Η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να φοβάται να αντιδράσει

Ο υβριδικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ευρώπης δεν ξεκίνησε με την πλήρη εισβολή της στην Ουκρανία, ούτε τα τελευταία χρόνια. Οι υπηρεσίες πληροφοριών του Κρεμλίνου διεξάγουν εχθρικές επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη από τότε που ο Βλαντιμίρ Πούτιν ανέλαβε την εξουσία.

Για πάρα πολύ καιρό, η Ευρώπη δεν αντέδρασε επαρκώς. Κάποιοι ανησυχούσαν ότι μια πιο σθεναρή αντίδραση θα προκαλούσε τη Μόσχα. Όμως συνέβη το αντίθετο. Το Κρεμλίνο ερμηνεύει την διστακτικότητα και τον φόβο για κλιμάκωση ως αδυναμία, γεγονός που ενθαρρύνει περαιτέρω επιθετικότητα. Κάθε αδύναμη αντίδραση διδάσκει στο Κρεμλίνο ότι μπορεί να δοκιμάσει το επόμενο όριο, να προκαλέσει περισσότερη αναστάτωση και χάος μέσα στις κοινωνίες μας, χωρίς να αντιμετωπίσει συνέπειες αρκετά σοβαρές ώστε να αλλάξει τη συμπεριφορά του. Ο Πούτιν προχωράει όσο του επιτρέπεται. Ο φόβος της κλιμάκωσης δεν έχει αποτρέψει την κλιμάκωση: την έχει ενθαρρύνει περαιτέρω.

Η Ευρώπη αποτελεί στόχο του ρωσικού υβριδικού πολέμου, ο οποίος γίνεται ολοένα και λιγότερο «υβριδικός». Συνδυάζει στρατιωτικά και μη στρατιωτικά μέσα, τα οποία συχνά έχουν σχεδιαστεί ώστε να παραμένουν κάτω από το όριο της ανοιχτής ένοπλης σύγκρουσης, συμπεριλαμβανομένων των κυβερνοεπιχειρήσεων, της παραπληροφόρησης, του οικονομικού εξαναγκασμού, του σαμποτάζ και της χρήσης της μετανάστευσης ως όπλου. Το όριο μεταξύ υβριδικού και συμβατικού πολέμου έχει θολώσει. Ακούμε καθημερινά για πράξεις σαμποτάζ και απόπειρες σαμποτάζ στις υποδομές μας, καθώς και για drones που παραβιάζουν τον εναέριο χώρο μας και μάλιστα είναι φορτωμένα με εκρηκτικά, όπως στη Λειψία. Κατά την περίοδο των εκλογών, οι ρωσικές κυβερνοεπιθέσεις και οι εκστρατείες παραπληροφόρησης εντείνονται. Η παρεμβολή και η πλαστογράφηση σήματος GPS αποτελούν καθημερινό φαινόμενο στις ανατολικές παραμεθόριες περιοχές της Ευρώπης. 

Η Ρωσία παραμένει η κύρια απειλή για τη δημοκρατική ακεραιότητα της Ευρώπης. Μας στοχεύει μέσω της χειραγώγησης της πληροφορίας και της υβριδικής παρέμβασης. Χρησιμοποιώντας εκατοντάδες χιλιάδες ψεύτικους λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδίως κατά την περίοδο των εκλογών, επιδιώκει να επηρεάσει τη γνώμη των πολιτών, να παρουσιάσει τη Ρωσία ως ισχυρή και ανίκητη και να ενισχύσει τα αφηγήματα και τους υποψηφίους που ευνοούν το Κρεμλίνο.

Η Ρωσία δεν ενεργεί μόνη της: έχει εταίρους σε αυταρχικά κράτη όπως η Λευκορωσία, η Κίνα, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα. Η Λευκορωσία, για παράδειγμα, έχει μετατρέψει τη μετανάστευση σε όπλο στα σύνορα της ΕΕ, με πάνω από 36.000 συντονισμένες απόπειρες διέλευσης να έχουν καταγραφεί το 2024. Στη Βαλτική Θάλασσα, πλοία που συνδέονται με την Κίνα έχουν εμπλακεί σε περιστατικά που προκάλεσαν ζημιά σε κρίσιμα καλώδια δεδομένων και ηλεκτρικού ρεύματος.

Η Ρωσία, οι σύμμαχοί της και οι εκπρόσωποί της πρέπει να αντιμετωπίσουν πραγματικές συνέπειες, όχι μόνο καταδίκη. Χρειαζόμαστε μια κοινή εικόνα της απειλής, ισχυρότερα εργαλεία, μεγαλύτερη ετοιμότητα, πραγματική επιχειρησιακή ικανότητα και τη βούληση να τα χρησιμοποιήσουμε. Οποιαδήποτε παραβίαση της κυριαρχίας ενός κράτους μέλους πρέπει να αντιμετωπίζεται με αποτελεσματικά αντίποινα μέτρα.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν έχουν ακόμη αναπτύξει μια συντονισμένη απάντηση στον υβριδικό πόλεμο σε εθνικό επίπεδο, σε ευρωπαϊκό επίπεδο και, όπου απαιτείται, σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ.

Η ανατολική πτέρυγα της Ευρώπης αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνάς της, και χρειαζόμαστε ταχύτερη εφαρμογή του προγράμματος «Eastern Flank Watch», μιας πρωτοβουλίας της ΕΕ που αποσκοπεί στην ενίσχυση της επιτήρησης και της άμυνας κατά μήκος των συνόρων της Ένωσης με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.

Πρέπει επίσης να θεσπίσουμε αυστηρότερους κανόνες για τους κατόχους ρωσικών διαβατηρίων που εισέρχονται στην ΕΕ. Το ελάχιστο που πρέπει να γίνει είναι να απαγορευθεί η είσοδος σε όσους υπηρετούν σε ρωσικούς οργανισμούς ασφάλειας και πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των πρώην μελών που έχουν πολεμήσει στην Ουκρανία. 

Η ΕΕ πρέπει να αξιοποιήσει την οικονομική και διπλωματική της δύναμη για να εμποδίσει τον de facto ρωσικό στόλο να λειτουργεί και να παρακάμπτει τις κυρώσεις. Οι ιδιοκτήτες και οι διαχειριστές αυτών των πλοίων πρέπει να τιμωρούνται. Επιπλέον, οι συνέπειες για την πρόκληση ζημιών σε κρίσιμες υποβρύχιες υποδομές (CUI) πρέπει να αυξηθούν σημαντικά, ώστε να λειτουργούν ως αποτελεσματικό αποτρεπτικό μέσο. 

Χρειαζόμαστε καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών, περισσότερους πόρους για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και ισχυρότερη προστασία των κρίσιμων υποδομών μας. Πάνω απ’ όλα όμως χρειαζόμαστε κυρώσεις που θα πλήξουν την οικονομία της Ρωσίας στο επίκεντρό της. 

Από την αρχή της ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία, η Ομάδα του ΕΛΚ ζήτησε αποφασιστικές κυρώσεις, αλλά η σταδιακή προσέγγιση του Συμβουλίου ήταν αργή και η ρωσική οικονομία είχε χρόνο να προσαρμοστεί. Η προπαγάνδα του Κρεμλίνου ισχυρίζεται ότι οι κυρώσεις δεν αποδίδουν. Αυτό είναι ψευδές. Οι κυρώσεις αποδίδουν, αλλά απαιτούν αυστηρότερη επιβολή και πιο τολμηρά μέτρα.

Τον Ιούλιο, η ΕΕ ενέκρινε το^21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Μέχρι το τέλος του έτους, το ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) θα απαγορευτεί στην ΕΕ και οι εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών θα καταργηθούν σταδιακά έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενίσχυσε την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την απαγόρευση του πετρελαίου και των προϊόντων του, τερματίζοντας τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις νωρίτερα από ό,τι είχε αρχικά προταθεί. 

Πρόκειται για ευπρόσδεκτες αποφάσεις, αλλά πρέπει να γίνουν περισσότερα. Οι προτάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου περιγράφονται στην έκθεση που ενέκρινε η ολομέλεια στις 16 Σεπτεμβρίου. Η Ευρώπη μπορεί να είναι ισχυρή, αν το θελήσει. Ωστόσο, αυτή η αποφασιστικότητα αμφισβητείται από έναν τεράστιο και ψευδή μηχανισμό ρωσικής προπαγάνδας. 

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να σταματήσουν να φοβούνται τα μέτρα που απαιτούνται για την υπεράσπιση της ασφάλειάς μας. Σήμερα, η Ουκρανία αποτελεί παράδειγμα της βούλησης για άμυνα και νίκη. Το ίδιο ισχύει και για τη Μολδαβία και την Αρμενία, οι οποίες έχουν αντιμετωπίσει μαζικές υβριδικές επιθέσεις με τη χρήση κάθε μέσου που διαθέτει το οπλοστάσιο της Μόσχας, και των οποίων οι ηγέτες και οι λαοί παρέμειναν, παρ’ όλα αυτά, ακλόνητοι.