Από το γήπεδο στην πολιτική: Γιατί η ΕΕ πρέπει να καλύψει τη διαφορά στον παγκόσμιο αθλητισμό

Κάποτε ο αθλητισμός θεωρούνταν κάτι που βρισκόταν πάνω από την πολιτική. Τα πρόσφατα Παγκόσμια Κύπελλα και οι αυξανόμενες γεωπολιτικές διαμάχες γύρω από τις παγκόσμιες διοργανώσεις δείχνουν ότι αυτό δεν ισχύει πλέον. 

Σήμερα, ο αθλητισμός δεν είναι απλώς ψυχαγωγία. Είναι εξουσία, επιρροή και επιχειρηματική δραστηριότητα. Τα δικαιώματα διοργάνωσης, οι επενδύσεις που υποστηρίζονται από το κράτος και η αυξανόμενη εμπορική κυριαρχία των διοικητικών οργάνων, όπως η FIFA, διαμορφώνουν όλο και περισσότερο τη διεθνή πολιτική και τις παγκόσμιες αγορές. Αυτό που κάποτε ήταν κυρίως μια κοινωνική και πολιτιστική δραστηριότητα έχει μετατραπεί σε μια παγκόσμια βιομηχανία πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ. 

Για χρόνια, ο αθλητισμός απολάμβανε ένα ειδικό καθεστώς που του επέτρεπε να λειτουργεί με πολύ μεγαλύτερη αυτονομία από ό,τι οι περισσότεροι τομείς. Ωστόσο, καθώς οι διοικητικοί φορείς εποπτεύουν αγορές αξίας δισεκατομμυρίων και οι αθλητικές διοργανώσεις έχουν σημαντικές πολιτικές και οικονομικές συνέπειες, αυτή η εξαίρεση γίνεται όλο και πιο δύσκολο να δικαιολογηθεί. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, επομένως, είναι όλο και λιγότερο διατεθειμένη να αντιμετωπίζει τον αθλητισμό ως κάτι που βρίσκεται εκτός του νομικού και κανονιστικού της πλαισίου. 

Για το ΕΛΚ, αυτό έχει σημασία επειδή ο αθλητισμός παραμένει βαθιά συνυφασμένος με την ευρωπαϊκή ζωή. Εκατομμύρια Ευρωπαίοι ασχολούνται καθημερινά με αυτόν ως οπαδοί, αθλητές, εθελοντές και συμμετέχοντες. Ο αθλητισμός δημιουργεί κοινότητες, προάγει την υγεία και ενθαρρύνει την ένταξη, ιδίως για άτομα με λιγότερες ευκαιρίες και άτομα με αναπηρίες. Αυτό είναι το Ευρωπαϊκό Μοντέλο Αθλητισμού. 

Ακριβώς επειδή ο αθλητισμός διαδραματίζει τόσο σημαντικό κοινωνικό ρόλο, η διακυβέρνηση του αθλητισμού και το ζήτημα του ποιος κατέχει την εξουσία στο πλαίσιο αυτού έχουν καταστεί θέμα δημόσιου ενδιαφέροντος. Η εμπιστοσύνη στον αθλητισμό δεν εξαρτάται μόνο από το τι συμβαίνει στον αγωνιστικό χώρο, αλλά και από το αν οι δομές που τον υποστηρίζουν είναι δίκαιες, διαφανείς και υπόλογες. 

Ταυτόχρονα, η ραγδαία εμπορευματοποίηση του αθλητισμού έχει αποκαλύψει τα όρια του ειδικού καθεστώτος του. Οι διασυνοριακές επενδύσεις, οι χρηματοοικονομικές ροές και η εμπορευματοποίηση μεγάλων διοργανώσεων εγείρουν ολοένα και περισσότερο ζητήματα που δεν μπορούν να διαχωριστούν από τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με τον ανταγωνισμό, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. 

Το ΕΛΚ απορρίπτει την ιδέα ότι ο αθλητισμός πρέπει να βρίσκεται εκτός του πεδίου εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ. Πρόσφατες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου επιβεβαίωσαν ότι οι αθλητικοί φορείς υπόκεινται στους ευρωπαϊκούς κανόνες όταν οι αποφάσεις τους έχουν σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις. Αυτό αντανακλά μια ευρύτερη και αναγκαία στροφή προς ισχυρότερη διακυβέρνηση και μεγαλύτερη λογοδοσία. 

Η αυξανόμενη συζήτηση γύρω από την τιμολόγηση των εισιτηρίων αποτελεί ένα παράδειγμα. Τα συστήματα δυναμικής τιμολόγησης παρουσιάζονται συχνά ως απλοί μηχανισμοί της αγοράς. Στην πραγματικότητα, ο αθλητισμός δεν λειτουργεί όπως μια κανονική ανταγωνιστική αγορά. Οι φίλαθλοι δεν μπορούν απλώς να επιλέξουν έναν άλλο τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου, ένα άλλο γήπεδο ή έναν άλλο διοργανωτή. 

Όπως προειδοποίησαν πρόσφατα οι οργανώσεις καταναλωτών σε κοινή επιστολή προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, οι ζωντανές αθλητικές εκδηλώσεις χαρακτηρίζονται από διαρθρωτική σπανιότητα: ένας διοργανωτής, ένας χώρος, μία ημερομηνία – και συχνά μία πλατφόρμα πώλησης εισιτηρίων. 

Σε αυτό το πλαίσιο, η δυναμική τιμολόγηση δεν επιβραβεύει την αποδοτικότητα. Μετατρέπει την αφοσίωση των φιλάθλων σε πόλεμο προσφορών. Το αποτέλεσμα είναι όλο και πιο ξεκάθαρο: υψηλότερες τιμές, μειωμένη προσβασιμότητα για τους απλούς φιλάθλους και αυξανόμενη απογοήτευση μεταξύ των φιλάθλων σε όλη την Ευρώπη. 

Παράπονα που σχετίζονται με μεγάλα τουρνουά, συμπεριλαμβανομένων των διοργανώσεων που πραγματοποιούνται υπό την αιγίδα της FIFA, έχουν ήδη φτάσει στις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές.