Przyszłość bezpieczeństwa europejskiego: perspektywa wschodniej flanki

Wojna Rosji przeciwko Ukrainie zasadniczo przekształciła geopolityczny krajobraz Europy, wywołując daleko idące konsekwencje polityczne, gospodarcze i bezpieczeństwa daleko poza granicami Ukrainy. Rosja stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa całej Europy i całego obszaru euroatlantyckiego. Widać to w szeregu zagrożeń hybrydowych w całej Europie – od państw bałtyckich: Łotwy, Estonii i Litwy, po Niemcy i Polskę. Obejmują one sabotaż, kampanie dezinformacyjne i manipulacyjne, wojskowe i technologiczne zbliżenie Rosji z Iranem, współpracę z Chinami i Koreą Północną, działania destabilizujące w Afryce, a także próby osłabienia obecności Stanów Zjednoczonych w Europie i poza nią.

W tej nowej rzeczywistości państwa UE na wschodniej flance – w tym państwa bałtyckie, Polska i Finlandia – mierzą się z rosnącymi napięciami regionalnymi oraz zwiększonymi wyzwaniami bezpieczeństwa w związku z działaniami Rosji. Rodzi to kluczowe pytanie: czy wschodnia flanka Europy powinna być postrzegana jedynie jako strategiczne pogranicze, czy też uznana za główną linię obrony Europy? Jako członkowie NATO musimy utrzymać delikatną równowagę między odstraszaniem, dyplomacją i obroną w coraz bardziej niestabilnym środowisku.

Posłowie i Posłanki Grupy EPL ds. Polityki Zagranicznej omówią te wyzwania podczas wizyty roboczej na Łotwie 8 maja. Nie ma wątpliwości, że wschodnia flanka Europy ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa Europy. W odpowiedzi na zagrożenia wynikające z wojny Rosji przeciwko Ukrainie państwa bałtyckie wniosły ogromny wkład w europejską obronność. Wraz z sąsiadującymi Finlandią i Polską znacząco wzmocniły ochronę granic i egzekwowanie sankcji UE oraz należą do najważniejszych sojuszników wspierających Ukrainę. Osiągnęły niezależność energetyczną od Rosji, znajdują się w czołówce państw pod względem wydatków na obronność oraz są liderami innowacji obronnych – w tym testowania i wdrażania dronów oraz nowych technologii. Wszystko to może służyć jako przykład dla innych państw Europy. Wysiłki te muszą iść w parze ze zwiększonym europejskim wsparciem i finansowaniem.

Bezpieczna Europa Wschodnia i państwa bałtyckie są kluczowe nie tylko dla obronności: mają również zasadnicze znaczenie dla stabilności gospodarczej i konkurencyjności Europy. Bezpieczeństwo stanowi podstawę zaufania inwestorów, chroni przepływy handlowe i zapewnia sprawne funkcjonowanie jednolitego rynku. Wzmacniając swoje wschodnie granice, Unia Europejska zabezpiecza infrastrukturę krytyczną oraz łańcuchy dostaw, które są kluczowe dla konkurencyjności jej gospodarki.

Bezpieczeństwo wschodniej flanki UE bardziej niż kiedykolwiek wymaga współpracy we wszystkich forach politycznych i międzynarodowych i zmusza nas do szukania niekonwencjonalnych odpowiedzi. Musimy wspólnie stawić czoła wyzwaniom takim jak rosyjskie zagrożenia hybrydowe i „flota cieni”, a także wzmacniać współpracę w zakresie gotowości kryzysowej, energetyki i innych obszarów. Wschodnia flanka chroni zewnętrzne granice zarówno UE, jak i NATO.

EPL uważa, że współpraca w ramach europejskich rodzin politycznych stanowi ważne uzupełnienie kontaktów instytucjonalnych. Chociaż kwestie bezpieczeństwa dotyczą nas wszystkich, ich postrzeganie może się różnić, szczególnie jeśli chodzi o bezpieczeństwo gospodarcze i gospodarkę. Dlatego ważne jest przekonywanie naszych partnerów w Europie Zachodniej o charakterze zagrożeń płynących ze wschodu. Doskonale rozumiemy, że nie może być powrotu do „business as usual” z Putinem. Musi to być wspólne i bezkompromisowe stanowisko całej Europy.