Koniec szantażu energetycznego: najodważniejsza decyzja UE

Kilka zim temu Europa wstrzymała oddech. Rodziny obserwowały, jak ich rachunki za ogrzewanie rosną do poziomów, których nigdy wcześniej nie widziały. Firmy przyciemniały światła, aby przetrwać. Serwisy informacyjne odliczały poziom gazu w magazynach, jakby to było koło ratunkowe. A za tym wszystkim stała jedna niewygodna rzeczywistość: Rosja przekształciła zależność energetyczną Europy w broń polityczną.

Ten kryzys nie był przypadkiem. To był sygnał ostrzegawczy. Lekcja, której Europa nie może zapomnieć.

W grudniu 2025 Parlament Europejski i państwa członkowskie UE osiągnęły przełomowe porozumienie ws. zdecydowanej i nieodwracalnej ścieżki stopniowego wycofywania rosyjskiego gazu i ropy. To coś więcej niż przepisy techniczne; to Europa wybierająca bezpieczeństwo, wartości i suwerenność zamiast szantażu. Dzięki naszemu zdecydowanemu naciskowi państwa członkowskie są teraz zobowiązane do wstrzymania bezpośredniego lub pośredniego zakupu od rosyjskiego agresora gazu ciekłego (LNG)  od 1 stycznia 2027 r. i gazu rurociągowego od 30 września 2027 r.

Odcięcie rosyjskiego gazu ma zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa i suwerenności Europy.

Niezależność energetyczna musi być jednocześnie sprawiedliwa. W EPL od samego początku mówiliśmy jasno: zakończenie dostaw rosyjskiej energii nie może odbywać się kosztem zwykłych ludzi ani europejskiego przemysłu. Niezależność energetyczna odnosi sukces tylko wtedy, gdy idzie w parze z przystępnością cenową i bezpieczeństwem energetycznym.  Dlatego też dążyliśmy do tego, aby  stopniowe wstrzymywania dostaw energii z Rosji, wzmocniło strategiczną autonomię Europy przy jednoczesnym utrzymaniu stabilnych i przewidywalnych  cen energii dla gospodarstw domowych  i przedsiębiorstw. Transformacja musi być nie tylko moralnie słuszna, ale także ekonomicznie zrównoważona dla wszystkich.

Uniezależnianie się od rosyjskiej energii nie kończy się na gazie. Parlament zobowiązał Komisję Europejską do przedstawienia na początku 2026 r. przepisów całkowicie zakazujących importu rosyjskiej ropy naftowej do końca 2027 roku. Wypełnia to jedną z najbardziej niebezpiecznych luk w architekturze europejskich sankcji nakładanych na Rosję. Europa nie może płacić Rosji więcej za dostawy energii, niż płaci Ukrainie w ramach pomocy. Każde euro płynące do Moskwy napędza machinę wojenną, każdy dzień, w którym Europa kupuje rosyjską energię, oznacza ofiary śmiertelne w Ukrainie.

Nowe przepisy wprowadzają również surowe, zharmonizowane kary dla tych, którzy próbują obejść zakaz, a także likwidują luki prawne - od "floty cieni" po niejasne pochodzenie importowanego gazu. Importerzy będą teraz musieli przedstawić wiarygodny dowód na to, skąd faktycznie pochodzi ich energia. Nie jest to biurokracja dla samej biurokracji; w ten sposób upewniamy się, że Europa nigdy więcej nie zostanie oszukana przez nierzetelnych lub wrogich dostawców.

Aby to osiągnąć, umowa wprowadza wzmocnione kontrole pochodzenia i własności, wraz z monitorowaniem mającym na celu zamknięcie tras pośrednich - wszystko to przy zachowaniu proporcjonalności procedur, aby legalni dostawcy mogli nadal działać.

Wyciągnęliśmy też wnioski z przeszłości. Porozumienia wprowadza rygorystyczne warunki tymczasowego zawieszenia zakazu, dozwolone tylko w nagłych przypadkach i nigdy jako tylne drzwi dla nacisków politycznych. Jasne terminy, zdecydowane egzekwowanie i przejrzyste monitorowanie zapewnią ochronę jednolitego rynku, utrzymają przepływ energii we wszystkich państwach członkowskich i będą wspierać szybsze przejście na odnawialne źródła energii i zdywersyfikowane źródła LNG.

Co ważne, porozumienie to nie tylko ulepszona propozycja Komisji Europejskiej. Jest to również dowód na to, że Parlament Europejski może działać szybko i jednomyślnie, gdy stawką jest bezpieczeństwo Europy. W ciągu zaledwie kilku miesięcy główne grupy polityczne uzgodniły stanowisko, które jest bardziej zdecydowane, bardziej  przejrzyste i strategiczne. Grupa EPL walczyła o wcześniejsze zakończenie długoterminowych umów gazowych, wzmocnienie egzekwowania istniejących przepisów i rozszerzenie zakazu importu o ropę naftową i produkty ropopochodne. Nie były to symboliczne gesty; były to niezbędne kroki w celu ochrony swobody działania Europy.

Era rosyjskiego gazu i ropy w Europie dobiega końca. Nie dlatego, że jest to łatwe, ale dlatego, że jest to niezbędne. Europa zapłaciła wysoką cenę za swoją zależność - ekonomicznie, politycznie i moralnie. Teraz, dzięki temu porozumieniu, w końcu zmieniamy stronę.

To nie jest tylko decyzja energetyczna. To obietnica: Europa stanie na własnych nogach. Europa nie będzie finansować wojny Putina. Europa już nigdy nie będzie podatna na energetyczny szantaż. To przyszłość, w którą warto inwestować.