Europa musi zapewnić dostęp do leków

Co się stanie, gdy Twoja miejscowa apteka nie będzie już w stanie zapewnić Ci leku, od którego zależy Twoje życie?

Od lat państwa członkowskie zmagają się z poważnymi niedoborami leków. Każdego tygodnia farmaceuci w całej UE spędzają wiele godzin, próbując zabezpieczyć dostęp do niezbędnych leków, takich jak antybiotyki, środki przeciwbólowe czy insulina - podstawowe leki stosowane na co dzień, bez których pacjenci nie mogą się obejść. Według Europejskiej Agencji Leków ponad 30 kluczowych leków znajduje się obecnie w stanie długotrwałego niedoboru. Pomimo wieloletnich wysiłków Europa nadal zmaga się z alarmującymi brakami leków, a sytuacja staje się coraz pilniejsza.

Rozdrobnione systemy ochrony zdrowia w UE, nadmierna zależność od importu oraz brak koordynacji w sytuacjach kryzysowych doprowadziły do pustek na półkach i zwiększyły zagrożenie dla pacjentów. Jest jasne, że samo wzywanie państw członkowskich do działania już nie wystarcza.

Zwalczanie niedoborów oraz zapewnienie dostępu do kluczowych leków jest priorytetem Grupy EPL. Aby to osiągnąć, Grupa EPL wielokrotnie apelowała do Komisji Europejskiej o zajęcie się podstawowymi przyczynami niedoborów leków oraz o lepsze monitorowanie dostaw na poziomie krajowym i unijnym. Choć zdrowie pozostaje przede wszystkim kompetencją krajową, jesteśmy głęboko przekonani, że UE może i musi zrobić znacznie więcej, aby ograniczyć ten niepokojący problem.

Dlatego zdecydowanie popieramy propozycję Komisji Europejskiej dotyczącą wzmocnienia europejskiego łańcucha dostaw leków poprzez, przyjęty niedawno Akt o Lekach Krytycznych (Critical Medicines Act – CMA). Uważamy, że CMA jest krokiem we właściwym kierunku i stanowi szansę na wzmocnienie odporności farmaceutycznej Europy poprzez rozwój przemysłu farmaceutycznego oraz łańcuchów dostaw. 

Przemysł farmaceutyczny jest jednym z najważniejszych strategicznych sektorów gospodarczych Unii Europejskiej. Europa jest jednak w dużym stopniu uzależniona od państw trzecich w zakresie dostaw leków oraz ich składników, w szczególności tańszych leków generycznych. Ta nadmierna zależność sprawiła, że unijne łańcuchy dostaw stały się bardziej podatne na zakłócenia. Krytyczna sytuacja w dostępie do leków jest spotęgowana obecną, napiętą, sytuacją geopolityczną. Każde jej zaburzenie  może prowadzić do niedoborów w całej Europie. Dlatego uważamy, że kluczowe znaczenie ma zwiększenie produkcji leków w Europie.

Równie istotną kwestią jest finansowanie. Musimy zmienić sposób zakupu leków w Europie i zadbać o to, aby cena nie była jedynym kryterium - dostępność i bezpieczeństwo dostaw muszą być równie ważne. Grupa EPL z zadowoleniem przyjmuje zaproponowane mechanizmy, w szczególności wsparcie finansowe oraz przyspieszenie procedur administracyjnych dla projektów strategicznych, które ułatwią budowę zakładów produkujących leki na terytorium UE. Popieramy również wspólne zamówienia kluczowych leków. Jest to szczególnie ważne dla mniejszych państw członkowskich, ponieważ wzmacnia ich pozycję negocjacyjną i zapewnia lepsze warunki kupna. To kod DNA a nie pocztowy powinien decydować o dostępie do leków - pacjenci w UE muszą mieć dostęp do potrzebnych im leków w przystępnych cenach.

Nie możemy działać w pojedynkę. Silniejsza współpraca na poziomie UE będzie kluczowa dla osiągnięcia prawdziwego bezpieczeństwa zdrowotnego. Grupa EPL apeluje o zwiększenie wsparcia dla przemysłu farmaceutycznego w celu promowania badań oraz innowacji w rozwoju leków i opiece zdrowotnej. Jednocześnie musimy dążyć do wzmocnienia konkurencyjności UE na globalnym rynku farmaceutycznym, aby nadal przyciągać inwestycje, wspierać innowacje i tworzyć nowe miejsca pracy.

Nikt w Europie, nie powinien obawiać się braku dostępu do niezbędnych leków wtedy, kiedy są one potrzebne. Dzięki wzmocnieniu współpracy wewnątrz UE oraz nowym regulacjom, takim jak Akt o Lekach Krytycznych, możemy przyczynić się do tego, by apteczne półki były zaopatrzone, a mieszkańcy UE -  bezpieczni.