De toekomst van de Europese veiligheid: een perspectief van de oostflank

De oorlog van Rusland tegen Oekraïne heeft het geopolitieke landschap van Europa fundamenteel veranderd en heeft verstrekkende gevolgen op politiek, economisch en veiligheidsgebied tot ver buiten de grenzen van Oekraïne. Rusland vormt een bedreiging voor de veiligheid van heel Europa en het hele Euro-Atlantische gebied. Dit blijkt uit een reeks hybride bedreigingen in heel Europa, van de Baltische staten - Letland, Estland en Litouwen - tot Duitsland en Polen. Hieronder vallen sabotage, desinformatie- en manipulatiecampagnes, de militaire en technologische toenadering van Rusland tot Iran, samenwerking met China en Noord-Korea, destabiliserende activiteiten in Afrika en pogingen om de aanwezigheid van de VS in Europa en daarbuiten te verzwakken.

In deze nieuwe realiteit worden EU-landen aan de oostflank - waaronder de Baltische staten, Polen en Finland - geconfronteerd met toenemende regionale spanningen en grotere veiligheidsproblemen als gevolg van het optreden van Rusland. Dit werpt een cruciale vraag op: moet de oostflank van Europa louter worden gezien als een strategische grens, of moet deze worden erkend als de primaire verdedigingslinie? Als NAVO-leden moeten we een delicaat evenwicht bewaren tussen afschrikking, diplomatie en defensie in een steeds instabielere omgeving.

In deze context zullen leden van de EVP Groep voor Extern Beleid deze uitdagingen aanpakken tijdens hun werkbezoek aan Letland op 8 mei. Het lijdt geen twijfel dat de oostflank van Europa strategisch belangrijk is voor de veiligheid van Europa. Als reactie op de dreigingen die voortvloeien uit de oorlog van Rusland tegen Oekraïne, hebben de Baltische staten een enorme bijdrage geleverd aan de Europese defensie. Samen met de buurlanden Finland en Polen hebben ze de grensbescherming en de handhaving van EU-sancties aanzienlijk versterkt en behoren ze tot de belangrijkste medestanders van Oekraïne. Ze zijn energieonafhankelijk geworden van Rusland, behoren tot de top in defensie-uitgaven en lopen voorop in defensie-innovatie - inclusief het testen en inzetten van drones en nieuwe technologieën. Dit alles kan als voorbeeld dienen voor anderen in Europa. Deze inspanningen moeten hand in hand gaan met meer Europese steun en financiering.

Een veilig Oost-Europa en de Baltische staten is niet alleen van vitaal belang voor defensie: het is ook essentieel voor de economische stabiliteit en het concurrentievermogen van Europa. Veiligheid schraagt het vertrouwen van investeerders, beschermt handelsstromen en zorgt voor een soepele werking van de interne markt. Door haar oostgrenzen te versterken, beschermt de Europese Unie kritieke infrastructuur en toeleveringsketens die essentieel zijn voor het concurrentievermogen van haar economie.

De veiligheid van de oostflank van de EU vereist meer dan ooit samenwerking in alle politieke en internationale fora. We moeten verder gaan dan de traditionele benaderingen. We moeten uitdagingen zoals de hybride dreigingen en schaduwvloten van Rusland samen aanpakken en de samenwerking op het gebied van crisisparaatheid, energie en andere gebieden versterken. De oostelijke flank beschermt de buitengrenzen van zowel de EU als de NAVO.

De EVP gelooft dat samenwerking binnen Europese politieke families een belangrijke aanvulling is op institutionele contacten. Hoewel veiligheid ons allemaal aangaat, kan de perceptie ervan verschillen, vooral als het gaat om economische veiligheid en de economie. Daarom is het belangrijk om onze partners in West-Europa te overtuigen van de aard van de bedreigingen die uit het oosten komen. We begrijpen heel goed dat er geen sprake kan zijn van business as usual met Poetin. Dit moet in heel Europa een gedeeld en compromisloos standpunt zijn.