Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου: η πρώτη γραμμή της δημοκρατίας είναι πιο κοντά απ' ό,τι νομίζετε

Ενώ ορισμένοι δημοσιογράφοι ταξιδεύουν σε εμπόλεμες ζώνες για να καλύψουν τις συγκρούσεις, ένας αυξανόμενος αριθμός ανακαλύπτει ότι η πραγματική μάχη διεξάγεται στο σπίτι τους. Οι δολοφονίες της Daphne Caruana Galizia, του Peter R. de Vries, του Ján Kuciak και της αρραβωνιαστικιάς του δεν ήταν μεμονωμένα εγκλήματα - είναι συμπτώματα μιας βαθύτερης κρίσης. Η ελευθερία του Τύπου στην Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη- δέχεται συνεχείς πιέσεις.

Αυτές οι επιθέσεις δεν είναι μόνο επιθέσεις κατά ατόμων. Είναι επιθέσεις στον πυρήνα της δημοκρατικής τάξης. Οι δημοσιογράφοι αποκαλύπτουν τη διαφθορά, το οργανωμένο έγκλημα και την κατάχρηση εξουσίας - και γι' αυτό ακριβώς γίνονται στόχοι. Όταν οι δημοσιογράφοι εκφοβίζονται, μηνύονται ή σκοτώνονται, το μήνυμα είναι σαφές: η αλήθεια γίνεται επικίνδυνη.

Η δολοφονία είναι η πιο ακραία πράξη, αλλά η καταστολή σπάνια ξεκινά με τη βία. Ξεκινάει με τη σιωπή - διακριτικές πιέσεις, νομική χειραγώγηση και απόπειρες απαξίωσης. Γι' αυτό ακριβώς η πολιτική ευθύνη δεν πρέπει να είναι απλώς διακηρυκτική, αλλά συγκεκριμένη και αποφασιστική.

Η Ομάδα του ΕΛΚ ενεργεί με αυτή τη συνείδηση. Με την υιοθέτηση της οδηγίας Anti-SLAPP, στείλαμε ένα σαφές μήνυμα: το νομικό σύστημα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως εργαλείο για τη φίμωση κριτικών φωνών. Όσοι κάνουν κατάχρηση των δικαστηρίων για να καταπνίξουν το δημόσιο συμφέρον πρέπει να αντιμετωπίσουν συνέπειες. Δεν υπάρχει χώρος σε μια δημοκρατία για τον εκφοβισμό όσων λένε την αλήθεια.

Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Ελευθερία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του δημοκρατικού μας συστήματος. Προστατεύει τη συντακτική ανεξαρτησία, εξασφαλίζει μεγαλύτερη διαφάνεια και ενισχύει τον πλουραλισμό. Τα ελεύθερα και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης δεν είναι πολυτέλεια - αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο μιας λειτουργικής δημοκρατίας.

Την Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου, δεν πρέπει να αρκεστούμε σε μνημόσυνα. Το πραγματικό ερώτημα είναι: είναι οι δημοσιογράφοι σήμερα ασφαλείς; Μπορούν να εργάζονται χωρίς φόβο, πολιτική πίεση ή οικονομικό εξαναγκασμό; Αν η απάντηση είναι αρνητική, τότε ο αγώνας μας δεν έχει τελειώσει.

Η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης είναι εύθραυστη - ακόμη και στις δημοκρατίες. Εξαρτάται από την πολιτική βούληση, τη νομοθεσία και τις κοινωνικές αξίες που διαμορφώνουμε καθημερινά. Γι' αυτό είναι καθήκον μας να υπερασπιστούμε με σαφήνεια και αποφασιστικότητα όσους υπερασπίζονται την αλήθεια.

Σήμερα, αποτίουμε φόρο τιμής σε όσους έχασαν τη ζωή τους σε αυτόν τον αγώνα. Το θάρρος τους μας υποχρεώνει. Γιατί όταν η αλήθεια γίνεται στόχος, η σιωπή δεν αποτελεί επιλογή.

Η πρώτη γραμμή της δημοκρατίας είναι πιο κοντά απ' ό,τι νομίζουμε - και εναπόκειται σε όλους μας να την προστατεύσουμε.