Innovatie is essentieel om banen veilig te stellen en de klimaatdoelstellingen van de EU te verwezenlijken

“We moeten ervoor zorgen dat het behoud van banen in de industrie en het concurrentievermogen niet langer haaks staan op het behalen van onze klimaatdoelstellingen,” waarschuwde Peter Liese, lid van het Europees Parlement, woordvoerder voor klimaatbeleid van de EVP-Fractie en hoofdonderhandelaar voor het Europees Parlement bij de herziening van het Europese emissiehandelssysteem (ETS), bij de presentatie van zijn ontwerpverslag vandaag.

„We moeten alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de elektriciteitsprijzen dalen. De sleutel hiertoe is investeren in innovatie. EU-landen die hun elektriciteit voornamelijk uit klimaatneutrale binnenlandse energiebronnen halen – zoals Portugal, Zweden en Finland – hebben relatief lage elektriciteitskosten in vergelijking met Duitsland en Italië, die sterk afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. Daarom moet de emissiehandel sterkere prikkels bieden dan voorheen voor investeringen in binnenlandse schone energie. Dit geldt vooral voor de inkomsten van de lidstaten. Ministers van Financiën in heel Europa hebben herhaaldelijk verwarring gezaaid met boekhoudkundige trucs. Als rapporteur dien ik een voorstel in dat de degelijke aanpak van de Commissie op dit gebied verder versterkt.”

In zijn ontwerpverslag pleit Liese ervoor om niet slechts 50 % van de ETS-inkomsten te herinvesteren in de ETS1-sectoren, zoals voorgesteld door de Commissie, maar maar liefst 75 %. Daarnaast stelt hij een subquotum voor energie-intensieve industrieën voor die het risico lopen hun activiteiten te verplaatsen en daardoor koolstoflekkage te veroorzaken. 

„Het is ook belangrijk om het aantal gratis emissierechten te verhogen. De Commissie stelt voor deze met 47 % te verhogen ten opzichte van het huidige systeem. Ik pleit voor een nog grotere verhoging, met name voor de periode tot 2030. In ruil daarvoor is het echter terecht om van bedrijven te eisen dat zij investeringen doen. Ik stel een geleidelijke start voor. In 2031 zou de verplichting om te investeren alleen moeten gelden voor het deel van de gratis emissierechten dat nieuw is ten opzichte van het huidige systeem. In de loop der jaren zal deze verplichting echter toenemen en tegen 2040 strenger zijn dan wat de Commissie heeft voorgesteld. Om eerlijk te zijn: wie tegen 2040 nog geen decarbonisatieproject is gestart, kan niet langer worden ondersteund met gratis emissierechten”, aldus Liese.

Het verslag steunt in grote lijnen de aanpak van de Commissie, maar past deze aan, met name wat betreft de totale vermindering van de emissierechten – dat wil zeggen het reductietraject, dat cruciaal is voor de klimaatbescherming. „Het huidige systeem is gericht op het behalen van de doelstelling voor 2030; omdat we halverwege het decennium (als gevolg van de Green Deal) onze ambitie drastisch hebben verhoogd, is het reductietraject op dit moment bijzonder steil. Niemand kan serieus beweren dat het realistisch is dat alle ETS-sectoren, inclusief de luchtvaartsector, in 2039 emissievrij zijn. Zelfs compensatie door het verwijderen van CO₂ uit de atmosfeer is momenteel niet mogelijk. Het bestaande systeem is onrealistisch. Het aanpassen van het reductietraject sluit volledig aan bij de EU-doelstelling voor 2040 en de doelstellingen inzake klimaatneutraliteit”, aldus Liese.

De EVP-Fractie dringt erop aan dat bedrijven die al zijn begonnen met investeren, door de hervorming niet benadeeld mogen worden. „Het voorstel van de Commissie ondersteunt de zogenaamde ‘koplopers’. Zij kunnen bijvoorbeeld tot 2040 gratis emissierechten ontvangen, ook al stoten ze helemaal geen uitstoot meer uit. Ik stel echter verdere wijzigingen voor, zoals ervoor zorgen dat de top 10 % in elke sector niet alleen de gratis emissierechten krijgt die ze nodig hebben, maar zelfs meer, en dat er meer nadruk dan voorheen komt te liggen op zogenaamde klimaatovereenkomsten met bedrijven (Carbon Conference for Difference)”, voegde Liese toe.

Alle fracties worden opgeroepen constructief samen te werken om uiterlijk in februari 2027 een alomvattend politiek akkoord over de hervorming van het ETS te bereiken.