EU Inc.: Να δημιουργηθεί μία εταιρεία, όχι 27 διαφορετικές

Φανταστείτε μια επιχειρηματία που υποβάλλει σήμερα αίτηση για την ίδρυση εταιρείας. Έχει μια καινοτόμο ιδέα, ένα λογικό επιχειρηματικό σχέδιο, έναν αξιόπιστο επενδυτή και τη φιλοδοξία να πουλήσει τα προϊόντα της σε όλη την Ευρώπη. Αυτό που χρειάζεται από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής δεν είναι άλλη μια ομιλία ή ένα έγγραφο για την ανταγωνιστικότητα. Χρειάζεται ένα σύστημα που να της επιτρέπει να ξεκινήσει γρήγορα, να συγκεντρώσει κεφάλαια, να προσλάβει προσωπικό και να αναπτυχθεί. Ωστόσο, χρειάζεται αρκετές εβδομάδες για να καταχωρίσει την εταιρεία της, οι διοικητικές διαδικασίες είναι υπερβολικά περίπλοκες, η πρόσληψη ταλαντούχων εργαζομένων από άλλες χώρες φαίνεται αδύνατη, δεν μπορεί να πληρώσει στους υπαλλήλους της ανταγωνιστικούς μισθούς και δυσκολεύεται να εξασφαλίσει κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου. 

Το πρόβλημά της δεν είναι φανταστικό. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει 27 εθνικά νομικά συστήματα και περισσότερες από 60 μορφές εταιρειών. Πάνω από το 80 % των ερωτηθέντων στη διαβούλευση της Επιτροπής θεώρησαν αυτόν τον κατακερματισμό ως σημαντικό εμπόδιο για την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο τέσσερις από τις 50 μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο έχουν την έδρα τους στην ΕΕ, ενώ το ένα τρίτο των ευρωπαϊκών «μονόκερων» έχει μεταφερθεί στο εξωτερικό.

Η Ευρώπη δεν στερείται επιχειρηματιών, ιδεών ή φιλοδοξίας. Αυτό που λείπει από την Ευρώπη είναι ένα επιχειρηματικό περιβάλλον στο οποίο μια επιτυχημένη ιδέα μπορεί να εξελιχθεί σε μια επιτυχημένη ευρωπαϊκή εταιρεία. Αυτή είναι η υπόσχεση πίσω από το «EU Inc.», ή το^«28ο καθεστώς», ένα κοινό σύνολο κανόνων που έχει σχεδιαστεί για να διευκολύνει και να επιταχύνει τη δημιουργία εταιρειών, την προσέλκυση επενδύσεων, τη διασυνοριακή λειτουργία και την επέκτασή τους χωρίς επιβαρύνσεις.

Για την Ομάδα του ΕΛΚ, αυτό δεν είναι απλώς ένα νομοθετικό κείμενο. Αποτελεί μέρος ενός πολύ ευρύτερου στόχου. Μπορούμε επιτέλους να δημιουργήσουμε μια ενιαία αγορά στην οποία οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα μπορούν να αναπτυχθούν; Το «EU Inc.» δεν αφορά μόνο τη βοήθεια προς όσους επιθυμούν να ξεκινήσουν μια νέα επιχείρηση. Αφορά τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής εταιρικής μορφής που θα μπορεί να λειτουργεί και να αναπτύσσεται σε ολόκληρη την ενιαία αγορά καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής της. 

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Η ενιαία αγορά εκτιμάται ότι αποτελείται από περίπου 450 εκατομμύρια άτομα και 23 εκατομμύρια επιχειρήσεις. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, το 70 % των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) εξακολουθεί να δραστηριοποιείται σε εθνικό επίπεδο, ενώ μόνο περίπου το ένα τέταρτο δραστηριοποιείται σε ολόκληρη την ενιαία αγορά. Τα διαφορετικά επιχειρηματικά περιβάλλοντα, οι ασαφείς κανόνες και η φορολογία συγκαταλέγονται στα πιο συχνά αναφερόμενα εμπόδια.

Η «EU Inc.» θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς την αλλαγή αυτής της κατάστασης. Θα πρέπει να είναι μια εταιρική μορφή ανοιχτή σε όλους, η οποία όμως θα ωφελεί ιδιαίτερα τις νεοφυείς επιχειρήσεις που διαθέτουν ένα καινοτόμο προϊόν το οποίο επιθυμούν να εμπορευτούν πέρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα και που επιθυμούν να εξελιχθούν σε επιχειρήσεις που αναπτύσσονται ραγδαία («scale-up»). 

Ωστόσο, η «EU Inc.» δεν αποτελεί νέα ιδέα. Με την πάροδο των ετών, τα κράτη μέλη έχουν αναπτύξει πολλές ιδέες και λύσεις για να διευκολύνουν τη διεξαγωγή επιχειρηματικών δραστηριοτήτων πέρα από τα σύνορα. Τώρα είναι η ώρα να συγκεντρώσουμε αυτές τις εμπειρίες, να αξιοποιήσουμε ό,τι λειτουργεί και να τις μετατρέψουμε σε μια ενιαία ευρωπαϊκή προσέγγιση. 

Επομένως, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η δημιουργία ενός απλού συστήματος που να λειτουργεί στην πράξη και να μην παρεμποδίζεται από τα 27 εθνικά συστήματα. Η συζήτηση και η απόφαση σχετικά με αυτό το θέμα θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα φιλόδοξες. Περίπου τα δύο τρίτα των ΜΜΕ αναφέρουν την πολυπλοκότητα του κανονιστικού πλαισίου ως την κύρια ανησυχία τους. Τομείς όπως η φορολογία, το εργατικό δίκαιο και η αφερεγγυότητα θα συνεχίσουν να απαιτούν πολιτικές επιλογές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, βαθύτερη εναρμόνιση. 

Η πραγματική δοκιμασία της «EU Inc.» δεν πρέπει, επομένως, να είναι το πόσο ικανοποιημένα είναι τα κράτη μέλη με τους εθνικούς τους κανόνες. Πρέπει να είναι το αν ένας επιχειρηματίας οπουδήποτε στην Ευρώπη παρατηρεί κάποια διαφορά. Μπορεί η επιχειρηματίας μας, με την καινοτόμο ιδέα, το επιχειρηματικό της σχέδιο και τον επενδυτή της, να καταχωρίσει την εταιρεία της σήμερα; Μπορεί να συγκεντρώσει κεφάλαια πέρα από τα σύνορα; Μπορεί να προσλάβει προσωπικό σε άλλο κράτος μέλος χωρίς να αντιμετωπίζει περιττά διοικητικά εμπόδια; Μπορεί μια επιχείρηση να προσελκύσει εύκολα ταλέντα; Μπορεί μια ευρωπαϊκή επιχείρηση να επεκταθεί εύκολα από τη μία ευρωπαϊκή αγορά στην άλλη; 

Εάν η απάντηση είναι «ναι», η «EU Inc.» θα έχει επιτύχει κάτι ουσιαστικό.