Έγγραφο θέσεων της Ομάδας του ΕΛΚ για την Αφρική: Μια ανανεωμένη εταιρική σχέση με την Αφρική – Ανάπτυξη, σταθερότητα και ευκαιρίες

Εισαγωγή

Στον σημερινό κόσμο, που χαρακτηρίζεται από πολλαπλές γεωπολιτικές κρίσεις και προκλήσεις, είναι ζωτικής σημασίας η ΕΕ να δώσει προτεραιότητα στις σχέσεις της με την Αφρική, τη νότια γείτονά της. Η Αφρική αποτελεί βασικό εταίρο της ΕΕ, ενώ η σταθερότητα και η ευημερία της έχουν άμεσο αντίκτυπο στην Ευρώπη. Εμείς, ως εταίροι, μας συνδέουν μακροχρόνιοι πολιτισμικοί, γλωσσικοί και ιστορικοί δεσμοί με την Αφρική και μοιραζόμαστε πολλούς κοινούς δεσμούς, μεταξύ άλλων και μέσω της Μεσογείου. Η Αφρική είναι μια δυναμική ήπειρος, με ποικίλες οικονομίες και νεανικό πληθυσμό. Η Ομάδα του ΕΛΚ υπογραμμίζει ότι το πλήρες δυναμικό της εταιρικής μας σχέσης παραμένει αναξιοποίητο εδώ και πάρα πολύ καιρό. Ως εκ τούτου, επιθυμούμε να προωθήσουμε την εταιρική σχέση ΕΕ-Αφρικής με βάση την εμπιστοσύνη, την αμοιβαιότητα, την κοινή ευθύνη, την αλληλεγγύη, τα αμοιβαία οφέλη, τον σεβασμό και την ισότητα. 

Πιστεύουμε ότι η ΕΕ και η Αφρική πρέπει να συντονίζονται καλύτερα σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος και να καθορίζουν από κοινού συγκεκριμένους μακροπρόθεσμους στόχους. Οι σχέσεις ΕΕ-Αφρικής πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της χάραξης πολιτικής της ΕΕ, ενώ απαιτείται σημαντική ανανέωση της δέσμευσης από την ηγεσία της ΕΕ για την εκπλήρωση των υποσχέσεων του παρελθόντος μέσω συγκεκριμένων δράσεων. Η εταιρική μας σχέση διαμορφώνεται από μια σειρά σημαντικών θεμάτων, που εκτείνονται από την οικονομική ανάπτυξη, το εμπόριο και τις επενδύσεις, την ψηφιοποίηση, τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, την προώθηση της δημοκρατίας, το κλίμα, την παραγωγή ενέργειας, την υγεία, τη μετανάστευση, την ενδυνάμωση των γυναικών και της νεολαίας, την επισιτιστική ασφάλεια και την πολυμερή συνεργασία. Τονίζουμε ότι η συνεργασία μας πρέπει να λαμβάνει πλήρως υπόψη τα αφρικανικά και τα ευρωπαϊκά συμφέροντα και προτεραιότητες. Εξετάζοντας τις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις, σημειώνουμε ότι η ΕΕ και η Αφρική πρέπει επίσης να εναρμονίσουν τις προσεγγίσεις τους όσον αφορά την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του πολέμου του 2026 με το Ιράν και της κρίσης που θα προκύψει στο Στενό του Ορμούζ. Πολλές αφρικανικές οικονομίες εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε εξωτερικές διαταραχές των τιμών των βασικών εμπορευμάτων λόγω της εξάρτησής τους από εισαγόμενα καύσιμα, λιπάσματα και γεωργικά προϊόντα, γεγονός που καθιστά τον στενότερο συντονισμό μεταξύ της ΕΕ και της Αφρικής όλο και πιο σημαντικό. Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, πιστεύουμε ότι η οικονομία πρέπει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις σχέσεις ΕΕ-Αφρικής. Ως εκ τούτου, εναποθέτουμε μεγάλες ελπίδες στην πρωτοβουλία «Global Gateway», η οποία θα επικεντρωθεί στους τομείς της ενέργειας, των ψηφιακών υποδομών, των μεταφορών, της υγείας και της εκπαίδευσης. Η ΕΕ είναι ο κύριος εμπορικός εταίρος των περισσότερων αφρικανικών χωρών και, μακράν, η μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά. Επιπλέον, ιδίως μετά τη λυπηρή αναστολή των δραστηριοτήτων της Αμερικανικής Υπηρεσίας Διεθνούς Ανάπτυξης (USAID), η ΕΕ αποτελεί τον κορυφαίο διεθνή δωρητή για την Αφρική και τον βασικό πάροχο ανθρωπιστικής βοήθειας. Αυτό το σημαντικό γεγονός θα πρέπει να γίνει πιο ορατό και αναγνωρίσιμο.

Στο ασταθές και μεταβαλλόμενο παγκόσμιο περιβάλλον, η ΕΕ ξεχωρίζει ως σταθερός και αξιόπιστος εταίρος για την Αφρική. Εμείς, στην Ομάδα του ΕΛΚ, υπογραμμίζουμε ότι η ΕΕ έχει να προσφέρει σημαντικά περισσότερα από τις μονόπλευρες συμφωνίες που προτείνουν άλλοι ξένοι παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας και της Κίνας. Τόσο η ΕΕ όσο και η Αφρική συνεισφέρουν ξεχωριστά πλεονεκτήματα σε αυτή τη συνεργασία. Η Ομάδα του ΕΛΚ υπογραμμίζει ότι, για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό της συνεργασίας, απαιτείται η ΕΕ και η Αφρική να κατανοήσουν καλύτερα η μία την άλλη. Αναγνωρίζουμε τη σημασία των συνόδων κορυφής μεταξύ της Αφρικανικής Ένωσης (ΑΕ) και της ΕΕ, που πραγματοποιούνται κάθε τρία χρόνια, καθώς και άλλων διαλόγων, συμπεριλαμβανομένων των υπουργικών συναντήσεων. Υπογραμμίζουμε επίσης τη σημασία της προώθησης της περιφερειακής συνεργασίας και ολοκλήρωσης, μεταξύ άλλων μέσω της συνεργασίας με τους διάφορους περιφερειακούς οργανισμούς στην αφρικανική ήπειρο. Υπό αυτό το πρίσμα, τονίζουμε επίσης τη σημασία της ενίσχυσης της κοινοβουλευτικής διπλωματίας με το Παναφρικανικό Κοινοβούλιο (PAP), τη Κοινοβουλευτική Συνέλευση Αφρικής-ΕΕ (RPA) και τα εθνικά κοινοβούλια των βασικών αφρικανικών εταίρων. Αυτή η κοινοβουλευτική διπλωματία και αυτοί οι διάλογοι πρέπει να ενταθούν και να πραγματοποιούνται συχνότερα, προκειμένου να τηρηθεί η Συμφωνία της Σαμόα, η οποία αποτελεί το νομικό πλαίσιο για τις περισσότερες από τις εταιρικές σχέσεις μας. 

Εμπόριο, απασχόληση, οικονομία και ανάπτυξη

Υποστηρίζουμε τις προτεραιότητες της ατζέντας 2063 της ΑΕ και επαναλαμβάνουμε ότι το κλειδί για την ενίσχυση της ανάπτυξης, της ευημερίας και της δημοκρατίας στην Αφρική είναι η οικονομική ανάπτυξη και μια λειτουργική κοινωνική οικονομία της αγοράς. Είναι ευρέως αναγνωρισμένο ότι η δημιουργία θέσεων εργασίας είναι ουσιαστικής σημασίας για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την οικονομική σταθερότητα. Η υποστήριξη της δημιουργίας θέσεων εργασίας θα πρέπει, επομένως, να αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα της εταιρικής μας σχέσης. Για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας, υποστηρίζουμε τη διευκόλυνση των επενδύσεων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, την ενίσχυση των τοπικών βιομηχανιών και τη βελτίωση της πρόσβασης στην εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση. Εκτιμάται ότι έως το 2050 ο πληθυσμός της Αφρικής θα διπλασιαστεί, και είναι σημαντικό οι χώρες της Αφρικής να είναι σε θέση να απορροφήσουν αυτό το διευρυνόμενο νεανικό εργατικό δυναμικό. Επιπλέον, η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί στενά με τους αφρικανούς εταίρους για τη δημιουργία βιώσιμων ευκαιριών απασχόλησης, ιδίως για τους νέους και τις γυναίκες. Ο ιδιωτικός τομέας της ΕΕ πρέπει να διαδραματίσει ρόλο στην ανάπτυξη, προωθώντας την καινοτομία και υποστηρίζοντας έργα υποδομών, δημιουργώντας μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία σε όλους τους τομείς και συμβάλλοντας στη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη και σταθερότητα, προς όφελος τόσο της Αφρικής όσο και της ΕΕ. Υπό αυτό το πρίσμα, η ΕΕ πρέπει να αξιοποιήσει πολύ καλύτερα την πρωτοβουλία «Global Gateway» και να την ευθυγραμμίσει με τις προτεραιότητες των αφρικανικών εταίρων της και του ιδιωτικού τομέα. Όλα τα επενδυτικά εργαλεία της ΕΕ θα πρέπει να είναι διαλειτουργικά και να συνδέονται με τα επενδυτικά σχέδια των κρατών μελών, στο πνεύμα της προσέγγισης «Team Europe».

Μια βασική πρόκληση για την ΕΕ δεν είναι η έλλειψη δέσμευσης, αλλά η περιορισμένη προβολή. Σημαντικά έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ συχνά δεν αναγνωρίζονται ως μέρος μιας συνεκτικής ευρωπαϊκής πρότασης. Παρά την κλίμακά της, η πρωτοβουλία «Global Gateway» εξακολουθεί να μην αναγνωρίζεται σαφώς, ενώ η κατακερματισμένη επικοινωνία και η περίπλοκη πρόσβαση μειώνουν την πολιτική προβολή και τη στρατηγική επιρροή της ΕΕ. Αυτό πρέπει να αλλάξει χωρίς καθυστέρηση. Η Ομάδα του ΕΛΚ υπογραμμίζει ότι οι επενδύσεις της ΕΕ στην αφρικανική ήπειρο πρέπει να είναι βιώσιμες και αποδοτικές και να στοχεύουν στο να αποτελούν τις πιο ελκυστικές επιλογές. Ως εκ τούτου, ζητούμε να δοθεί προτεραιότητα στις επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές, ενεργειακά έργα, την ψηφιακή οικονομία και τις υπηρεσίες, τον τομέα της εκπαίδευσης και την ανάπτυξη δεξιοτήτων και γνώσεων. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, της ανθεκτικότητας, της συνδεσιμότητας, καθώς και ενός σταθερού και προβλέψιμου επενδυτικού περιβάλλοντος. Επιπλέον, οι ισχυρότερες ενεργειακές συνεργασίες θα πρέπει επίσης να εξετάσουν τη σύνδεση των αφρικανικών ενεργειακών πόρων με τις ευρωπαϊκές αγορές. Σημαντικό στοιχείο αυτών των εταιρικών σχέσεων αποτελεί το εμπόριο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως του πράσινου υδρογόνου. Στο πλαίσιο αυτό, πιστεύουμε ότι η ηλεκτροδότηση της αφρικανικής ηπείρου πρέπει επίσης να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για τις επενδύσεις της ΕΕ στον τομέα της ενέργειας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αμοιβαία οφέλη, καθώς θα επέτρεπε ενδεχομένως στις χώρες της Βόρειας Αφρικής να εξάγουν ηλιακή ηλεκτρική ενέργεια στην ΕΕ.

Ανατρέχοντας στις προηγούμενες σχέσεις μας με την Αφρική, πιστεύουμε ότι είναι καιρός να προχωρήσουμε πέρα από την παραδοσιακή αναπτυξιακή συνεργασία. Ως εκ τούτου, τονίζουμε ότι τα έργα της πρωτοβουλίας «Global Gateway» πρέπει να αποτελέσουν μια πραγματική «win-win» κατάσταση, να δημιουργήσουν ευκαιρίες για τις εταιρείες της ΕΕ και να προωθήσουν ουσιαστικά τόσο τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ όσο και τις μακροπρόθεσμες φιλοδοξίες της Αφρικής. Ως εκ τούτου, η Ομάδα του ΕΛΚ τονίζει ότι η πρωτοβουλία «Global Gateway» πρέπει να δώσει προτεραιότητα σε έργα υψηλού αντίκτυπου, στρατηγικής σημασίας και με δυνατότητα κλιμάκωσης, τα οποία θα αποφέρουν απτά αποτελέσματα επί τόπου και θα ενισχύσουν την αξιοπιστία της ΕΕ ως εταίρου. Η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει τα πλεονεκτήματά της σε στρατηγικούς τομείς όπου οι ευρωπαϊκές εταιρείες μας προσφέρουν πολύτιμη εμπειρογνωμοσύνη και ανταγωνιστικές προσφορές.  Ως εκ τούτου, βασικοί τομείς για επενδύσεις πρέπει να είναι οι υποδομές μεταφορών και συνδεσιμότητας, συμπεριλαμβανομένων των λιμένων, των διαδρόμων και των δικτύων εφοδιαστικής, οι οποίες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως βασικός μοχλός οικονομικής ολοκλήρωσης και περιφερειακής ανάπτυξης. Υπό αυτό το πρίσμα, η Ομάδα του ΕΛΚ υπογραμμίζει το τεράστιο δυναμικό μιας ενισχυμένης συνεργασίας στον τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών. Η συνεργασία σε αυτόν τον τομέα είναι καθοριστική για την επίτευξη στρατηγικής αυτονομίας, οικονομικής ασφάλειας και ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού από την ΕΕ, δημιουργώντας παράλληλα τοπική προστιθέμενη αξία, τοπική βιομηχανοποίηση και υποστηρίζοντας τις τοπικές δυνατότητες μεταποίησης. Η Ομάδα του ΕΛΚ επαναλαμβάνει επίσης ότι τα έργα που χρηματοδοτούνται και υποστηρίζονται από την ΕΕ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Global Gateway» πρέπει να εξασφαλίζουν πραγματικά ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Συνεπώς, τα πλαίσια δημοσίων συμβάσεων που χρησιμοποιούν οι εταίροι υλοποίησης θα πρέπει να αντανακλούν τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ, τις αρχές της αμοιβαιότητας και την ανάγκη για ευρωπαϊκή προτίμηση όταν διακυβεύεται χρηματοδότηση από την ΕΕ.

Υπογραμμίζουμε επίσης τη ζωτική σημασία της Αφρικανικής Ηπειρωτικής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (AfCFTA), η οποία πρέπει να στεφθεί με επιτυχία. Η Ομάδα του ΕΛΚ αναγνωρίζει το ισχυρό και αυξανόμενο οικονομικό δυναμικό σε ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο και θεωρεί την εμβάθυνση της ενδοαφρικανικής ολοκλήρωσης της αγοράς ως ευκαιρία για την προσέλκυση ευρωπαϊκών και παγκόσμιων επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένου του μακροπρόθεσμου στόχου σύναψης συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της ΕΕ και της AfCFTA σε διαηπειρωτική βάση. Ως εκ τούτου, πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για τη στήριξη των Αφρικανών ομολόγων μας και να μοιραστούμε την εμπειρία και την τεχνογνωσία μας στον τομέα της περιφερειακής ολοκλήρωσης, με βάση τη δική μας ιστορία με την ενιαία αγορά της ΕΕ. Η ΕΕ αποτελεί σημαντικό εμπορικό εταίρο και έχει διαπραγματευτεί διάφορες εμπορικές συμφωνίες που καλύπτουν τις περισσότερες αφρικανικές χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Γενικευμένου Συστήματος Προτιμήσεων, από το οποίο εξακολουθούν να επωφελούνται πολλές χώρες. Πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε ότι τα μέσα της ΕΕ, όπως οι Συμφωνίες Οικονομικής Εταιρικής Σχέσης και τα έργα «Global Gateway», είναι συμβατά με τις αφρικανικές πρωτοβουλίες για την ενοποίηση των αγορών. Ταυτόχρονα, πρέπει να προσφέρουμε εξατομικευμένες προσεγγίσεις, αναγνωρίζοντας την ποικιλομορφία της αφρικανικής ηπείρου και τις διαφορετικές ανάγκες και ευκαιρίες της. Επιπλέον, υποστηρίζουμε επίσης την ενίσχυση των εμπορικών και επενδυτικών δεσμών με τους αφρικανούς εταίρους σε στρατηγικούς θαλάσσιους τομείς, όπως η αλιεία και η «γαλάζια» οικονομία. 

Επιπλέον, τονίζουμε ότι η ΕΕ και οι αφρικανικές χώρες έχουν κοινό έντονο συμφέρον στην ενίσχυση ενός πολυμερούς εμπορικού συστήματος βασισμένου σε κανόνες. Η στενότερη συνεργασία μεταξύ των δύο μπλοκ είναι επομένως απαραίτητη για την προώθηση μιας ουσιαστικής μεταρρύθμισης του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Η Ομάδα του ΕΛΚ αναγνωρίζει ότι οι παράνομες χρηματοοικονομικές ροές στερούν από τις αφρικανικές χώρες σημαντικά δημόσια έσοδα που είναι απαραίτητα για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την οικονομική μεγέθυνση. Ως εκ τούτου, υποστηρίζουμε την ενίσχυση της συνεργασίας ΕΕ-Αφρικής για την καταπολέμηση των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, του οικονομικού εγκλήματος που συνδέεται με το εμπόριο και της διαφθοράς, προωθώντας παράλληλα τη διαφάνεια, την ορθή χρηματοοικονομική διακυβέρνηση και την κινητοποίηση εγχώριων πόρων.

Διακυβέρνηση και Δημοκρατία

Στην Ομάδα του ΕΛΚ, συμμεριζόμαστε ανεπιφύλακτα τους στόχους και τις αρχές που κατοχυρώνονται στα άρθρα 3 και 4 της Ιδρυτικής Πράξης της Αφρικανικής Ένωσης, τα οποία τονίζουν τη σημασία της χρηστής διακυβέρνησης, της συμμετοχής των πολιτών στη δημοκρατία, καθώς και του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Συμμεριζόμαστε επίσης τις φιλοδοξίες που κατοχυρώνονται στον Αφρικανικό Χάρτη για τη Δημοκρατία, τις Εκλογές και τη Διακυβέρνηση, δηλαδή την προώθηση και την ενίσχυση της ορθής διακυβέρνησης μέσω της θεσμοθέτησης της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της συμμετοχικής δημοκρατίας. Θα συνεχίσουμε πάντα να υποστηρίζουμε τη δημοκρατία, τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς και τις ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, οι οποίες καθίστανται δυνατές μέσω ανεξάρτητων και διαφανών εκλογικών διαδικασιών, ενισχυμένων οργάνων διαχείρισης των εκλογών και αξιόπιστων, αμερόληπτων μηχανισμών παρατήρησης των εκλογών. Επαναλαμβάνουμε την υποστήριξή μας προς τις μεταρρυθμίσεις που αντιμετωπίζουν ελλείψεις όπως η έλλειψη δημόσιων υπηρεσιών και θεσμικής παρουσίας, καθώς και η διαφθορά. Ως Ομάδα του ΕΛΚ, δεσμευόμαστε περαιτέρω να προωθήσουμε την ορθή διακυβέρνηση, τη δημοκρατία και την προστασία των μειονοτήτων και των περιθωριοποιημένων ομάδων. Θα συνεχίσουμε να προωθούμε την κοινωνία των πολιτών και την ανάπτυξη θεσμών και ζητούμε τη δημιουργία κρατικών δομών σε ολόκληρη την επικράτεια των αφρικανικών κρατών, ιδίως στις περιφερειακές περιοχές. Η δημιουργία θεσμών και η ανάπτυξη ικανοτήτων, σε συνδυασμό με την επακόλουθη πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες, όχι μόνο θα συμβάλουν στην ενίσχυση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο κράτος. Υπό αυτό το πρίσμα, πιστεύουμε ότι οι χώρες που συνεργάζονται μαζί μας και επιδιώκουν φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να επωφελούνται από στενότερη συνεργασία και καλύτερη πρόσβαση στην αγορά, σε αντίθεση με εκείνες που παρουσιάζουν οπισθοδρόμηση. 

Δυστυχώς, η πολιτική αστάθεια και τα πραξικοπήματα εξακολουθούν να είναι διαδεδομένα σε ορισμένες αφρικανικές χώρες. Εκφράζουμε τη βαθιά μας ανησυχία για την πρόσφατη οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας σε αρκετές χώρες, ιδίως στο Σαχέλ και στην Ανατολική Αφρική. Υπό αυτό το πρίσμα, θα συνεχίσουμε να εκφράζουμε την αντίθεσή μας όταν καταπιέζονται ηγέτες της αντιπολίτευσης και παραποιούνται οι εκλογές. Θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε τα πολιτικά κόμματα που αγωνίζονται για την πρόοδο και τη δημοκρατία, ιδίως εκείνα με τα οποία συντάσσουμε τις θέσεις μας μέσω των πλατφορμών της Διεθνούς Ένωσης Κεντρώων Δημοκρατών (CDI), της Διεθνούς Ένωσης για τη Δημοκρατία (IDU) και της Ένωσης για τη Δημοκρατία της Αφρικής (DUA), και δεσμευόμαστε να εμβαθύνουμε τη συνεργασία με τα κόμματα αυτά, μεταξύ άλλων μέσω προσκλήσεων στο Συνέδριο του ΕΛΚ. Η Ομάδα του ΕΛΚ επαναλαμβάνει ότι ο διάλογος με τους Αφρικανούς εταίρους μας δεν πρέπει να επικεντρώνεται μόνο στο εκτελεστικό επίπεδο, αλλά να περιλαμβάνει επίσης τα κοινοβούλια, την κοινωνία των πολιτών (συμπεριλαμβανομένων των φόρουμ γυναικών και νέων), τους ερευνητές και τα πανεπιστήμια, καθώς και τα πολιτικά κόμματα και τις ενώσεις που συνδέονται με αυτά. Υπογραμμίζουμε τη σημασία της εξασφάλισης επαρκούς πολιτικής και οικονομικής στήριξης για τους διαλόγους αυτούς. Επιπλέον, είμαστε έτοιμοι να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας με το Παναφρικανικό Κοινοβούλιο (PAP) και να το υποστηρίξουμε στις προσπάθειές του να αποκτήσει πλήρεις νομοθετικές και ελεγκτικές εξουσίες ως κοινοβουλευτικό όργανο της ΑΕ, σύμφωνα με τα σχετικά πρωτόκολλα της ΑΕ.

Ειρήνη και ασφάλεια

Είναι θεμελιωδώς σημαντικό για την Αφρική και την Ευρώπη να επιτευχθούν και να διατηρηθούν η διαρκής ειρήνη και ασφάλεια και στις δύο ηπείρους. Η ειρήνη και η ασφάλεια δεν είναι απλώς απαραίτητες για την επίτευξη μακροπρόθεσμης βιώσιμης ανάπτυξης, οικονομικών επενδύσεων, δημιουργίας θέσεων εργασίας και θεσμικής σταθερότητας στην Αφρική, αλλά και για τη διασφάλιση της ασφάλειας της Ευρώπης και την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης. Η ασφάλεια και η σταθερότητα, σε συνδυασμό με την ορθή και συνεπή συνεργασία με τις κυβερνήσεις της Νότιας Γειτονίας, έχουν επίσης καθοριστική επίδραση στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. 

Η Ομάδα του ΕΛΚ εκφράζει την ανησυχία της για την ανησυχητική κατάσταση ασφάλειας σε διάφορες περιοχές, όπως το Σαχέλ, το Σουδάν, το Κέρας της Αφρικής, η περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, καθώς και για τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) και στη βόρεια επαρχία Κάμπο Ντελγκάδο της Μοζαμβίκης. Η ΕΕ πρέπει να εντείνει τη συνεργασία στον τομέα της θαλάσσιας ασφάλειας, ιδίως στον Κόλπο της Γουινέας και κατά μήκος των βασικών διαδρομών του Ατλαντικού, για την καταπολέμηση της πειρατείας, της παράνομης αλιείας και της παράνομης διακίνησης. Στο Σαχέλ, το κενό εξουσίας που άφησε η αναγκαστική αποχώρηση των δυτικών παραγόντων έχει καλυφθεί από τη Ρωσία, της οποίας το «Σώμα Αφρικής» (πρώην Ομάδα Wagner) προφανώς αποτυγχάνει να εξασφαλίσει την ασφάλεια και, αντίθετα, έχει καταστεί συνώνυμο της εσωτερικής καταπίεσης και των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Έτσι, δυστυχώς, η τζιχαντιστική τρομοκρατία παραμένει βασική απειλή, ιδίως στο Σαχέλ. Επιπλέον, ο εμφύλιος πόλεμος στο Σουδάν, ο οποίος διαρκεί πλέον πάνω από τρία χρόνια, έχει οδηγήσει σε σοβαρές φρικαλεότητες, χιλιάδες θανάτους και τεράστια ανθρώπινη δυστυχία. Ταυτόχρονα, η σύγκρουση στο Σουδάν κινδυνεύει να επεκταθεί στις γειτονικές χώρες, επιδεινώνοντας την περιφερειακή αστάθεια και αυξάνοντας τον κίνδυνο ευρύτερης κλιμάκωσης της σύγκρουσης σε ολόκληρη την περιοχή, ιδίως μέσω της αυξανόμενης εμπλοκής ξένων παραγόντων από τη Μέση Ανατολή. Η Ομάδα του ΕΛΚ εκφράζει επίσης τη λύπη της για το γεγονός ότι η θρησκευτική τρομοκρατία και η δίωξη των μειονοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των χριστιανών, συνεχίζουν να αποτελούν σοβαρές προκλήσεις για την ασφάλεια και τονίζει ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν επειγόντως από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της Αφρικής και της ΕΕ. Επιπλέον, πρέπει να αντιμετωπιστεί η ριζοσπαστικοποίηση, η οποία πλήττει κυρίως τους νέους. Η Ομάδα του ΕΛΚ αναγνωρίζει επίσης τον ζωτικό ρόλο της ανθρωπιστικής βοήθειας στην αντιμετώπιση των κρίσεων, τονίζοντας παράλληλα ότι η βιώσιμη ανάπτυξη, η οικονομική ανάπτυξη και η χρηστή διακυβέρνηση αποτελούν τα θεμέλια της διαρκούς σταθερότητας. 

Δεδομένων των περίπλοκων και αλληλένδετων προκλήσεων που περιγράφηκαν, η ενίσχυση της προληπτικής διπλωματίας της ΕΕ είναι ουσιαστικής σημασίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Αφρική. Ως εκ τούτου, η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει περαιτέρω και να προσαρμόσει τα εργαλεία της για την πρόληψη των συγκρούσεων και την οικοδόμηση της ειρήνης, σύμφωνα με τον εξελισσόμενο χαρακτήρα των κρίσεων και τις ευρύτερες γεωπολιτικές φιλοδοξίες της. Ταυτόχρονα, η προσέγγισή μας πρέπει να προσαρμόζεται στο τοπικό πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο, ώστε να διασφαλίζεται η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και αποτελεσματικότητα της συμμετοχής της ΕΕ σε ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο. Υπό αυτό το πρίσμα, χαιρετίζουμε επίσης την πρόσφατη σύναψη της Εταιρικής Σχέσης για την Ασφάλεια και την Άμυνα (SDP) με τη Γκάνα και υποστηρίζουμε τη σύναψη παρόμοιων συμφωνιών με τους εταίρους μας στην ήπειρο. 

Η ευρωπαϊκή και διεθνής βοήθεια είναι ζωτικής σημασίας για να μπορέσουν οι αφρικανικές χώρες να εγγυηθούν τη δική τους ασφάλεια. Στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ) και με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ειρήνης (EPF), η ΕΕ συμμετέχει επί του παρόντος σε πολλαπλές στρατιωτικές επιχειρήσεις και πολιτικές αποστολές στην Αφρική. Δεδομένης της περιορισμένης προόδου, voire της πρόωρης λήξης ορισμένων αποστολών της ΕΕ, και υπενθυμίζοντας την ανησυχητικά αυξανόμενη επιρροή κακόβουλων παραγόντων όπως η Ρωσία και η Κίνα, η Ομάδα του ΕΛΚ χαιρετίζει την εν εξελίξει επανεξέταση των εντολών της ΚΑΑ και ζητεί μια κριτική και ειλικρινή αξιολόγηση των αποστολών της ΚΑΑ, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ανταποκρίνονται στον σκοπό τους. 

Παρότι ήδη συμβάλλουμε ουσιαστικά στην πρόληψη των συγκρούσεων και στην οικοδόμηση της ειρήνης σε ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο, η Ομάδα του ΕΛΚ υποστηρίζει τους αφρικανούς εταίρους στην ενίσχυση των προσπαθειών τους για τη δημιουργία των συνθηκών που απαιτούνται προκειμένου να διασφαλιστεί η επιτυχία αυτών των κοινών προσπαθειών. Η Ομάδα του ΕΛΚ ζητεί, συνεπώς, περισσότερες μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ασφάλειας (SSR) στις αφρικανικές χώρες-εταίρους, ώστε οι δυνάμεις ασφαλείας τους να καταστούν πιο αποτελεσματικές, πιο αξιόπιστες και πιο έμπιστες στο εσωτερικό τους. Επιπλέον, στο πλαίσιο της ενίσχυσης του διαλόγου με την Αφρική σε θέματα ασφάλειας, η Ομάδα του ΕΛΚ υποστηρίζει τον τακτικό και δομημένο διάλογο μεταξύ του ΝΑΤΟ και της ΑΕ. Επιπλέον, η Ομάδα του ΕΛΚ είναι σταθερά και κατηγορηματικά προσηλωμένη στην καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών. Επαναλαμβάνουμε τη δέσμευσή μας για την καταπολέμηση της σεξουαλικής και της έμφυλης βίας, συμπεριλαμβανομένης της εμπορίας ανθρώπων, του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων, καθώς και των παιδικών και αναγκαστικών γάμων. Επιπλέον, το οργανωμένο έγκλημα, ιδίως η διακίνηση ναρκωτικών, αποτελεί μια αυξανόμενη απειλή για τη σταθερότητα σε ολόκληρη την Αφρική. Η Ομάδα του ΕΛΚ πιστεύει ότι η επίλυση αυτών των αυξανόμενων προβλημάτων απαιτεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα συνδυάζει μέτρα ασφάλειας, ενισχυμένη διεθνή συνεργασία και μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές στρατηγικές.

Επιβεβαιώνουμε τη στρατηγική σημασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, η οποία είναι ουσιώδης για την οικονομική ανάπτυξη τόσο της ΕΕ όσο και της Αφρικής. Υπογραμμίζουμε την ανάγκη να διασφαλιστεί η ασφαλής και ελεύθερη διέλευση στη Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν, καθώς και στην ευρύτερη περιοχή, και επιβεβαιώνουμε την υποστήριξή μας στις ναυτικές αποστολές της ΕΕ στην περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, η Ομάδα του ΕΛΚ εκφράζει την ανησυχία της για την αυξανόμενη χρήση «σκιωδών στόλων» με σκοπό την παράκαμψη των κυρώσεων, ιδίως από τη Ρωσία. Τα πλοία αυτά λειτουργούν εκτός των διεθνών κανόνων, στερούνται διαφάνειας και ενέχουν κινδύνους για τη ναυτική ασφάλεια, το περιβάλλον και τις παράκτιες οικονομίες της Αφρικής, ιδίως σε περιοχές όπως ο Κόλπος της Γουινέας. Τα έσοδα που προκύπτουν από αυτές τις δραστηριότητες τροφοδοτούν τις εν εξελίξει συγκρούσεις, συμπεριλαμβανομένου του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η ΕΕ και οι αφρικανοί εταίροι της θα πρέπει να ενισχύσουν τη συνεργασία τους για την παρακολούθηση και την αντιμετώπιση αυτών των δραστηριοτήτων, μεταξύ άλλων μέσω της θαλάσσιας επιτήρησης, της ανταλλαγής πληροφοριών και της ανάπτυξης ικανοτήτων. Σε περιπτώσεις όπου μια χώρα έχει συνεργαστεί σαφώς με τον ρωσικό «σκιώδη στόλο», η Ομάδα του ΕΛΚ υπογραμμίζει ότι η ΕΕ θα πρέπει να ενεργήσει αποφασιστικά και να επανεξετάσει τη συνεργασία της με τη συγκεκριμένη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της ενδεχόμενης αναστολής της αναπτυξιακής συνεργασίας.

Μέσα ενημέρωσης και παραπληροφόρηση

Η Αφρική, όπως και η ΕΕ, αγωνίζεται να αντιμετωπίσει την παραπληροφόρηση και να ρυθμίσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η παραπληροφόρηση και οι εχθρικές ενημερωτικές εκστρατείες διαμορφώνουν όλο και περισσότερο την αντίληψη του κοινού για τους εξωτερικούς εταίρους στην Αφρική. Μερικές φορές, αυτό οδηγεί σε μια διαστρεβλωμένη εικόνα της ΕΕ, η οποία με τη σειρά της υπονομεύει την εμπιστοσύνη στη δημοκρατία και το κράτος, με αρνητικές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ειρήνη και την ασφάλεια της Αφρικής. Επιπλέον, και στις δύο ηπείρους, η ριζοσπαστικοποίηση και οι εκστρατείες παραπληροφόρησης επιδεινώνονται από τα διαδικτυακά φόρουμ. Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) επιταχύνει περαιτέρω αυτή την τάση και στις δύο ηπείρους. Το ζήτημα αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί επειγόντως και να συμπεριληφθεί στις ημερήσιες διατάξεις των μελλοντικών συναντήσεων. Πιστεύουμε ότι σε αυτούς τους τομείς, η ΕΕ και η Αφρική μπορούν να μάθουν η μία από την άλλη και πρέπει να προωθήσουν τον διάλογο. Επιπλέον, η Ομάδα του ΕΛΚ ζητά αυξημένη στήριξη ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες έχουν πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης και μπορούν να επωφεληθούν από την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την ψηφιακή παιδεία. Εξάλλου, η ελεύθερη και ανοιχτή πρόσβαση στην πληροφορία αποτελεί προϋπόθεση για να μπορούν οι πολίτες να κάνουν ενημερωμένες επιλογές σε δημοκρατικές εκλογές και, ως εκ τούτου, είναι καθοριστικής σημασίας για την προώθηση ενεργών κοινωνιών των πολιτών. 

Επιπλέον, η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει τη στήριξή της προς την ανεξάρτητη δημοσιογραφία, τη διερευνητική δημοσιογραφία, την ασφάλεια των δημοσιογράφων, τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης και τις τοπικές πρωτοβουλίες επαλήθευσης γεγονότων σε ολόκληρη την Αφρική. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να στηρίξουμε περαιτέρω αξιόπιστες και ανεξάρτητες πλατφόρμες ειδήσεων με τοπική παρουσία, ικανές να παρέχουν ανεξάρτητη, τεκμηριωμένη κάλυψη κρίσεων και ανθρωπιστικών καταστάσεων.

Εμείς, στην Ομάδα του ΕΛΚ, πιστεύουμε επίσης ότι η ΕΕ πρέπει να βελτιώσει σημαντικά τη δική της στρατηγική επικοινωνίας. Η ΕΕ πρέπει να γίνει πιο αποτελεσματική στο να εξηγεί γιατί η εταιρική μας σχέση είναι επωφελής τόσο για την Αφρική όσο και για την Ευρώπη. Η Ομάδα του ΕΛΚ αναμένει να γίνουν ορατές τέτοιες βελτιώσεις όσον αφορά την επικοινωνία σχετικά με τις επικείμενες πρωτοβουλίες της «Global Gateway» και τα εμβληματικά της προγράμματα.

Εκπαίδευση και πολιτισμός

Η Ομάδα του ΕΛΚ αναγνωρίζει ότι η εκπαίδευση και ο πολιτισμός είναι απαραίτητοι για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τις ισχυρότερες σχέσεις ΕΕ-Αφρικής. Ως εκ τούτου, πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να υποστηρίξουμε τις αφρικανικές χώρες στην ενίσχυση των εκπαιδευτικών τους συστημάτων και στην προτεραιοποίηση της εκπαίδευσης ως βασικού μοχλού μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. Τονίζουμε επίσης τη σημασία της ακαδημαϊκής, πολιτιστικής και επιστημονικής συνεργασίας, μεταξύ άλλων ως πυλώνα της ατζέντας για τον ψηφιακό τομέα και την καινοτομία της «Global Gateway». Πιστεύουμε ότι τα παγκόσμια προγράμματα ανταλλαγών, σε συνέργεια με τα έργα της «Global Gateway», δίνουν τη δυνατότητα σε ταλαντούχους φοιτητές να σπουδάσουν στην Ευρώπη και να αυξήσουν το επίπεδο της τοπικής εμπειρογνωμοσύνης στις χώρες-εταίρους. Ομοίως, σε πανεπιστημιακό επίπεδο, ζητούμε σημαντική αύξηση των προγραμμάτων Ευρωπαϊκών Σπουδών και των Εδρών «Ζαν Μονέ». Αυτό θα προωθούσε την αμοιβαία κατανόηση και θα εμβάθυνε τη συνεργασία μας. Οι προσπάθειες αυτές θα πρέπει επίσης να εξεταστούν υπό το πρίσμα του αυξανόμενου αριθμού προγραμμάτων Κινεζικών Σπουδών που χρηματοδοτούνται από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας. Επιπλέον, υποστηρίζουμε τα αφρικανικά εκπαιδευτικά ιδρύματα ως κέντρα αριστείας, ιδίως στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας, αξιοποιώντας παράλληλα την αφρικανική γνώση, τις παραδόσεις και τις παγκόσμιες διασυνδέσεις, μεταξύ άλλων μέσω του προγράμματος Erasmus+ και της Πλατφόρμας για τις Αφρικανικές Ευρωπαϊκές Σπουδές (PAES). Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία πρέπει να αξιοποιεί πλήρως τις διάφορες επίσημες γλώσσες που ομιλούνται σε ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο, οι οποίες αποτελούν ανεπανάληπτα κανάλια επικοινωνίας και αποτελούν μια φυσική πλατφόρμα για την εμβάθυνση της εταιρικής σχέσης. Προτείνουμε επίσης την ενίσχυση της στήριξης, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους αποφοίτους να επιστρέψουν στις τοπικές τους κοινότητες και να εφαρμόσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους. Επιπλέον, η Ομάδα του ΕΛΚ υποστηρίζει τη συνεργασία σε ευρύτερο επίπεδο όσον αφορά τους πολιτιστικούς και καλλιτεχνικούς φορείς, με σκοπό την ενίσχυση της αμοιβαίας κατανόησης και των δεσμών μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής.

Μετανάστευση

Η Ομάδα του ΕΛΚ θεωρεί επιτακτική ανάγκη η ΕΕ και η Αφρική να αντιμετωπίσουν από κοινού τις βαθιές αιτίες της μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένης της φτώχειας, των συγκρούσεων, των θρησκευτικών διωγμών και της κλιματικής αλλαγής, ώστε να αποτραπεί εξ αρχής η αναγκαστική εγκατάλειψη των εστιών τους από τους Αφρικανούς. Επιπλέον, δεσμευόμαστε να στηρίξουμε τις αφρικανικές χώρες που δέχονται και φιλοξενούν μεγάλο αριθμό προσφύγων και μεταναστών, προκειμένου να τις βοηθήσουμε να ενισχύσουν τις ικανότητές τους στον τομέα του ασύλου και της διαχείρισης των συνόρων. Επιπλέον, πρέπει να αντιμετωπίσουμε το ρόλο των ξένων παραγόντων που εκμεταλλεύονται τη μετανάστευση. 

Αναγνωρίζουμε τις δυνατότητες της κυκλικής μετανάστευσης και χαιρετίζουμε τη νέα στρατηγική της ΕΕ για τις θεωρήσεις. Ζητούμε την ταχεία εφαρμογή της στρατηγικής αυτής, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ουσιαστικής συνεργασίας για την πρόληψη των παράνομων αναχωρήσεων, την καταπολέμηση της λαθρομεταφοράς μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, καθώς και τη θέσπιση αποτελεσματικών διαδικασιών επιστροφής και επανεισδοχής. Η μετανάστευση αποτελεί μία από τις κορυφαίες πολιτικές προτεραιότητες της Ομάδας του ΕΛΚ και της ΕΕ και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να ενσωματωθεί πλήρως στις διεθνείς εταιρικές σχέσεις ως βασικό στοιχείο της γεωπολιτικής μας δέσμευσης έναντι των χωρών-εταίρων. Στο ολοένα και πιο δύσκολο γεωπολιτικό πλαίσιο, το συγκριτικό πλεονέκτημα της ΕΕ έγκειται στην άσκηση επιρροής μέσω εταιρικών σχέσεων. Η συνεργασία στον τομέα της μετανάστευσης θα πρέπει, συνεπώς, να επιδιώκεται πρωτίστως μέσω ισορροπημένων, αμοιβαία επωφελών εταιρικών σχέσεων, μεταξύ άλλων μέσω κινήτρων και ολοκληρωμένων πλαισίων συνεργασίας. Επιπλέον, υποστηρίζουμε την ενσωμάτωση προϋποθέσεων σχετικών με τη μετανάστευση σε όλες τις σχετικές πολιτικές και εργαλεία, όπως η πολιτική θεωρήσεων, καθώς και το εμπόριο και η ανάπτυξη, με σκοπό την υποστήριξη προβλέψιμων και αποτελεσματικών διαδικασιών επιστροφής. 

Αναγνωρίζουμε επίσης τη σημασία της εξωτερικής διάστασης της μετανάστευσης και υποστηρίζουμε τη χρήση της έννοιας της «ασφαλούς χώρας» καθώς και τη σύναψη συμφωνιών και ρυθμίσεων για την αποτελεσματική επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών που δεν έχουν δικαίωμα διαμονής στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας κόμβων επιστροφής. Παραμένουμε ανοιχτοί στην υποστήριξη νόμιμων διαύλων, μεταξύ άλλων μέσω εταιρικών σχέσεων για τη δημιουργία δεξαμενών ταλέντων, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης προσέγγισης που εξασφαλίζει επίσης αποτελεσματική δράση για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης και τη βελτίωση των επιστροφών. Θα συνεχίσουμε να καταπολεμούμε την εμπορία ανθρώπων και τη λαθρομεταφορά μεταναστών, μεταξύ άλλων υποστηρίζοντας τις αφρικανικές χώρες που είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε αυτές τις πρακτικές. Υποστηρίζουμε την εξωτερική διάσταση της πολιτικής επιστροφής της ΕΕ και τόσο η Ένωση όσο και τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι αυτή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής προσέγγισης για τη διαχείριση της μετανάστευσης. Ομοίως, καλούμε την Επιτροπή να διερευνήσει ρεαλιστικές λύσεις για τη διαχείριση της μετανάστευσης, ιδίως για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και τη διευκόλυνση της επιστροφής και της επανένταξης, σεστενή συνεργασία με τις χώρες-εταίρους.

Κλίμα, υγεία, νερό και επισιτιστική ασφάλεια

Η Αφρική είναι μία από τις ηπείρους που πλήττονται περισσότερο από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, ενώ φέρει την ελάχιστη ευθύνη για την υπερθέρμανση του πλανήτη. Οι φυσικές καταστροφές έχουν αρνητικές επιπτώσεις στις ζωές, τις κατοικίες και τα οικοσυστήματα, καθώς και στην οικονομία. Επιπλέον, η κλιματική αλλαγή συνδέεται άμεσα με τα σημαντικά ζητήματα της πρόσβασης σε καθαρό πόσιμο νερό, της λειψυδρίας και της επισιτιστικής ασφάλειας. Όλα αυτά έχουν επίσης επιπτώσεις στην ειρήνη και την ασφάλεια, καθώς και στη μετανάστευση. Αναγνωρίζουμε επίσης τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η Αφρική στην αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ως εκ τούτου, υποστηρίζουμε σθεναρά τις προσπάθειες για την προστασία των δασών και της άγριας πανίδας στην Αφρική, ιδίως στη λεκάνη του Κονγκό. Η Ομάδα του ΕΛΚ είναι προσηλωμένη στη Συμφωνία του Παρισιού και σε άλλες διεθνείς συμφωνίες για τη θέσπιση μέτρων αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης. Υποστηρίζουμε την ενίσχυση της συνεργασίας με τις αφρικανικές χώρες-εταίρους και υπογραμμίζουμε ότι η βελτίωση της προσαρμογής στο κλίμα και της ανθεκτικότητας, καθώς και η προώθηση της τεχνολογικής συνεργασίας, είναι ζωτικής σημασίας.  

Για την Ομάδα του ΕΛΚ, ένας κοινός στόχος τόσο για την ΕΕ όσο και για την Αφρική θα πρέπει να είναι η μεταμόρφωση του τρόπου με τον οποίο παράγουμε, διανέμουμε και καταναλώνουμε τρόφιμα. Είμαστε πολύ μακριά από την επίτευξη του στόχου του Στόχου Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDG) 2 – μηδενική πείνα έως το 2030. Ταυτόχρονα, οι γεωπολιτικές εξελίξεις συνεχίζουν να ασκούν πρόσθετη πίεση στην επισιτιστική ασφάλεια, καθώς οι διαταραχές στις αγορές ενέργειας, λιπασμάτων και μεταφορών οδηγούν σε αύξηση του κόστους των εισροών, επηρεάζοντας τη γεωργική παραγωγή, την οικονομική προσιτότητα των τροφίμων και την κοινωνική σταθερότητα σε μεγάλες περιοχές της Αφρικής. Γι’ αυτό και χαιρετίζουμε την ανανεωμένη έμφαση που δίνουν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα στο θέμα αυτό. Η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να προωθεί ευρωπαϊκές λύσεις για αυτές τις προκλήσεις, αξιοποιώντας την εμπειρογνωμοσύνη μας στους τομείς της γενετικής και της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων, προκειμένου να διευκολύνει την επισιτιστική ασφάλεια στις χώρες-εταίρους. Επιπλέον, θα πρέπει να εντείνουμε την ευρωπαϊκή στήριξη και συνεργασία με τα αφρικανικά ερευνητικά ιδρύματα στον τομέα της γεωργίας, συμβάλλοντας στις γεωργικές δυνατότητες και στην ανθεκτικότητα της ηπείρου έναντι των κλιματικών αλλαγών. Η Ομάδα του ΕΛΚ θεωρεί ζωτικής σημασίας η ΕΕ και η Αφρική να αντιμετωπίσουν από κοινού αυτή την πρόκληση. 

Η Ομάδα του ΕΛΚ ενθαρρύνει μια στενή συνεργασία στον τομέα της υγείας. Χαιρετίζουμε τη στενή συνεργασία με τα Αφρικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Africa CDC) και πρωτοβουλίες όπως η «Πλατφόρμα για την Εναρμονισμένη Αφρικανική Παραγωγή Προϊόντων Υγείας» και η «Παραγωγή και Πρόσβαση σε Εμβόλια, Φάρμακα και Τεχνολογίες Υγείας στην Αφρική». Λαμβάνοντας υπόψη τη λυπηρή απόσυρση της αμερικανικής υποστήριξης για τη συνεργασία στον τομέα της υγείας, ζητούμε ισχυρότερη δέσμευση της ΕΕ για την ενίσχυση των εθνικών συστημάτων υγείας και της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση πανδημιών. 

Συμπέρασμα

Το παρόν έγγραφο θέσης αποτελεί μια ανανεωμένη δέσμευση για βαθύτερη συνεργασία με την Αφρική και τις ποικίλες περιοχές της, και αποσκοπεί να χρησιμεύσει ως πλαίσιο για την περαιτέρω ανάπτυξη ισχυρότερων σχέσεων ΕΕ-Αφρικής. Θα συμβάλει στην αντιμετώπιση των κοινών μας προκλήσεων και στην προώθηση των αξιών και των προτεραιοτήτων μας. 

Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον των σχέσεων ΕΕ-Αφρικής, η Ομάδα του ΕΛΚ υπογραμμίζει εκ νέου ότι η πολύπλευρη σχέση ΕΕ-Αφρικής είναι γεμάτη δυνατότητες. Τα διάφορα θέματα που περιγράφονται παραπάνω βρίσκονται στο επίκεντρο της μελλοντικής εταιρικής σχέσης ΕΕ-Αφρικής. Συμφωνούμε με την «Ατζέντα 2063» της Αφρικανικής Ένωσης (ΑΕ) ως το γενικό πλαίσιο και ζητούμε έναν ειλικρινή, ανοιχτό και προσανατολισμένο στα αποτελέσματα διάλογο. Ενώ η ΕΕ επιδιώκει τα δικά της συμφέροντα, είμαστε πεπεισμένοι ότι είναι εφικτή μια ισχυρή εταιρική σχέση αμοιβαίου οφέλους, σύμφωνη τόσο με τις προτεραιότητες της ΕΕ όσο και της Αφρικής. Υπογραμμίζουμε ότι τόσο η ΕΕ όσο και η Αφρική πρέπει να δεσμευτούν πλήρως σε μια στρατηγική εταιρική σχέση που θα οδηγήσει σε συνεργασία μεταξύ πραγματικά ισότιμων εταίρων. Θέλουμε να ξεπεράσουμε την αντίληψη «δωρητής-αποδέκτης», βασίζοντας τη σχέση μας στις κατευθυντήριες αρχές της αμοιβαιότητας, των αμοιβαίων οφελών, της κοινής ευθύνης και της αλληλεγγύης. Για να επιτευχθεί αυτό, ζητούμε την ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ των ευρωπαϊκών και αφρικανικών ομολόγων, συμπεριλαμβανομένων ετήσιων διαβουλεύσεων με την ηγεσία της ΑΕ και της PAP. Υπό αυτό το πρίσμα, επισημαίνουμε επίσης το σημαντικό έργο που επιτελείται από πολλές αντιπροσωπείες της ΕΕ και την «Αντένα» του ΕΚ στην ΑΕ (το επίσημο γραφείο διαμεσολάβησης και διπλωματικών σχέσεων του Κοινοβουλίου στην Αφρική). Επιδιώκουμε επίσης ισχυρότερη εναρμόνιση μεταξύ των εθνικών στρατηγικών, προκειμένου να υιοθετήσουμε μια πραγματική προσέγγιση «Team Europe». Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να ενεργούν με πιο συνεκτικό και ενιαίο τρόπο στις σχέσεις τους με την αφρικανική ήπειρο, συνεργαζόμενα για την επίτευξη κοινών προτεραιοτήτων. Μπορούμε και πρέπει να βελτιωθούμε. Παρά τις πολλαπλές παγκόσμιες προκλήσεις, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε πραγματικά μόνο μέσα από μια στενή και βαθιά εταιρική σχέση με την Αφρική. Η Ομάδα του ΕΛΚ πιστεύει, επομένως, ακράδαντα ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να οδηγήσουμε πραγματικά τις σχέσεις ΕΕ-Αφρικής σε ένα νέο επίπεδο!