Waarom Europa moet ingrijpen om te voorkomen dat onze kinderen door kartels worden gerekruteerd

Stel je een ontspannen avond thuis voor. Je elfjarige zoon zit naast je op de bank, zijn gezicht verlicht door de vertrouwde gloed van een smartphone, terwijl zijn duimen over het scherm vliegen. Je gaat er in alle goedheid van uit dat hij een videogame speelt, een klasgenoot een berichtje stuurt of door TikTok scrolt. 

Maar wat als dat niet zo is? Wat als hij op dat rustige, huiselijke moment Telegram gebruikt om een opdracht voor een moord in de onderwereld te accepteren? Wat als hij de exacte GPS-coördinaten ontvangt van een zeecontainer in een buitenlandse haven – een container die tot de rand gevuld is met cocaïne? 

Het klinkt als de plot van een dystopische thriller. Tragisch genoeg is deze nachtmerrie voor een snel groeiend aantal gezinnen in de hele Europese Unie een duistere, actuele realiteit. Nu het Europees Parlement zich tijdens deze plenaire vergadering voorbereidt op het debat en de stemming over een cruciale resolutie in het kader van de ProtectEU-strategie, moeten we een ongemakkelijke waarheid onder ogen zien: de criminele onderwereld heeft de rekrutering van onze kinderen geïndustrialiseerd, en het belangrijkste wapen is het scherm in de hand van uw kind. 

De omvang van de machinerie waartegen we strijden, is duizelingwekkend. Europol volgt meer dan 800 risicovolle criminele netwerken die binnen de EU actief zijn en een illegale drugsmarkt aanwakkeren met een jaarlijkse waarde van 31 miljard euro. Om zich te beschermen tegen wetshandhaving zijn deze syndicaten overgestapt op een gruwelijk effectieve strategie, waarbij minderjarigen worden ingezet als volledig wegwerpbare arbeidskrachten. Volgens Europol zijn minderjarigen inmiddels betrokken bij meer dan 70% van de criminele markten. 

De wervingspijplijn is gebaseerd op geavanceerde psychologische beïnvloeding. Middenmanagers van de kartels, vaak oudere tieners die ‘elders’ worden genoemd, moeten een groep jongere kinderen rekruteren. Ze hebben quota. Om dit te bereiken, hebben ze criminaliteit omgezet in een spel. Door populaire influencers op Snapchat, TikTok en Telegram na te bootsen, gebruiken ze specifieke emoji’s – zoals een sneeuwvlok voor cocaïne en bomen voor marihuana – om zeer illegale handelingen te presenteren als spannende missies in een videogame. 

Zodra een kind op ‘accepteren’ klikt, wordt de uitbuiting levensgevaarlijk. In Letland worden tieners misleid om hun digitale identiteit te verkopen voor zakgeld, waardoor ze onmiddellijk veranderen in geldkoeriers die verstrikt raken in frauduleuze schulden. In de haven van Antwerpen gebruiken kartels de ‘Trojaanse container’-methode: ze sluiten kinderen dagenlang op in donkere, stalen zeecontainers met niets anders dan een slaapzak en een emmer, in afwachting van het moment dat ze kunnen ontsnappen om drugszendingen te bemachtigen. Het meest huiveringwekkend is dat bendes in Zweden chat-apps gebruiken om kinderen in te huren als letterlijke huurmoordenaars. In tien jaar tijd heeft Zweden een ongekende stijging van 391% gezien in het aantal verdachten van moord of doodslag in de leeftijdscategorie van 15 tot 20 jaar. 

Bovendien maken deze misdaadorganisaties meedogenloos misbruik van onze blinde vlekken. Ze werven op grote schaal jonge meisjes om vuurwapens te vervoeren en geld wit te wassen, omdat ze bij de autoriteiten minder argwaan wekken. Ze maken ook misbruik van de migratiecrisis en zuigen duizenden ongedocumenteerde, alleenstaande minderjarigen op in een onzichtbare, zwaar misbruikte onderklasse. 

Sommige critici zullen aanvoeren dat het uitbreiden van de huiszoekingsbevoegdheden van de politie of het aanscherpen van digitale regelgeving het risico met zich meebrengt dat kwetsbare jongeren, die zelf slachtoffer zijn van armoede of gebroken gezinnen, te veel als criminelen worden bestempeld. In één ding hebben ze gelijk: deze kinderen zijn slachtoffers. Maar we mogen niet toestaan dat medeleven de wetshandhaving lamlegt. Het dichten van de juridische mazen die kartels uitbuiten, gaat niet over het straffen van kinderen; het gaat erom de georganiseerde misdaad haar tactische voordelen te ontnemen. 

We kunnen ons niet uit deze crisis arresteren met gefragmenteerde nationale wetten. De kartels maken veel beter gebruik van de open grenzen van de EU dan legitieme bedrijven dat doen; ze brengen de verschillen in de leeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid in kaart en leiden hun operaties via de zwakste juridische schakels. 

Echte bescherming vereist een Europese aanval op twee fronten. 

Ten eerste hebben we een uniforme, EU-brede aanpak van de wetshandhaving nodig. In het kader van de Wet op digitale diensten moeten we techreuzen wettelijk verplichten de algoritmen aan te passen die ervoor zorgen dat digitale grooming zich in het volle zicht kan verspreiden. We moeten ook de definities van georganiseerde misdaad in alle lidstaten harmoniseren om ervoor te zorgen dat er geen juridisch vacuüm blijft bestaan. 

Ten tweede moeten we dit behandelen als de crisis op het gebied van volksgezondheid en veiligheid die het in werkelijkheid is. We moeten leren van innovatieve, lokale modellen. Kijk bijvoorbeeld naar het Italiaanse ‘Free to Choose’-project, dat kinderen op legale wijze uit diepgewortelde maffiafamilies haalt om de generatieoverschrijdende overdracht van criminele ideologie te doorbreken. Denk aan het Ierse ‘Green Town’-project, dat het fysiek ontwrichten van criminele ruimtes combineert met intensieve economische steun aan gezinnen. We moeten intensieve deprogrammering voor deze kinderen doorvoeren en hen een pro-sociale realiteit, onderwijs en geestelijke gezondheidszorg bieden die werkelijk aantrekkelijker is dan de giftige illusie van de kartels. 

De tijd dringt. Als we deze rekruteringspijplijn nu niet afsnijden, stel je dan eens voor hoe de Europese criminele onderwereld er over tien jaar uit zal zien. De tieners van vandaag die door het systeem zijn gekneed en het overleven, zullen niet onderaan de hiërarchie blijven hangen. Zij zullen de kartelbazen van morgen worden, een generatie leiders die al vanaf hun kindertijd volledig ongevoelig is geworden voor extreem geweld en menselijke uitbuiting. 

De strijd om de toekomst van de Europese veiligheid wordt niet alleen gevoerd in zeehavens of aan onze buitengrenzen. Hij wordt op dit moment gevoerd, in onze huiskamers, op de schermen die we in de ogen van onze kinderen zien weerspiegeld. De EVP-Fractie weigert dat terrein prijs te geven. Het is tijd dat Europa opstaat, zich verenigt en zijn toekomst beschermt.