Το τέλος του ενεργειακού εκβιασμού: Η πιο τολμηρή κίνηση της Ευρώπης

Πριν από μερικούς χειμώνες, η Ευρώπη κρατούσε την αναπνοή της. Οι οικογένειες έβλεπαν τους λογαριασμούς θέρμανσης να σκαρφαλώνουν σε επίπεδα που δεν είχαν ξαναδεί. Οι επιχειρήσεις χαμήλωσαν τα φώτα τους για να επιβιώσουν. Τα ειδησεογραφικά δελτία μετρούσαν αντίστροφα το ποσοστό του φυσικού αερίου που είχε απομείνει στις αποθήκες, σαν να επρόκειτο για σωσίβιο. Και πίσω από όλα αυτά υπήρχε μια δυσάρεστη πραγματικότητα: Η Ρωσία είχε μετατρέψει την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης σε πολιτικό όπλο.

Αυτή η κρίση δεν ήταν τυχαία. Ήταν μια κλήση αφύπνισης. Ένα μάθημα που η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να ξεχάσει.

Αυτόν τον Δεκέμβριο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη της ΕΕ κατέληξαν σε μια συμφωνία ορόσημο: μια σταθερή, μη αναστρέψιμη πορεία για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου. Πρόκειται για κάτι περισσότερο από έναν τεχνικό κανονισμό- πρόκειται για την επιλογή της Ευρώπης για την ασφάλεια, τις αξίες και την κυριαρχία έναντι του εκβιασμού. Χάρη στη σθεναρή επιμονή μας, τα κράτη μέλη είναι πλέον υποχρεωμένα να μην αγοράζουν, άμεσα ή έμμεσα, φυσικό αέριο ΥΦΑ από την 1η Ιανουαρίου 2027 και αέριο από αγωγούς από τις 30 Σεπτεμβρίου 2027 από τον Ρώσο επιτιθέμενο.

Στον πυρήνα της, η σταδιακή κατάργηση αντικατοπτρίζει μια απλή αλήθεια: η περικοπή του ρωσικού φυσικού αερίου είναι απαραίτητη για την ασφάλεια και την κυριαρχία της Ευρώπης.

Αλλά η ενεργειακή ανεξαρτησία πρέπει επίσης να είναι δίκαιη. Στο πλαίσιο του ΕΛΚ, ήμασταν ξεκάθαροι από την αρχή: ο τερματισμός της ρωσικής ενέργειας δεν μπορεί να γίνει εις βάρος των απλών ανθρώπων ή της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Η ενεργειακή ανεξαρτησία πετυχαίνει μόνο όταν συμβαδίζει με την οικονομική προσιτότητα και την ασφάλεια. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πιέσαμε για να διασφαλίσουμε ότι αυτή η σταδιακή κατάργηση ενισχύει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, διατηρώντας παράλληλα τις τιμές της ενέργειας σταθερές και προβλέψιμες για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Η μετάβαση δεν πρέπει να είναι μόνο ηθικά σωστή, αλλά και οικονομικά βιώσιμη για όλους.

Η συμφωνία δεν σταματά στο φυσικό αέριο. Το Κοινοβούλιο εξασφάλισε επίσης τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να υποβάλει, στις αρχές του 2026, νομοθεσία για την πλήρη απαγόρευση των ρωσικών εισαγωγών πετρελαίου μέχρι το τέλος του 2027. Αυτό καλύπτει ένα από τα πιο επικίνδυνα κενά στην αρχιτεκτονική των κυρώσεών μας. Η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να πληρώνει στη Ρωσία περισσότερα για ενέργεια από όσα παρέχει στην Ουκρανία σε βοήθεια. Κάθε ευρώ που ρέει στη Μόσχα τροφοδοτεί μια πολεμική μηχανή, κάθε μέρα που η Ευρώπη συνεχίζει να αγοράζει ρωσική ενέργεια σημαίνει ότι χάνονται ζωές στην Ουκρανία.

Οι νέοι κανόνες εισάγουν επίσης αυστηρές, εναρμονισμένες κυρώσεις για όσους προσπαθούν να παρακάμψουν την απαγόρευση, και κλείνουν τα παραθυράκια - από αδιαφανείς "σκιώδεις στόλους" μέχρι θολή προέλευση του εισαγόμενου φυσικού αερίου. Οι εισαγωγείς θα πρέπει πλέον να παρέχουν αξιόπιστες αποδείξεις για το από πού πραγματικά προέρχεται η ενέργειά τους. Αυτό δεν είναι γραφειοκρατία για χάρη της γραφειοκρατίας- είναι ο τρόπος με τον οποίο θα διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη δεν θα εξαπατηθεί ποτέ ξανά από αναξιόπιστους ή εχθρικούς προμηθευτές.

Για να επιτευχθεί αυτό, η συμφωνία εισάγει ενισχυμένους ελέγχους σχετικά με την προέλευση και την ιδιοκτησία, καθώς και παρακολούθηση που αποσκοπεί στην παύση των έμμεσων διαδρομών - και όλα αυτά διατηρώντας τις διαδικασίες αναλογικές, ώστε οι νόμιμοι προμηθευτές να μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν.

Και μάθαμε από το παρελθόν. Το πλαίσιο περιλαμβάνει αυστηρούς όρους για οποιαδήποτε προσωρινή αναστολή της απαγόρευσης, η οποία επιτρέπεται μόνο σε πραγματικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και ποτέ ως κερκόπορτα για πολιτική πίεση. Οι σαφείς προθεσμίες, η αυστηρή επιβολή και η διαφανής παρακολούθηση θα διασφαλίσουν την ενιαία αγορά, θα διατηρήσουν τη ροή της ενέργειας σε όλα τα κράτη μέλη και θα υποστηρίξουν την ταχύτερη στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις διαφοροποιημένες πηγές ΥΦΑ.

Είναι σημαντικό ότι η συμφωνία αυτή δεν είναι απλώς η βελτιωμένη πρόταση της Επιτροπής. Αποτελεί επίσης απόδειξη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να δράσει με ταχύτητα και ενότητα όταν διακυβεύεται η ασφάλεια της Ευρώπης. Μέσα σε λίγους μόνο μήνες, οι κύριες πολιτικές ομάδες συμφώνησαν σε μια θέση που είναι πιο σταθερή, πιο καθαρή και πιο στρατηγική. Η ομάδα του ΕΛΚ αγωνίστηκε για να τερματιστούν νωρίτερα οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις φυσικού αερίου, να ενισχυθεί η επιβολή και να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής στο πετρέλαιο και τα πετρελαιοειδή. Αυτές δεν ήταν συμβολικές χειρονομίες- ήταν απαραίτητα βήματα για την προστασία της ελευθερίας δράσης της Ευρώπης.

Η εποχή του ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου στην Ευρώπη τελειώνει. Όχι επειδή είναι εύκολο, αλλά επειδή είναι απαραίτητο. Η Ευρώπη πλήρωσε υψηλό τίμημα για την εξάρτησή της στο παρελθόν - οικονομικά, πολιτικά και ηθικά. Τώρα, με αυτή τη συμφωνία, γυρίζουμε επιτέλους σελίδα.

Αυτή δεν είναι απλώς μια ενεργειακή απόφαση. Είναι μια υπόσχεση: η Ευρώπη θα σταθεί στα δικά της πόδια. Η Ευρώπη δεν θα χρηματοδοτήσει τον πόλεμο του Πούτιν. Η Ευρώπη δεν θα είναι ποτέ ξανά ευάλωτη σε ενεργειακούς εκβιασμούς. Και αυτό είναι ένα μέλλον στο οποίο αξίζει να επενδύσουμε.