Το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας: μια προοπτική από την ανατολική πλευρά

Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει αναδιαμορφώσει εκ βάθρων το γεωπολιτικό τοπίο της Ευρώπης, προκαλώντας εκτεταμένες πολιτικές, οικονομικές και ασφαλιστικές συνέπειες πολύ πέρα από τα σύνορα της Ουκρανίας. Η Ρωσία αποτελεί απειλή για την ασφάλεια ολόκληρης της Ευρώπης και ολόκληρου του ευρωατλαντικού χώρου. Αυτό είναι εμφανές σε μια σειρά υβριδικών απειλών σε ολόκληρη την Ευρώπη, από τα κράτη της Βαλτικής - Λετονία, Εσθονία και Λιθουανία - έως τη Γερμανία και την Πολωνία. Αυτές περιλαμβάνουν σαμποτάζ, εκστρατείες παραπληροφόρησης και χειραγώγησης, στρατιωτική και τεχνολογική ευθυγράμμιση της Ρωσίας με το Ιράν, συνεργασία με την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα, αποσταθεροποιητικές δραστηριότητες στην Αφρική, καθώς και προσπάθειες αποδυνάμωσης της παρουσίας των ΗΠΑ στην Ευρώπη και πέραν αυτής.

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, οι χώρες της ΕΕ στην ανατολική πτέρυγα -συμπεριλαμβανομένων των κρατών της Βαλτικής, της Πολωνίας και της Φινλανδίας- αντιμετωπίζουν αυξανόμενες περιφερειακές εντάσεις και αυξημένες προκλήσεις ασφαλείας που συνδέονται με τις ενέργειες της Ρωσίας. Αυτό εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα: θα πρέπει η ανατολική πτέρυγα της Ευρώπης να θεωρείται απλώς ως στρατηγικό σύνορο ή να αναγνωρίζεται ως η κύρια γραμμή άμυνάς της; Ως μέλη του ΝΑΤΟ, πρέπει να διατηρήσουμε μια λεπτή ισορροπία μεταξύ αποτροπής, διπλωματίας και άμυνας σε ένα ολοένα και πιο ασταθές περιβάλλον.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα μέλη της Ομάδας του ΕΛΚ για τις Εξωτερικές Πολιτικές θα ασχοληθούν με αυτές τις προκλήσεις κατά την επίσκεψή τους εργασίας στη Λετονία στις 8 Μαΐου. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ανατολική πλευρά της Ευρώπης είναι στρατηγικής σημασίας για την ασφάλεια της Ευρώπης. Ως απάντηση στις απειλές που απορρέουν από τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τα κράτη της Βαλτικής έχουν συμβάλει τα μέγιστα στην ευρωπαϊκή άμυνα. Μαζί με τη γειτονική Φινλανδία και την Πολωνία, έχουν ενισχύσει σημαντικά την προστασία των συνόρων και την επιβολή των κυρώσεων της ΕΕ και είναι μεταξύ των κορυφαίων υποστηρικτών της Ουκρανίας. Έχουν επιτύχει ενεργειακή ανεξαρτησία από τη Ρωσία, κατατάσσονται μεταξύ των κορυφαίων χωρών στις αμυντικές δαπάνες και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αμυντικής καινοτομίας - συμπεριλαμβανομένης της δοκιμής και της ανάπτυξης μη επανδρωμένων αεροσκαφών και νέων τεχνολογιών. Όλα αυτά μπορούν να χρησιμεύσουν ως παράδειγμα για άλλους στην Ευρώπη. Οι προσπάθειες αυτές πρέπει να συμβαδίζουν με αυξημένη ευρωπαϊκή υποστήριξη και χρηματοδότηση.

Μια ασφαλής Ανατολική Ευρώπη και Βαλτικές χώρες δεν είναι μόνο ζωτικής σημασίας για την άμυνα: είναι επίσης απαραίτητη για την οικονομική σταθερότητα και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Η ασφάλεια στηρίζει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, προστατεύει τις εμπορικές ροές και διασφαλίζει την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Με την ενίσχυση των ανατολικών συνόρων της, η Ευρωπαϊκή Ένωση διασφαλίζει κρίσιμες υποδομές και αλυσίδες εφοδιασμού που αποτελούν κλειδί για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της.

Η ασφάλεια της ανατολικής πλευράς της ΕΕ, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, απαιτεί συνεργασία σε όλα τα πολιτικά και διεθνή φόρουμ. Πρέπει να υπερβούμε τις παραδοσιακές προσεγγίσεις. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε από κοινού προκλήσεις όπως οι υβριδικές απειλές της Ρωσίας και οι σκιώδεις στόλοι και να ενισχύσουμε τη συνεργασία στην ετοιμότητα για κρίσεις, την ενέργεια και άλλους τομείς. Η ανατολική πλευρά προστατεύει τα εξωτερικά σύνορα τόσο της ΕΕ όσο και του ΝΑΤΟ.

Το ΕΛΚ πιστεύει ότι η συνεργασία εντός των ευρωπαϊκών πολιτικών οικογενειών αποτελεί σημαντικό συμπλήρωμα των θεσμικών επαφών. Αν και η ασφάλεια μας αφορά όλους, οι αντιλήψεις γι' αυτήν μπορεί να διαφέρουν, ιδίως όταν πρόκειται για την οικονομική ασφάλεια και την οικονομία. Γι' αυτό είναι σημαντικό να πείσουμε τους εταίρους μας στη Δυτική Ευρώπη για τη φύση των απειλών που προέρχονται από τα ανατολικά. Καταλαβαίνουμε πολύ καλά ότι δεν μπορεί να υπάρξει επιστροφή στις συνηθισμένες συνθήκες με τον Πούτιν. Αυτή πρέπει να είναι μια κοινή και ασυμβίβαστη θέση σε όλη την Ευρώπη.