Więcej pieniędzy na bezpieczeństwo energetyczne i strategiczną infrastrukturę Europy

Ochrona istniejącej infrastruktury energetycznej przed potencjalnymi atakami, rozwój połączeń transgranicznych oraz finansowanie projektów związanych z mobilnością wojskową – to główne postulaty, które poparły połączone komisje ITRE (Przemysłu, Badań Naukowych i Energii) oraz TRAN (Transportu i Turystyki) Parlamentu Europejskiego podczas wtorkowego głosowania nad przyszłością programu Łącząc Europę. W pracach nad przepisami wiodącą rolę odgrywa europosłanka KO Kamila Gasiuk-Pihowicz, sprawozdawczyni raportu w komisji ITRE.

„Polska bardzo dobrze wykorzystuje środki z programu „Łącząc Europę”. Łączenie europejskich sieci energetycznych oznacza niższe ceny energii i dekarbonizację gospodarki, ale dziś to już nie wystarczy. Ochrona naszej krytycznej infrastruktury energetycznej to pierwsza linia obrony. Tylko Europa, która potrafi zapewnić sobie nieprzerwane dostawy energii, może dotrzymywać swoich obietnic” - podkreśliła europosłanka Kamila Gasiuk-Pihowicz.

Connecting Europe Facility (CEF), czyli instrument „Łącząc Europę”, jest jednym z najważniejszych unijnych narzędzi finansowania strategicznej infrastruktury. Wspiera rozwój europejskich sieci transportowych, energetycznych i cyfrowych, w szczególności połączeń transgranicznych, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i niezależności państw członkowskich.

Wzmocnienie ochrony istniejącej transgranicznej infrastruktury energetycznej oraz zapewnienie odpowiedniego finansowania projektów służących bezpieczeństwu energetycznemu i mobilności wojskowej to najważniejsze postulaty polskiej eurodeputowanej w pracach nad nowymi przepisami. Chodzi zarówno o rozwój nowych połączeń, jak i zwiększenie odporności już funkcjonujących sieci na zagrożenia, w tym potencjalne ataki na infrastrukturę krytyczną.

Dla Polski program CEF ma szczególne znaczenie. Z jego wsparcia korzystały m.in. projekty wzmacniające bezpieczeństwo energetyczne regionu, takie jak synchronizacja państw bałtyckich z europejskim systemem elektroenergetycznym, gazociąg Baltic Pipe czy połączenia gazowe z Litwą.

W propozycji budżetu UE na lata 2028–2034 Komisja Europejska przewidziała na program CEF 81,4 mld euro, wobec 33,71 mld euro w obecnej perspektywie finansowej. Szczególnie znaczący wzrost ma dotyczyć sektora energetycznego – z 5,84 mld do 29,9 mld euro – oraz mobilności wojskowej, na którą zaproponowano 17,6 mld euro, czyli dziesięciokrotnie więcej niż w obecnym budżecie.

Parlament Europejski postuluje dalsze zwiększenie środków na program o 12 proc. względem propozycji Komisji Europejskiej. To więcej niż średni wzrost budżetu proponowany przez PE, wynoszący 10 proc. Celem jest zapewnienie odpowiednich zasobów na rozwój i ochronę strategicznej infrastruktury, od której zależą bezpieczeństwo energetyczne, sprawne funkcjonowanie europejskiej gospodarki oraz zdolność państw członkowskich do reagowania na zagrożenia.