.

Ponadto, mając na uwadze przyszłe pokolenia, wzywamy do zwiększenia wymiany między amerykańskimi i europejskimi studentami i badaczami, aby zapewnić, że obecne i przyszłe pokolenia pozostaną zaangażowane w to partnerstwo, a młodzi Amerykanie lepiej poznają Europę, zapoznają się z naszymi zainteresowaniami, naszym stylem życia i naszą kulturą oraz staną się świadomi znaczenia więzi transatlantyckiej.

Stany Zjednoczone są naszym największym i najważniejszym partnerem handlowym oraz w zakresie bezpieczeństwa. Sojusz transatlantycki odgrywa kluczową rolę w globalnym porządku międzynarodowym i od dawna jest podstawą naszego wzajemnego dobrobytu. Musimy nadal wzmacniać go w miarę ewolucji zarówno amerykańskiej polityki, jak i społeczeństwa, dbając jednocześnie o ochronę interesów europejskich. Napięcia w naszych stosunkach handlowych wymagają konstruktywnego podejścia, ale także europejskiej jedności. W tym kontekście i mając na uwadze obecne wydarzenia, Unia Europejska musi udźwignąć swoją rolę i stać się bardziej autonomiczna, a jednocześnie wzmacniać więź transatlantycką, która łączy naszych obywateli, przedsiębiorstwa, parlamenty i przywódców politycznych. Uważamy, że Unia Europejska powinna dążyć do utrzymania silnych relacji z USA. Jednocześnie musimy reagować na globalne realia. Szczerze wierzymy, że w szybko zmieniającym się świecie, w którym oprócz konfliktów, nowe technologie, takie jak sztuczna inteligencja, wymagają naszej natychmiastowej uwagi, nie ma lepszego sposobu dla obu podmiotów na rozwijanie naszych wspólnych interesów niż poprzez silny, wzajemny sojusz transatlantycki, który w równym stopniu służyć będzie interesom obu stron. EPL pragnie przewodzić silniejszej UE w ramach odnowionego partnerstwa UE z USA.