„Rozszerzone i wzmocnione” – nowy rozdział partnerstw obronnych Unii Europejskiej

Parlament Europejski przyjął sprawozdanie Michała Szczerby dotyczące strategicznych partnerstw UE w zakresie bezpieczeństwa i obrony, wytyczając drogę do pogłębionej i rozszerzonej współpracy między Unią Europejską a kluczowymi partnerami bilateralnymi. Ma to umożliwić UE skuteczne reagowanie na obecne i przyszłe zagrożenia bezpieczeństwa oraz wzmocnić jej rolę jako globalnego aktora strategicznego. Europosłowie uznają te partnerstwa za absolutnie niezbędne, ponieważ wspierają dążenie UE do strategicznej autonomii, pozostając jednocześnie w pełni komplementarne wobec NATO.

Strategiczne partnerstwa UE to dwustronne porozumienia z państwami o podobnych wartościach, których celem jest wzmocnienie współpracy w zakresie bezpieczeństwa, budowa zdolności bojowych oraz poprawa interoperacyjności sił zbrojnych państw partnerskich. Do tej pory UE zawarła takie partnerstwa z Wielką Brytanią, Norwegią, Kanadą, Mołdawią, Albanią, Macedonią Północną, Japonią, Koreą Południową oraz ostatnio Indiami.

Dokument podkreśla, że UE stoi dziś w obliczu najpoważniejszego kryzysu bezpieczeństwa od czasów II wojny światowej, przede wszystkim z powodu rosyjskiej wojny agresji przeciwko Ukrainie, ale także w wyniku napięć w relacjach transatlantyckich, narastających zagrożeń hybrydowych, terroryzmu, cyberataków oraz ryzyk związanych z infrastrukturą krytyczną i wojną technologiczną. Odpowiedź na te wyzwania wymaga bezprecedensowego wysiłku ze strony państw członkowskich UE i jest możliwa wyłącznie we współpracy z kluczowymi partnerami europejskimi, zwłaszcza z państwami NATO, takimi jak Wielka Brytania, Norwegia i Kanada.

NATO pozostaje fundamentem obrony zbiorowej

Europosłowie podkreślają również potrzebę zacieśnienia współpracy UE–NATO, potwierdzając rolę NATO jako filaru obrony zbiorowej, a jednocześnie wzywają do budowy silniejszego i bardziej zdolnego europejskiego filaru obronnego, który w razie potrzeby będzie mógł działać autonomicznie. Zwracają uwagę na znaczenie interoperacyjnych zdolności wojskowych w całej Europie, a także wspólnych zamówień, współpracy przemysłowej, standaryzacji oraz dostosowania do planowania NATO w celu uniknięcia dublowania działań i poprawy gotowości.

Sformalizować strategiczne partnerstwo UE i Ukrainy 

Szczególny nacisk położono na Ukrainę jako strategicznego partnera priorytetowego. Europosłowie wzywają do utrzymania długofalowego wsparcia wojskowego, przemysłowego i politycznego dla Kijowa, zapewnienia gwarancji bezpieczeństwa oraz wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów na odbudowę Ukrainy zgodnie z prawem międzynarodowym. Raport proponuje sformalizowanie strategicznego partnerstwa z Ukrainą oraz apeluje o przyspieszenie rozszerzenia UE jako kluczowego elementu wzmacniania jej potencjału i bezpieczeństwa.

„Nigdy w historii Unii Europejskiej nie mierzyliśmy się z tak poważnymi wyzwaniami w obszarze bezpieczeństwa ani z tak wielką niepewnością. W tym niestabilnym środowisku bezpieczeństwa musimy odpowiadać siłą - potrzebujemy partnerstw obronnych, aby budować strefy wspólnych interesów przeciwko strefom wpływów i imperialnym działaniom” - mówi Michał Szczerba, autor raportu.

„Ten raport otwiera nowy rozdział dla rozszerzenia i wzmocnienia partnerstwa UE. W powstrzymywaniu rosyjskiego imperializmu UE nie ma ważniejszego partnera niż Ukraina. Ukraińcy nie tylko bronią Europy, ale zbudowali również najbardziej zahartowaną w boju, skuteczną i innowacyjną armię na kontynencie. Pogłębianie partnerstwa z Ukrainą, także w obszarze przemysłu obronnego i innowacji, leży w fundamentalnym interesie UE. Wsparcie dla Ukrainy jest fundamentem europejskiej obronności” - podkreśla Szczerba.

„Strategiczne przeorientowanie Stanów Zjednoczonych oznacza, że państwa członkowskie muszą więcej inwestować i likwidować kluczowe luki w zdolnościach, pogłębiając współpracę obronną z innymi państwami NATO, takimi jak Wielka Brytania, Norwegia i Kanada. Prawdziwa strategiczna autonomia zależy od partnerstw, które przekładają się na konkretne zdolności, interoperacyjność, odstraszanie i odporność” -  dodaje Szczerba.