Kanker verslaan is een test voor Europa

Wat als bijna de helft van alle kankers in Europa voorkomen zou kunnen worden en we toch niet genoeg doen om ze te stoppen?

Dit is geen speculatie. Het is een feit. Volgens recente gegevens is ongeveer 40% van de kankers in Europa te voorkomen. Dat cijfer zou ons koud moeten laten. Maar jaar na jaar vallen er nog steeds mensen door de mazen van het net door systemen die te traag, te ongelijk of te gefragmenteerd zijn om dat potentieel waar te maken.

Elke 4 februari is het Wereldkankerdag in Europa. Het is meer dan een datum op de kalender, het is een collectief moment van de waarheid, een gelegenheid om te meten hoe ver we zijn gekomen en hoe ver we nog moeten gaan. In 2026, nu Europa geconfronteerd wordt met demografische veranderingen en toenemende druk op de gezondheidszorg, blijft de strijd tegen kanker een bepalende test voor onze politieke verantwoordelijkheid.

Ondanks de vooruitgang blijven er grote verschillen bestaan tussen de lidstaten. Er blijven ongelijkheden bestaan in de toegang tot vroegtijdige opsporing, hoogwaardige behandeling en langdurige zorg. Het duurt jaren voordat doorbraken in het onderzoek standaardpraktijk worden. Overlevenden worden nog steeds geconfronteerd met onnodige belemmeringen op het werk, in het openbare leven en in gezondheidszorgsystemen die niet volledig zijn aangepast aan hun behoeften.

De EPP Groep begrijpt deze uitdagingen en we hebben actie ondernomen. Voor ons is de strijd tegen kanker nooit een slogan geweest. Het is een politieke prioriteit op lange termijn, gebaseerd op een eenvoudige overtuiging: elke Europese burger, ongeacht waar hij woont of hoeveel hij verdient, verdient toegang tot preventie, vroegtijdige diagnose en hoogwaardige zorg.

Deze overtuiging was de leidraad voor ons werk in de Bijzondere Commissie Kankerbestrijding van het Europees Parlement. Die commissie was niet alleen een forum voor debat, maar ook een laboratorium voor oplossingen. We luisterden naar patiënten, zorgverleners, artsen, onderzoekers en nationale autoriteiten. We confronteerden ongemakkelijke waarheden over ongelijkheden in zorg en hiaten in preventie. We hebben deze inzichten omgezet in beleid en vandaag gaat onze betrokkenheid verder in de volksgezondheidscommissie van het Parlement.

Een van onze topprioriteiten is preventie. We hebben consequent aangedrongen op sterkere actie op het gebied van gezonde voeding, lichaamsbeweging en omgevingsrisicofactoren. Preventie levert misschien niet direct resultaat op, maar het redt wel levens na verloop van tijd.

Vroege opsporing is onze tweede hoeksteen. Screening redt levens, maar alleen als het voor iedereen toegankelijk is. We hebben gewerkt aan het uitbreiden en moderniseren van de EU-screeningsaanbevelingen, het promoten van nieuwe technologieën en ervoor gezorgd dat deze programma's kwetsbare en moeilijk bereikbare bevolkingsgroepen bereiken. Te veel kankers worden nog steeds te laat gediagnosticeerd, niet door medisch falen, maar door systemisch falen.

De EVP-Fractie heeft zich ook sterk gemaakt voor innovatie en onderzoek. Europa heeft wetenschappers en clinici van wereldklasse, maar toch blijven doorbraken te vaak buiten het bereik van patiënten. We riepen op tot een betere coördinatie van kankeronderzoek, slimmer gebruik van gezondheidsgegevens en snellere toegang tot innovatieve therapieën, waarbij de veiligheid van de patiënt altijd centraal moet staan. Innovatie moet een gemeenschappelijk Europees goed zijn, geen voorrecht voor enkelen.

Het bestrijden van ongelijkheid staat centraal in onze aanpak. De diagnose kanker mag niet afhangen van je postcode. Het werk van onze commissie heeft aangetoond dat de overlevingskansen tussen en binnen de lidstaten enorm kunnen verschillen. We hebben consequent gepleit voor een sterkere Europese samenwerking op gezondheidsgebied, waarbij de nationale bevoegdheden worden gerespecteerd en tegelijkertijd wordt erkend dat solidariteit levens redt. Van grensoverschrijdende gezondheidszorg tot gezamenlijke aanbestedingen en gedeelde beste praktijken, Europa is sterker als het samen optreedt.

Net zo belangrijk is dat we erop aandrongen patiënten en overlevenden centraal te stellen in het beleid. Kanker is niet alleen een medische aandoening, het is een levensveranderende ervaring. Kwaliteit van leven, geestelijke gezondheid en revalidatie zijn niet secundair. Ze zijn essentieel. Overleven van kanker mag niet betekenen leven met permanente discriminatie.

Wereldkankerdag 2026 moet niet alleen een moment van bewustwording zijn, maar ook een moment van verantwoording. De toezeggingen die we hebben gedaan moeten verder gaan dan krantenkoppen en herdenkingen.

We blijven ons inzetten voor een Europa dat beschermt door preventie, door innovatie en door rechtvaardigheid. We kunnen het ons niet veroorloven om een pauze in te lassen in de strijd tegen kanker. Het is een gedeelde Europese missie die moed en consistentie vereist.

Wat als bijna de helft van de gevallen van kanker voorkomen zou kunnen worden? Het antwoord is duidelijk. We handelen samen.