Priorities of the EPP-ED Group for 2004-2009

I. ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ: ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ




Η ανταγωνιστικότητα αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη υψηλών οικονομικών επιδόσεων. Προκειμένου η Ευρώπη να προσαρμοστεί στις συνθήκες της παγκόσμιας οικονομίας και να επιτύχει τους οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους της, είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και να εδραιωθεί μία πραγματική ενιαία αγορά στους τομείς της γνώσης και της έρευνας.

Ωστόσο, οι επιδόσεις της Ευρώπης στον τομέα αυτό πρέπει να βελτιωθούν. Όσον αφορά τον τομέα της έρευνας, για παράδειγμα, το ανταγωνιστικό μας μειονέκτημα είναι προφανές: οι συνολικές δαπάνες στον τομέα της έρευνας στην Ευρώπη παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα και οι οικονομίες μας δεν είναι σε θέση να αξιοποιήσουν πλήρως εμπορικά τα αποτελέσματα του επιστημονικού έργου. Για την αντιμετώπιση των αδυναμιών αυτών, η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη καινοτομία καθώς και αύξηση της κινητικότητας προσώπων και ιδεών.


I. 1. Δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου γνώσης: Εστίαση στην εκπαίδευση και στη διά βίου μάθηση

Η ποιότητα βασικός παράγοντας της ανταγωνιστικότητας. Η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ υποστηρίζει θερμά τη δημιουργία ενός χώρου γνώσης - που έχει τεθεί ως προτεραιότητα από τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Λισσαβόνας και της Στοκχόλμης - καθώς θα συμβάλλει στην ανάδειξη ανθρώπινου δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης. Στο πλαίσιο της νέας οικονομίας, προτεραιότητα κατά τη χάραξη πολιτικών της Ένωσης πρέπει να δίδεται στην εκπαίδευση, στην κατάρτιση και στην προώθηση της συνεργασίας με την αγορά εργασίας. Αυτοί είναι οι βασικοί παράγοντες που θα συμβάλλουν στο να καταστεί η Ευρώπη μία ανταγωνιστική κοινωνία της γνώσης αλλά και στο να παγιωθούν και να προαχθούν στις επόμενες γενιές τα σημαντικότερα στοιχεία μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας βάσει του σεβασμού της πολυμορφίας της.


I.1.1 Ανάπτυξη πραγματικής μαθησιακής κουλτούρας

Η δια βίου μάθηση έχει μεγάλη σημασία για όλους τους πολίτες. Αποτελεί βασικό παράγοντα της ανθρώπινης ανάπτυξης. Η πρόσβαση σε αποτελεσματικά συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης υψηλής ποιότητας πρέπει να βελτιωθεί προκειμένου να καταστεί δυνατή η πλήρης συμμετοχή των πολιτών στην κοινωνία της γνώσης. Ωστόσο, οι στόχοι μας δεν σταματούν εκεί: τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης πρέπει να λαμβάνουν συστηματικά υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των ατόμων καθώς και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων· τα πανεπιστήμια πρέπει να λαμβάνουν συστηματικά υπόψη τις ανάγκες αυτές κατά την κατάρτιση των προγραμμάτων τους, προκειμένου να συμβιβάσουν την εκπαίδευση και τη δια βίου μάθηση με τις ευκαιρίες στην αγορά εργασίας.
Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα βελτιώσουμε την προσαρμοστικότητα και την «απασχολησιμότητα» του εργατικού δυναμικού – περιλαμβανομένων των μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένων – συμβάλλοντας στη μείωση της ανεργίας.


I.1.2 Η Κοινότητα κέντρο αριστείας

Προκειμένου οι πολίτες να προετοιμάζονται καλύτερα και να προσαρμόζονται στις ανάγκες μίας ανταγωνιστικής οικονομίας βασισμένης στην υψηλή τεχνολογία, τα ευρωπαϊκά συστήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης πρέπει να καταστούν ανταγωνιστικότερα σε διεθνές επίπεδο και τα συστήματα κατάρτισης να λάβουν υπόψη τις εξελίξεις στον κόσμο.

Έμφαση πρέπει να δοθεί στις γλωσσικές δεξιότητες και στην κινητικότητα στην Ευρώπη. Οι πολίτες πρέπει να ενθαρρύνονται να μαθαίνουν δύο ή περισσότερες γλώσσες και να παρακολουθούν προγράμματα σπουδών στο εξωτερικό για διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών. Η ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και της ανεξαρτησίας πρέπει επίσης να διδάσκονται από τα πρώτα στάδια της εκπαίδευσης.

Είναι επιβεβλημένο να υπερπηδηθούν τα εμπόδια και να αναπτυχθούν μέσα διευκόλυνσης της κινητικότητας στους τομείς της φορολογίας, της διοίκησης, της κοινωνικής ασφάλισης και της αναγνώρισης τίτλων και διπλωμάτων.

Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στη χρήση των τεχνολογιών της πληροφορίας και στην εκπαίδευση σε αυτές. Ο τομέας αυτός προσφέρει τεράστιες ευκαιρίες και μέσα για την κοινωνική ένταξη π.χ. γυναικών ή ατόμων με ειδικές ανάγκες.

Τα προγράμματα Σωκράτης, Tempus, Leonardo da Vinci, Νεολαία, Erasmus Mundus και Ηλεκτρονική μάθηση (eLearning) πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω και να προσαρμοστούν όσον αφορά τόσο τους στόχους τους όσο και τη χρηματοδότησή τους από τον προϋπολογισμό. Το πρόγραμμα COMETT πρέπει να τεθεί εκ νέου σε εφαρμογή υπό την αρχική του μορφή και αποκτήσει νέα δυναμική βάσει συγκεκριμένων στόχων. Προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων και να γίνει δυνατή η περαιτέρω ανάπτυξή τους, θα πρέπει να τεθούν οροθέσια· πρέπει να γνωστοποιούνται τα πραγματικά επιτεύγματα και να λαμβάνονται υπόψη τα αποτελέσματα αυτά κατά τον προγραμματισμό.

Πρέπει να προωθηθεί η διαπανεπιστημιακή συνεργασία, η ανάπτυξη κοινών προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών, η αναγνώριση διπλωμάτων και η ανταλλαγή εμπειριών όσον αφορά τη μεταφορά διδακτικών μεθόδων και γνώσεων.


I. 2. Προτεραιότητα στην έρευνα ως βασικό στοιχείο της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης

Η έρευνα έχει σημαντικό αντίκτυπο στις οικονομικές επιδόσεις της Ευρώπης, στην ανταγωνιστικότητα και στις εμπορικές συναλλαγές αλλά και στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης. Ωστόσο, στον τομέα αυτό η Ευρώπη υστερεί σε σχέση με τους κύριους ανταγωνιστές της από άποψη επενδύσεων και εμπορικού ισοζυγίου σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας καθώς και από την άποψη του αριθμού των αιτήσεων διπλωμάτων ευρεσιτεχνιών που κατατίθενται. Το εμπορικό της ισοζύγιο σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας είναι ελλειμματικό. Η μεγαλύτερη αδυναμία της Ένωσης στον τομέα αυτό έγκειται αναμφίβολα στον κατακερματισμό και στη διάσπαση των ερευνητικών δραστηριοτήτων. Στο σημείο αυτό η Ευρώπη μπορεί να επιτύχει προστιθέμενη αξία.


I.2.1 Αύξηση των δαπανών της Ευρώπης στον τομέα της έρευνας τουλάχιστον στο 3% του ΑΕγχΠ

Για να φθάσει στο επίπεδο των ανταγωνιστών της, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για την αύξηση των συνολικών δαπανών για την έρευνα τουλάχιστον στο 3% του ΑΕγχΠ (1/3 δημόσιες δαπάνες και 2/3 ιδιωτικές επενδύσεις). Η ΕΕ δαπανά μόνο 1,9% του ΑΕγχΠ της για την Ε&Α σε σύγκριση με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία που δαπανούν 2,7% και 3% αντίστοιχα. Είναι σημαντικό να διευκολυνθεί η πρόσβαση των ΜΜΕ σε νέες τεχνολογίες, ιδίως των επιχειρήσεων με λιγότερους από 9 εργαζόμενους, οι οποίες αντιμετωπίζουν περισσότερα εμπόδια στη χρήση των ΤΠ σε σχέση με τις μεγάλες εταιρείες. Πρέπει να καθοριστούν σημεία αναφοράς και να καταστεί δυνατή η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας. Το ζήτημα αυτό συνδέεται στενά με την θέσπιση ενός νομικά ασφαλούς και επαρκούς περιβάλλοντος προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ιδίως με την λήψη απόφασης σε σχέση με το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.


I.2.2 Δημιουργία λειτουργικού ευρωπαϊκού χώρου έρευνας

Εστίαση των ερευνητικών προσπαθειών στις νέες τεχνολογίες: Η βιομηχανική εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της επιστημονικής έρευνας σε τομείς όπως η βιοτεχνολογία και η τεχνολογία της πληροφορίας και των επικοινωνιών είναι η κύρια κινητήρια δύναμη της οικονομικής ανάπτυξης. Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητά της να ηγείται στον τομέα των νέων τεχνολογιών.

Η βασική έρευνα “Blue Sky” πρέπει να εξελιχθεί σε έρευνα που αποδίδει πραγματική προστιθέμενη αξία. Η βασική έρευνα του σήμερα συμβάλλει στην ανάπτυξη των εφαρμοσμένων τεχνολογιών του αύριο. Για να προετοιμαστούμε για το μέλλον, πρέπει να υποστηρίξουμε τη βασική έρευνα, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κύκλοι ζωής των προϊόντων είναι ολοένα και συντομότεροι. Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί σε προσπάθειες που εστιάζουν στις ανάγκες των καταναλωτών.

Η στενότερη συνεργασία μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών πρέπει να ενθαρρυνθεί και επίσης πρέπει να αυξηθούν οι ερευνητικές δραστηριότητες των πανεπιστημίων και να διευκολυνθεί η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων από ιδιωτικές εταιρείες. Φορολογικά κίνητρα πρέπει να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην προώθηση της έρευνας στον ιδιωτικό τομέα.

Η ιατρική έρευνα πρέπει να εντατικοποιηθεί προκειμένου να βελτιωθούν οι θεραπείες και να αντιμετωπιστούν οι νέες προκλήσεις στον τομέα της δημόσιας υγείας. Πρέπει να εξασφαλισθεί επαρκής χρηματοδότηση, ιδίως για την έρευνα στο πεδίο των σπάνιων και των σχετιζόμενων με το γήρας ασθενειών καθώς και του φαινομένου της αντοχής στα αντιβιοτικά.

Η έρευνα για την ποιότητα των τροφίμων έχει επίσης ιδιαίτερη σημασία σε σχέση με την προτεραιότητά μας της διασφάλισης ασφαλών και υψηλής ποιότητας τροφίμων. Ειδικότερα, πρέπει να ενισχυθούν οι βιομηχανίες βιολογικών προϊόντων.


I. 3. Εστίαση στις νέες τεχνολογίες: Αντιμετώπιση των προκλήσεων της ψηφιακής εποχής

Η ανάπτυξη της ψηφιακής τεχνολογίας επιταχύνει τη σύγκλιση των μέσων επικοινωνίας και καθιστά απαραίτητη την ύπαρξη κοινών ελάχιστων προτύπων για τη μετάδοση οπτικοακουστικού περιεχομένου εκτός των συνόρων. Πρέπει να διατηρηθεί το δικαίωμα σε μία υποστηρικτική πολιτική στον τομέα των οπτικοακουστικών μέσων σε εθνικό/ευρωπαϊκό επίπεδο με στόχο την προώθηση της πολιτιστικής πολυμορφίας.


I.3.1 Διερεύνηση των δυνατοτήτων που παρέχει η βιοτεχνολογία

Το ΕΛΚ-ΕΔ πιστεύει ότι οι νέες τεχνολογίες και ιδίως η βιοτεχνολογία έχουν τη δυνατότητα να συμβάλουν στην εξεύρεση λύσεων σε περιβαλλοντικά προβλήματα και σε πιο βιώσιμη ανάπτυξη. Οι τεχνολογίες αυτές μπορούν επίσης να βελτιώσουν τη διαθεσιμότητα των τροφίμων και την προσιτότητα των τιμών τους, καθιστώντας έτσι δυνατή τη βελτίωση της υγείας του ανθρώπου. Για τους λόγους αυτούς είναι αναγκαία η προώθηση αυτών των νέων τεχνολογιών.

Η Ομάδα μας αντιτίθεται στην άποψη ότι η γενετική μηχανική και η βιοτεχνολογία προσφέρουν κυρίως ευκαιρίες στον τομέα της ιατρικής, ενώ στον τομέα της γεωργίας ενέχουν κυρίως κινδύνους. Συμμερίζεται περισσότερο την άποψη ότι και στους δύο αυτούς τομείς παρέχουν μεν σημαντικές ευκαιρίες που πρέπει να αξιοποιηθούν, ενέχουν όμως και σοβαρούς κινδύνους που πρέπει να περιορισθούν μέσω της κατάλληλης νομοθεσίας. Όσον αφορά τα ηθικά όρια της ανθρώπινης γενετικής, η θέση της Ομάδας βασίζεται στις αποφάσεις που ελήφθησαν στο συνέδριο του ΕΛΚ με θέμα «Μία ένωση αξιών» που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο το 2001.


I.3.2 Αναδιαμόρφωση της «τηλεόρασης χωρίς σύνορα» σε μία οδηγία για το περιεχόμενο που να καλύπτει ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ

Το πρόγραμμα αυτό, που στοχεύει στην προώθηση εκτεταμένης συνεργασίας μεταξύ τηλεοπτικών φορέων, πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω ώστε να αποτελέσει μία οδηγία για το περιεχόμενο που να καλύπτει ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, με στόχο την καλύτερη διαχείριση της διασυνοριακής κυκλοφορίας οπτικοακουστικού περιεχομένου και την προώθηση ενός ισχυρού και ανταγωνιστικού ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού τομέα, κινητήρια δύναμη του οποίου θα είναι ο ιδιωτικός τομέας. Οι καθυστερήσεις στην προσαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας πρέπει να αποφεύγονται προκειμένου να προλαμβάνονται κενά στην ευρωπαϊκή τεχνολογία. Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται νομικά εμπόδια για την ανάπτυξη διασυνοριακών μέσων επικοινωνίας (π.χ. δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας).

Η αναδιαμόρφωση αυτή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις τεχνολογικές αλλαγές και τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί στην αγορά. Αυτό συνεπάγεται αφενός την ανάγκη εφαρμογής κοινών ευρωπαϊκών βασικών αρχών (δικαιώματα του ανθρώπου, προστασία ανηλίκων κλπ.) σε ολόκληρο το φάσμα υπηρεσιών οπτικοακουστικού περιεχομένου και, αφετέρου, την ανάγκη προσαρμογής ή κατάργησης απαρχαιωμένων κανόνων, οι λεπτομερείς ρυθμίσεις των οποίων δεν δικαιολογούνται πλέον (κανόνες περί διαφήμισης, υποχρεωτικές ποσοστώσεις κλπ.).

Πρέπει να αναπτυχθούν νέες μορφές ελεγχόμενης αυτορύθμισης για τα νέα μέσα επικοινωνίας: εναλλακτικές μορφές ρύθμισης και τυποποίησης φαίνεται ότι παρέχουν ένα αποτελεσματικό και λιγότερο γραφειοκρατικό μέσο κάλυψης των κενών της εθνικής και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, π.χ. στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών.

Τα υφιστάμενα προγράμματα στον τομέα των οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας πρέπει να συνεχιστούν και να επεκταθούν, ιδίως η πρωτοβουλία i2i «οπτικοακουστικός τομέας» της ΕΤΕπ και το πρόγραμμα MEDIA, με στόχο την αύξηση της κυκλοφορίας ευρωπαϊκών έργων εκτός της χώρας προέλευσής τους.

Για τη διασφάλιση της συνεχούς ανάπτυξης του διττού συστήματος στον ευρωπαϊκό οπτικοακουστικό τομέα, εξαλείφοντας παράλληλα τις υπάρχουσες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, τα κράτη μέλη πρέπει, σύμφωνα με το πρωτόκολλο του Άμστερνταμ, να καθορίσουν σαφώς την έκταση των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών φορέων για τη δικαιολόγηση της χρηματοδότησής τους.


I.3.3 Ανάπτυξη νέας γενιάς τηλεπικοινωνιών

Για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, στόχος μας είναι η διευκόλυνση της θέσπισης νομοθεσίας σχετικά με τις τηλεπικοινωνίες. Είναι επίσης θεμελιώδους σημασίας το να εξασφαλίσουμε την ασφάλεια του Διαδικτύου, η έλλειψη της οποίας σήμερα αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Η διευκόλυνση της ανάπτυξης των τηλεπικοινωνιών τρίτης γενιάς έχει ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Ωστόσο, εξίσου σημαντικό είναι να καταστεί δυνατή η ομαλή ένταξη των φορέων της αγοράς και η δευτερογενής εμπορία του φάσματος κινητών επικοινωνιών τρίτης γενιάς. Θα χρειαστεί επίσης να θεσπιστούν κανόνες για την κοινή χρήση της υποδομής κινητού δικτύου.

Προτεραιότητα για την Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ αποτελεί η προώθηση καλύτερων ευρυζωνικών συνδέσεων και υποδομής και η βελτίωση του ηλεκτρονικού περιεχομένου για τη δημόσια διοίκηση, την υγειονομική περίθαλψη και την εκπαίδευση προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε πληροφορίες και η παροχή καλύτερης ποιότητας υπηρεσιών στους πολίτες.


I. 4. Οικοδόμηση ποιοτικής και φιλικής προς τις επιχειρήσεις ευρωπαϊκής οικονομίας

Προκειμένου να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό στην παγκόσμια οικονομία, οι εταιρείες έχουν ανάγκη ένα ποιοτικό και φιλικό προς τις επιχειρήσεις νομικό και οικονομικό περιβάλλον. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην αποτελεσματική και έγκαιρη υλοποίηση της στρατηγικής της Λισσαβόνας και στη δημιουργία ενός ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος.


I.4.1 Υλοποίηση της στρατηγικής της Λισσαβόνας για διαρθρωτική μεταρρύθμιση: καθορισμός σαφούς «χάρτη πορείας»

Από την πλευρά των κρατών μελών παρατηρείται σαφής πολιτική αδράνεια και υπαναχωρήσεις σε σχέση με ζωτικής σημασίας διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο της υλοποίησης του προγράμματος της Λισσαβόνας. Για τη διασφάλιση της έγκαιρης έγκρισης των μεταρρυθμίσεων, πρέπει να θεσπιστεί σαφής χάρτης πορείας ο οποίος να καθορίζει τα βήματα που πρέπει να γίνουν.

Απαιτείται ένα νέο Σχέδιο Δράσης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων, το οποίο να ορίζει αυστηρό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων έως το 2010. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί επιπλέον στους στόχους της στρατηγικής τη Λισσαβόνας και ιδίως στους ακόλουθους τομείς: δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, ιδιαίτερα σε ανθρώπινο κεφάλαιο και Ε&Α, ενίσχυση του επιχειρηματικού πνεύματος στην ευρωπαϊκή κοινωνία, υποστήριξη των ΜΜΕ και χαμηλότερα επίπεδα συνολικής φορολογίας στην ΕΕ.

Επαρκής προστασία της πνευματικής και της βιομηχανικής ιδιοκτησίας: Καθώς η πρόταση της Επιτροπής για το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας συζητείται εδώ και χρόνια χωρίς να έχει βρεθεί έως σήμερα οριστική λύση, μία τελείως νέα λύση για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας μπορεί να προσφέρει λύση σε αυτό το αδιέξοδο.

Η Ομάδα μας σκοπεύει να δρομολογήσει πρωτοβουλία για ένα νέο, συνεκτικό και πιο προσιτό ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το οποίο θα εξασφαλίζει ισορροπία μεταξύ της αμερικανικής προστατευτικής προσέγγισης και της ευρωπαϊκής προσέγγισης, η οποία παρέχει κίνητρα για επενδύσεις. Άλλες οδηγίες που αφορούν ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας (λογισμικό ή εμπορικά σήματα) πρέπει να αναθεωρηθούν αναλόγως.

Η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας πρέπει να ολοκληρωθεί: Η ΕΕ διερευνά σήμερα τις δυνατότητες πλήρους απορύθμισης με στόχο τη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου - των δύο μονοπωλίων που υπάρχουν ακόμη στην εσωτερική αγορά. Τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι ιδιώτες πρέπει να μπορούν να επιλέγουν ελεύθερα φορείς παροχής ανάλογα με τις ανάγκες τους. Επιθυμούμε ένα εναρμονισμένο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο να διασφαλίζει την επαρκή παροχή δημόσιας υπηρεσίας.

Μία ισχυρή πανευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά πρέπει να δημιουργηθεί προκειμένου να μειωθεί το κόστος των επιχειρηματικών κεφαλαίων σε ένα ταχέως αναπτυσσόμενο χρηματοοικονομικό περιβάλλον. Προτεραιότητά μας είναι η διασφάλιση της έγκαιρης ολοκλήρωσης του σχεδίου δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες ως το 2005 το αργότερο, όπως προβλέπεται στα συμπεράσματα της Λισσαβόνας. Η διεργασία αυτή πρέπει να οδηγήσει στην ανάπτυξη ενός διαφανούς συστήματος χρηματοπιστωτικών πληροφοριών που θα καθιστά δυνατή την αποτελεσματική συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων των εταιρειών και θα προβλέπει επαρκή και ολοκληρωμένη προληπτική εποπτεία. Παράλληλα, οι νέοι κανόνες του δικαίου των συμβάσεων πρέπει να επεκταθούν σε άλλες πηγές: ομόλογα, χρεόγραφα, ασφαλιστήρια συμβόλαια.


I.4.2 Εταιρική διακυβέρνηση: Δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού στον τομέα του δικαίου εταιρειών

Ως συνέπεια των ανακολουθιών που χαρακτηρίζουν το εταιρικό δίκαιο – με όλους τους πιθανούς συνδυασμούς όσον αφορά τη δομή, τους λογαριασμούς και τους ελέγχους – ορισμένες εταιρείες δεν μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως την εσωτερική αγορά, ενώ σε άλλες παραχωρούνται υπερβολικά πολλά πλεονεκτήματα. Είναι επιτακτική η ανάγκη εναρμόνισης για τη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές εταιρείες.

Πρέπει να δρομολογηθούν νέες πρωτοβουλίες για την αντικατάσταση της 5ης οδηγίας για το εταιρικό δίκαιο, επί της οποίας δεν κατέστη δυνατό να επιτευχθεί κοινή θέση. Επιπλέον, πρέπει να θεσπιστεί νομικό πλαίσιο για μία γνήσια Ευρωπαϊκή Εταιρεία, το οποίο δεν θα προκύπτει από το συνδυασμό χαρακτηριστικών υφιστάμενων τύπων εταιρειών.

Η έκθεση Winter II, που δημοσιεύθηκε το Νοέμβριο του 2002 περιέχει συγκεκριμένες προτάσεις: Η Ομάδα μας, που δεν έχει οριστικοποιήσει ακόμη τη θέση της σχετικά με αυτό το ζήτημα, θα υποβάλει προτάσεις νέων πρωτοβουλιών σχετικά με την ανώνυμη εταιρεία και με τις εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, για τις οποίες απαιτούνται πιο ευέλικτοι κανόνες προκειμένου οι ΜΜΕ να επωφελούνται από την εσωτερική αγορά.


I.4.3 Επιχειρηματικότητα και περιβάλλον φιλικό προς τις ΜΜΕ

Για την αντιμετώπιση του ανταγωνισμού στην παγκόσμια οικονομία, οι εταιρείες έχουν επίσης ανάγκη ένα ποιοτικό περιβάλλον από άποψη νομικού και χρηματοοικονομικού πλαισίου, υποδομών και φορολογικών συστημάτων. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στη δημιουργία ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η κατάργηση των επιδοτήσεων και η εξάλειψη των αόρατων εμποδίων και άλλων στρεβλώσεων της αγοράς, η οποία πρέπει να βασίζεται σε αποτελεσματικούς κανόνες ανταγωνισμού.

Πρωταρχική προτεραιότητά μας είναι η δημιουργία ενός φιλικού προς τις επιχειρήσεις περιβάλλοντος, το οποίο θα βελτιώσει την κατάσταση των ευρωπαϊκών εταιρειών, συγκεκριμένα μειώνοντας τις χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες στο ελάχιστο και προβλέποντας τη συστηματική διενέργεια αξιολογήσεων του αντικτύπου της νομοθεσίας στις επιχειρήσεις.

Το ΕΛΚ-ΕΔ επιθυμεί να ενθαρρύνει τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, μειώνοντας τα νομικά εμπόδια και διευκολύνοντας την πρόσβαση σε κεφάλαια για νεοσύστατες επιχειρήσεις και σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου. Στον τομέα αυτό, όλα τα διαφορετικά μοντέλα νεοσύστατων επιχειρήσεων πρέπει να εξεταστούν και να ενθαρρυνθεί η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών.

Η επιχειρηματικότητα, η αυτονομία και η υπευθυνότητα πρέπει να ενθαρρύνονται ήδη από τα πρώτα στάδια της εκπαίδευσης.

Δημιουργία καλύτερου περιβάλλοντος για τις ΜΜΕ: Οι μικρές και οι μεσαίες επιχειρήσεις είναι ο κινητήριος μοχλός της ευρωπαϊκής οικονομίας. Οι εταιρείες στην ΕΕ είναι ΜΜΕ σε ποσοστό άνω του 99%. Δημιουργούν το 66% του συνόλου των θέσεων εργασίας και με τον τρόπο αυτό συμβάλλουν στην οικονομική μεγέθυνση. Είναι απαραίτητο να τις προστατεύουμε και να τις προωθούμε ανάλογα στην επικράτεια της ΕΕ και να αποφεύγουμε την επιβολή περιττών βαρών. Η εφαρμογή του Χάρτη των ΜΜΕ αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων της Λισσαβόνας.

Σε αυτόν μεταξύ άλλων προβλέπονται.

• ευέλικτοι κανόνες λειτουργίας της αγοράς εργασίας,
• κατάργηση διοικητικών βαρών και μεγαλύτερη δυνατότητα πρόσβασης σε πληροφορίες,
• βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση και στην αγορά κεφαλαίων,
• διευκόλυνση ποιοτικών επενδύσεων στην έρευνα και την τεχνολογία,
• προώθηση της καινοτομίας.

I.4.4 Δημιουργία ολοκληρωμένης αγοράς υπηρεσιών κοινής ωφέλειας

Μία δίκαιη και ισορροπημένη διαδικασία απελευθέρωσης της αγοράς υπηρεσιών κοινής ωφέλειας για την αποφυγή του αθέμιτου ανταγωνισμού θα διασφάλιζε την παροχή εμπορευμάτων και υπηρεσιών σε λογικές τιμές στους πολίτες και στις επιχειρήσεις της Ευρώπης στο μέλλον.


I.4.5 Ανταγωνιστικά φορολογικά συστήματα και χαμηλότερη φορολογία

Η αρχή της χαμηλότερης φορολογίας βρίσκεται στο επίκεντρο του οικονομικού μοντέλου του ΕΛΚ-ΕΔ, καθώς τα κεντρώα και κεντροδεξιά πολιτικά κόμματα στοχεύουν στη δημιουργία πλούτου στην οικονομία και ενθαρρύνουν την ιδιωτική πρωτοβουλία. Η υψηλή φορολογία αποτελεί βάρος γα τον ιδιωτικό τομέα και συνεπάγεται μεγαλύτερη παρέμβαση του κράτους στην οικονομία εις βάρος της επιχειρηματικότητας.

Τα φορολογικά συστήματα δεν είναι απλώς πολύπλοκα και αντιφατικά· συνιστούν εμπόδια για τις διασυνοριακές δραστηριότητες και για την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, προσώπων και κεφαλαίων. Επομένως, πρέπει να ενθαρρυνθεί η περαιτέρω μεταρρύθμιση των φορολογικών συστημάτων και να επισπευσθεί η έγκριση του οριστικού συστήματος ΦΠΑ βάσει της αρχής της χώρας προέλευσης. Αυτό θα καταστήσει τα φορολογικά συστήματα των κρατών μελών της ΕΕ ουδέτερα και ανταγωνιστικά.

Επιθυμούμε τον δίκαιο και αποτελεσματικό ανταγωνισμό των φορολογικών συστημάτων. Το μοντέλο μας βασίζεται στον συντονισμένο καθορισμό της φορολογικής βάσης των φόρων που σχετίζονται με την ενιαία αγορά και στον ελεύθερη προσδιορισμό από τα κράτη μέλη του επιπέδου φορολογίας. Αυτό θα οδηγήσει σε υγιή φορολογικό ανταγωνισμό καθώς οι εταιρείες θα μπορούν να επιλέγουν να εγκαθίστανται σε χώρα με πιο διαφανές περιβάλλον και να μετεγκαθίστανται εάν το κρίνουν σκόπιμο με μικρότερο διοικητικό βάρος. Θα ενθαρρύνει επίσης τις διασυνοριακές δραστηριότητες, διασφαλίζοντας την αποδοτική κατανομή κεφαλαίου, με θετικό αντίκτυπο για την ανάπτυξη ολόκληρης της οικονομίας. Επαφίεται στην απόλυτη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών η ρύθμιση της φορολογίας που δεν σχετίζεται με την ενιαία αγορά.

Προτεραιότητα για την ομάδα μας αποτελεί η θέσπιση ενός συστήματος φορολογίας των εταιρειών το οποίο να ευνοεί τις διασυνοριακές δραστηριότητες και η εξάλειψη φορολογικών εμποδίων που θέτουν σε κίνδυνο την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς μέσω του καθορισμού ενιαίας φορολογικής βάσης για τις εταιρείες που ιδρύονται βάσει του ευρωπαϊκού νόμου περί εταιρειών ή της παροχής αυτής της δυνατότητας σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε περισσότερα κράτη μέλη.

Ένα οριστικό σύστημα ΦΠΑ βασισμένο στην αρχή της «χώρας προέλευσης» αποτελεί την καλύτερη λύση για την αποφυγή στρεβλώσεων της εσωτερικής αγοράς. Δεν συμφωνούμε με τη νέα προσέγγιση που υιοθέτησε η Επιτροπή, η οποία αποσκοπεί απλώς στη βελτίωση του μεταβατικού συστήματος το οποίο καθιερώνεται με την 6η οδηγία ΦΠΑ.


I.5. Ανταγωνιστική ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών: εξασφάλιση αποτελεσματικών μεταφορικών συνδέσεων

Στη διευρυμένη Ένωση, οι αποτελεσματικές και γρήγορες μεταφορικές συνδέσεις θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, δεδομένου ότι τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών (ΔΔ) χειρίζονται το ήμισυ περίπου της συνολικής διακίνησης εμπορευμάτων και επιβατών. Η σημασία τους για την ΕΕ είναι ζωτική. Τα εναπομείναντα σημεία συμφόρησης στα δίκτυα μεταφορών πρέπει να εξαλειφθούν και να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη ανισορροπία στη χρήση των διαφόρων μεταφορικών μέσων και μεταξύ των περιφερειών.

Τα διευρωπαϊκά δίκτυα πρέπει να επεκταθούν προκειμένου να αναβαθμιστεί το επίπεδο των δικτύων μεταφορών των νέων κρατών μελών και να επιτευχθεί η αποτελεσματική σύνδεσή τους με τα δίκτυα των σημερινών 15 κρατών μελών. Πρέπει επίσης, στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, να διασφαλιστεί ο δίκαιος ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων μέσων μεταφοράς και η μετακύλιση του κόστους κατασκευής και συντήρησης των ΔΔ στους χρήστες.

Για τη δημιουργία μίας αποτελεσματικής σιδηροδρομικής αγοράς στην Ένωση, τα εθνικά σιδηροδρομικά δίκτυα πρέπει να ανοίξουν και να διασφαλιστεί η πρόσβαση νέων σιδηροδρομικών επιχειρήσεων.

Για την εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού στους φορείς παροχής μεταφορικών υπηρεσιών και στους χρήστες, ο χειρισμός των σχέσεων με τρίτες χώρες, ιδίως στους τομείς των αεροπορικών και των θαλάσσιων μεταφορών, πρέπει να γίνεται σε κοινοτικό επίπεδο. Πρέπει να υλοποιηθεί η ιδέα της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς στον ευρωπαϊκό ουρανό, με τη θέσπιση ενιαίου συστήματος ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας.

Το υψηλό επίπεδο ασφάλειας στις θαλάσσιες, τις σιδηροδρομικές και τις αεροπορικές μεταφορές αποτελεί ουσιαστική συνιστώσα της ολοκληρωμένης πολιτικής μεταφορών. Η νομοθεσία που αφορά την ασφάλεια πρέπει να εφαρμόζεται αποτελεσματικά και οι προβλεπόμενες κυρώσεις σε περιπτώσεις μη εφαρμογής να είναι εναρμονισμένες. Πρέπει να αξιολογηθεί η δραστηριότητα του νέου ευρωπαϊκού οργανισμού σιδηροδρόμων, στόχος του οποίου είναι η εγγύηση της ασφάλειας σε ολόκληρη την επικράτεια της Κοινότητας.



II. ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΟΙΚΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Στόχος μας είναι μία ολοκληρωμένη πολιτική βασισμένη σε μία δυναμική οικονομία της αγοράς, φιλική προς το περιβάλλον και κοινωνικά υπεύθυνη. Το όραμά μας βασίζεται στην ιδέα της αειφόρου ανάπτυξης, η οποία πρέπει να διαποτίσει όλους τους τομείς της νομοθεσίας, από την περιβαλλοντική και την περιφερειακή πολιτική έως την οικονομική πολιτική, την πολιτική ενέργειας, μεταφορών και γεωργίας και έως την εμπορική πολιτική. Προκειμένου να οικοδομήσουμε μία ανταγωνιστική και περιβαλλοντικά υγιή Ένωση για εμάς και για τις μελλοντικές γενιές, πρέπει να ενισχύσουμε τη σχέση μεταξύ υγιούς περιβάλλοντος και ισχυρής οικονομίας.

Οι ευκαιρίες που συνδέονται με τη σταδιακή καθιέρωση ενός μακροπρόθεσμου , περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνου μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης είναι τεράστιες καθώς η διαδικασία αυτή θα δώσει ώθηση για την ανάπτυξη της έρευνας, νέων βιομηχανιών και τεχνολογιών και επομένως θα οδηγήσει στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Η έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης δεν μπορεί απλώς να επιβληθεί. Η υπερβολική ρύθμιση θα κατάστρεφε τη διαδικασία.


Πιστεύουμε ότι το μυστικό της επιτυχίας βρίσκεται:

• Στην επικουρικότητα και στην τοπική ευθύνη: Η λεπτομερής νομοθετική ρύθμιση και/ή ο συγκεντρωτισμός θα είχαν αντιπαραγωγικά αποτελέσματα. Πιστεύουμε ότι οι τοπικές αρχές είναι εκείνες που μπορούν καλύτερα να καθορίσουν τι απαιτείται και τι είναι σκόπιμο στο πλαίσιο μίας δεδομένης περιφέρειας. Βάσει των στόχων-πλαισίων, οι τοπικές αρχές βρίσκονται στην καλύτερη θέση να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με τη συγκεκριμένη δράση που πρέπει να αναληφθεί και σχετικά με τα μέσα εφαρμογής.
  
  
• Στη νομοθεσία που θέτει ρεαλιστικούς στόχους και αφήνει περιθώρια ευελιξίας κατά την εφαρμογή: Δεν έχει νόημα να τίθενται στόχοι εφόσον δεν είναι δυνατό να υλοποιηθούν. Ο ρεαλισμός είναι το πρώτο βήμα για την επιτυχία, γι' αυτό η νομοθεσία πρέπει να αφήνει περιθώριο προσαρμογής στις τοπικές συνθήκες και στις ιδιαιτερότητες κάθε περιφέρειας. Παρ’ όλα αυτά, η ΕΕ θα επιβλέπει κάθε πτυχή της εφαρμογής της νομοθεσίας.
  
  
• Στην ενθάρρυνση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και στην εμπιστοσύνη σε αυτή: Είναι απαραίτητο να συνειδητοποιήσει ο ιδιωτικός τομέας τα μακροπρόθεσμα οφέλη που μπορεί να έχει από την ανάπτυξη βιώσιμων μεθόδων παραγωγής και από τη χρήση φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών. Αυτό πρέπει να γίνει με την παροχή φορολογικών κινήτρων και όχι επιδοτήσεων, οι οποίες έχουν την τάση να περιορίζουν τη δημιουργικότητα και την ανάληψη κινδύνου, και με την προώθηση εθελοντικών συμφωνιών και μέσων της αγοράς που στοχεύουν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των εταιρειών με υψηλή περιβαλλοντική αποδοτικότητα.
  
  
• Στην ενημέρωση και στην εκπαίδευση των πολιτών. Η επαρκής πληροφόρηση είναι απαραίτητη για την αύξηση της ευαισθητοποίησης των πολιτών για ζητήματα που σχετίζονται με το περιβάλλον.

II. 1. Προώθηση της κοινής κληρονομιάς της Ευρώπης

Το μέλλον μας είναι επιλογή μας. Η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ έχει ταχθεί σαφώς υπέρ ενός καθαρότερου περιβάλλοντος και της βιώσιμης ανάπτυξης. Η προστασία του Ανθρώπου, του περιβάλλοντος και της φυσικής και ιστορικής κληρονομιάς του, πρέπει να τεθεί στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών πολιτικών. Η αλλαγή του κλίματος και οι πιθανές επιπτώσεις της, η ατμοσφαιρική ρύπανση στις πόλεις, η υποβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος και οι δευτερογενείς επιπτώσεις της ανάπτυξης και άλλες οχλήσεις που οφείλονται στη μόλυνση του περιβάλλοντος έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην καθημερινή οικονομική και κοινωνική ζωή και στην ανθρώπινη υγεία. Είναι ανάγκη να αντιδράσουμε άμεσα και με αποφασιστικότητα.


II.1.1 Προώθηση ενός ασφαλούς περιβάλλοντος: ρεαλιστική προσέγγιση του δικαιώματος σε ένα υγιές περιβάλλον

Πρόσφατες φυσικές καταστροφές (π.χ. πλημμύρες, καταιγίδες) προκάλεσαν έντονο προβληματισμό σχετικά με τις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος. Επίσης, το ναυάγιο του Erika στα ανοικτά των γαλλικών ακτών και αργότερα, υπό παρόμοιες συνθήκες, το ναυάγιο του Prestige, ανέδειξαν την ανάγκη ενίσχυσης του συστήματος περιβαλλοντικής ευθύνης. Καθήκον μας είναι, για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ευρωπαίων πολιτών και των μελλοντικών γενεών να δημιουργήσουμε ένα μηχανισμό που θα δώσει περιεχόμενο στο δικαίωμα σε ένα υγιές περιβάλλον.

Η ορθή εφαρμογή και η στενή παρακολούθηση της εφαρμογής της αυστηρής ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας καθώς και η καλύτερη αξιολόγηση των μελλοντικών εξελίξεων αποτελούν βασική προϋπόθεση για να αποκτήσει η Ευρώπη ηγετική θέση σε παγκόσμιο επίπεδο όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος.

Ένα αποτελεσματικό σύστημα περιβαλλοντικής ευθύνης θα έδινε περιεχόμενο στο δικαίωμα των πολιτών σε ένα υγιές περιβάλλον. Το γνήσιο αυτό καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης, βασισμένο στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», θα προέβλεπε επαρκείς ελέγχους, κυρώσεις και αποζημιώσεις.

Η καταπολέμηση του φαινομένου της αλλαγής του κλίματος εξακολουθεί να αποτελεί βασική προτεραιότητα. Η Ευρώπη έχει κάνει μία σαφώς προσανατολισμένη στο μέλλον επιλογή υπέρ ενός καθαρότερου περιβάλλοντος, δεσμευόμενη, στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου του Κιότο να μειώσει τις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου κατά 8% έως το 2010. Η Ομάδα μας τάσσεται υπέρ ενός ευρωπαϊκού χάρτη πορείας για την ταχεία και συγκεκριμένη εφαρμογή του πρωτοκόλλου του Κιότο. Θα προβλέπει μία ολοκληρωμένη πολιτική πρωτοβουλία που θα στοχεύει να καταστήσει την ΕΕ παγκόσμιο ηγέτη στον τομέα αυτό.

Η βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος στις αστικές περιοχές είναι ένα άλλο σημείο που χρήζει προσοχής. Το 80% του πληθυσμού κατοικεί πλέον σε αστικές περιοχές και είναι αντιμέτωπο με συνεχείς οχλήσεις (θόρυβο, ατμοσφαιρική ρύπανση, κυκλοφοριακή συμφόρηση, απορρίμματα, αλλεργίες και άγχος) που έχουν αρνητικές συνέπειες στη δημόσια υγεία. Τεράστιες προσπάθειες πρέπει να καταβληθούν ιδίως στους τομείς της ποιότητας των καυσίμων και των καθαρών κινητήρων ενώ απαιτούνται επενδύσεις στον τομέα της μείωσης της κατανάλωσης των οχημάτων. Πρέπει να πραγματοποιηθούν εκστρατείες για την ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά την προώθηση της χρήσης ανανεώσιμων μορφών ενέργειας. Σύμφωνα και με την αρχή της επικουρικότητας, είναι επίσης σημαντική η προώθηση του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού με στόχο τη διατήρηση του αστικού περιβάλλοντος.

Η βιοποικιλότητα της ΕΕ είναι κληρονομιά των πολιτών μας. Με την προσχώρηση των νέων κρατών μελών θα αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των ανέπαφων τοπίων, δασών και υγροτόπων. Είναι ευθύνη μας η διατήρηση αυτών των τοποθεσιών προκειμένου να τις κληροδοτήσουμε ανέπαφες στις μελλοντικές γενιές.

Το ΕΛΚ-ΕΔ είναι αποφασισμένο να αρχίσει κοινή δράση με στόχο την ενίσχυση της συνεισφοράς της επιστήμης και της τεχνολογίας στην αειφόρο ανάπτυξη και ιδίως την προώθηση της καλύτερης κατανόησης της σχέσης μεταξύ περιβάλλοντος και τεχνολογικών εξελίξεων.


II.1.2 Προώθηση της παραγωγής καθαρής ενέργειας και μίας βιώσιμης πολιτικής μεταφορών

Η καταπολέμηση του φαινομένου της αλλαγής του κλίματος αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα αλλά και σημαντική πρόκληση για την Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι οικονομία έντασης ενέργειας: Η κατανάλωση ενέργειας αυξάνει κατά 1-2% ετησίως και αφορά κυρίως ορυκτά καύσιμα. Το 94% του CO2 που εκλύεται από ανθρώπινη δραστηριότητα στην Ευρώπη μπορεί να αποδοθεί στον τομέα της ενέργειας. Η πρακτική αυτή δεν είναι βιώσιμη μακροπρόθεσμα: Η Ευρώπη πρέπει επειγόντως να επανεξετάσει το σύστημα ενεργειακού εφοδιασμού της.

Η διείσδυση νέων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας πρέπει να αυξηθεί. Πρέπει να τονίσουμε τις επενδυτικές ευκαιρίες στον τομέα των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας και να υποστηρίξουμε την χρηματοδότηση σχεδίων σε καίριους τομείς όπως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια και η βιομάζα, προκειμένου να προωθήσουμε την υιοθέτηση και τη διείσδυση αυτών των πηγών ενέργειας.

Τα περιθώρια ευελιξίας μας είναι ωστόσο περιορισμένα: παράλληλα με την προσπάθεια μείωσης της έντασης ενέργειας της οικονομίας μας και εξασφάλισης υψηλότερης ενεργειακής αποδοτικότητας, χρειάζεται επίσης να διατηρήσουμε αυστηρά υψηλά πρότυπα ασφάλειας και να σεβαστούμε τις εθνικές επιλογές για διατήρηση των μονάδων παραγωγής πυρηνικής ενέργειας.

Πρέπει να αναπτυχθούν νέα αποδοτικότερα και χαμηλότερου κόστους σχέδια αντιδραστήρων μέσω της εντατικοποίησης της έρευνας στους τομείς των αντιδραστήρων σχάσης και της διαχείρισης ακτινοβολημένων καυσίμων και αποβλήτων. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει επίσης να εξασφαλιστεί ότι τα νέα κράτη μέλη εφαρμόζουν τα ίδια υψηλά πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας και τηρούν αυστηρά τις δεσμεύσεις τους για το κλείσιμο παλαιών μονάδων.

Μία νέα, φιλικότερη προς το περιβάλλον πολιτική μεταφορών απαιτείται για τη σταδιακή εξάλειψη της σύνδεσης ανάμεσα στη συνεχή ανάπτυξη των μεταφορών και την οικονομική ανάπτυξη. Για τη μείωση των πιέσεων που ασκούνται στο περιβάλλον και την πρόληψη της κυκλοφοριακής συμφόρησης απαιτούνται σημαντικές αλλαγές στις συνήθειές μας όσον αφορά τις μεταφορές και στα μέσα που χρησιμοποιούμε, ιδίως δε απαιτείται ορθολογικότερη χρήση των διαφόρων μέσων. Αυτό σημαίνει μετάθεση μέρους του φόρτου σε μη ρυπογόνα μέσα, ιδίως στις αστικές περιοχές, ενώ μεγαλύτερο μέρος των μεταφορών μεγάλων αποστάσεων πρέπει να γίνεται με φιλικότερα προς το περιβάλλον μέσα (σιδηρόδρομοι, εσωτερικές πλωτές οδοί και παράκτιες μεταφορές).

Ισορροπημένη ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων (ΔΔ), προκειμένου να αντιστραφεί η τάση μη ισόρροπης ανάπτυξης των διαφόρων περιφερειών και να διευκολυνθεί η οικονομική ανάπτυξη απομακρυσμένων περιφερειών, ιδίως στα νέα κράτη μέλη, η οποία πρέπει να συνδυάζεται με την ανάπτυξη οικονομικά αποδοτικού συστήματος μεταφορών.


II. 2. Αειφόρος ανάπτυξη σε μία κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς

Για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης στο πλαίσιο μίας κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς, απαιτείται η διατήρηση μακροοικονομικής σταθερότητας, η προώθηση των επενδύσεων και η μείωση του ανεπίτρεπτα υψηλού ποσοστού ανεργίας. Το όραμά μας βασίζεται στην ελεύθερη αγορά – και όχι στο κράτος – για την εξασφάλιση ανάπτυξης, ποιότητας ευκαιριών και κοινωνικής προόδου. Κοινωνική πολιτική σημαίνει πάνω απ’ όλα δημιουργία θέσεων εργασίας και μείωση της ανεργίας. Μία οικονομία της αγοράς βασισμένη στις αρχές της ατομικής ευθύνης, του ανταγωνισμού και της γνήσιας κοινωνικής ευθύνης είναι ο καλύτερος τρόπος προώθησης υψηλότερων ρυθμών ανάπτυξης σε μία κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς.


II.2.1 Εξασφάλιση υψηλότερων ρυθμών ανάπτυξης και αύξησης των επενδύσεων: βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος

Για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και των επενδύσεων απαιτούνται μέτρα για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και για την απελευθέρωση της αγοράς.

Αξιολογήσεις του αντικτύπου της νομοθεσίας και των μέτρων προστασίας του περιβάλλοντος στις επιχειρήσεις πρέπει να διενεργούνται συστηματικά και να εξαλειφθούν χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες που είναι τόσο επιζήμιες για τις ΜΜΕ. Πρέπει να ενθαρρυνθεί η δημιουργία νέων επιχειρήσεων και να διευκολυνθεί η πρόσβασή τους σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου και κεφάλαια για νεοσύστατες επιχειρήσεις: Η δημιουργία επιχείρησης στην Ευρώπη πρέπει να γίνει εύκολη υπόθεση.

Η παροχή δημοσίων υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τομέα πρέπει να προωθηθεί και κατ’ αυτό τον τρόπο να αυξηθούν οι δυνατότητες επιλογής του καταναλωτή. Ο ανταγωνισμός θα συμβάλλει στη μείωση των τιμών και στη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, ενώ οι κυβερνήσεις θα θεσπίσουν πρότυπα για την εξασφάλιση ισότιμης και καθολικής πρόσβασης στις υπηρεσίες γενικού ενδιαφέροντος.


II.2.2 Δημιουργία θέσεων εργασίας και εξασφάλιση αμοιβαίας στήριξης

Η δημιουργία θέσεων εργασίας έχει ιδιαίτερη σημασία για την επιβίωση της Ευρώπης. Και η δημιουργία θέσεων εργασίας είναι σίγουρα πιο αποδεκτή κοινωνικά από την κατάργηση θέσεων εργασίας. Το ποσοστό ανεργίας στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης είναι απαράδεκτα υψηλό με αρνητικό αντίκτυπο στην κοινωνία και στην οικονομία. Στο επίκεντρο της πολιτικής μας βρίσκεται η βελτίωση των ευκαιριών για τους ανέργους, οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, η επένδυση σε ανθρώπινο κεφάλαιο και η διά βίου μάθηση. Για τον λόγο αυτό πρέπει να εξαλειφθούν τα διοικητικά εμπόδια που δεν επιτρέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά εργασίας και η κατάρτιση να γίνει πιο συστηματική προκειμένου να ενισχυθεί ο δυναμισμός και οι δεξιότητες να ανταποκρίνονται στη ζήτηση. Τα παθητικά μέτρα για την υποστήριξη των ανέργων δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται παρά ως βραχυπρόθεσμη λύση.

Για την επίτευξη των στόχων της Λισσαβόνας και την αύξηση της παραγωγικότητας, είναι σημαντικό να επικεντρωθούμε στην ενίσχυση της ευελιξίας και της ασφάλειας στην εργασία, στην προώθηση της επιχειρηματικότητας καθώς και στη βελτίωση της απασχολησιμότητας των ανέργων και της ένταξης των κοινωνικά αποκλεισμένων ατόμων.

Οι βασικές παροχές των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης πρέπει να διατηρηθούν για εκείνους που δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες τους μόνοι τους, αν και είναι επιβεβλημένη η μεταρρύθμιση του σημερινού καθεστώτος. Η αρχή της αμοιβαίας υποστήριξης πρέπει να παραμείνει στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να βασίζονται στη στήριξη και την αλληλεγγύη του εθνικού συστήματος όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω ασθένειας, ανεργίας ή άλλων καταστάσεων που μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση των πόρων των ιδίων και των οικογενειών τους.


II.2.3 Κοινωνική ένταξη

Επιθυμούμε ποιότητα ευκαιριών. Η αρχή που καθοδηγεί την πολιτική μας είναι ότι «δεν εμποδίζουμε κανέναν να προχωρήσει, δεν αφήνουμε κανέναν πίσω». Για τη δημιουργία μίας συνεκτικής κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς στην Ένωση, πιστεύουμε στην ιδέα της δίκαιης μεταχείρισης όλων. Για την επίτευξη αυτού του στόχου ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, που πλήττει όλο και περισσότερους ανθρώπους σήμερα, γυναίκες, νέους ή άτομα που ανήκουν σε μειονότητες.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις προσδοκίες των νέων. Το πρόγραμμα Νεολαία πρέπει να στρέψει την προσοχή του κυρίως σε εκείνους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην οικονομική και κοινωνική ένταξή τους.

Ο κοινωνικός και εκπαιδευτικός ρόλος του αθλητισμού, ως παράγοντα ένταξης και συμμετοχής στην κοινωνική ζωή, ως μέσου προώθησης της ανεκτικότητας, του αθλητικού πνεύματος και του σεβασμού κανόνων και διαφορών, καθώς και καταπολέμησης του αποκλεισμού, της ξενοφοβίας και του ρατσισμού, πρέπει να τονιστεί περισσότερο και να αξιοποιηθεί. Στη Συνθήκη πρέπει να αναγνωρίζεται ρητά ο ειδικός χαρακτήρας του αθλητισμού όσον αφορά τον κοινωνικό του ρόλο. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει επίσης να δοθεί στον ρόλο του αθλητισμού στην εκπαίδευση, στο πλαίσιο είτε προγραμμάτων της τυπικής εκπαίδευσης (σχολικά αναλυτικά προγράμματα) είτε δραστηριοτήτων άτυπης εκπαίδευσης (προώθηση του εθελοντικού τομέα και του ρόλου των αθλητικών σωματείων και ομοσπονδιών). Οι πολιτικές αυτές τυγχάνουν της ευρείας υποστήριξης της Ομάδας του ΕΛΚ-ΕΔ. Προτεραιότητα αποτελεί επίσης η λήψη μέτρων για την καταπολέμηση της φαρμακοδιέγερσης στις αθλητικές δραστηριότητες.

Προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσει η εξασφάλιση υψηλής ποιότητας ζωής για τους ηλικιωμένους, οι οποίοι αποτελούν ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού. Ένα δυσανάλογα υψηλό ποσοστό των ηλικιωμένων αντιμετωπίζει προβλήματα μοναξιάς και φτώχειας. Οι ιδιαίτερες ανάγκες και προσδοκίες αυτής της πληθυσμιακής ομάδας πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τη χάραξη των ευρωπαϊκών πολιτικών.

Η προώθηση ίσων ευκαιριών για τις γυναίκες και η εξάλειψη κάθε μορφής διακρίσεων πρέπει να αποτελέσουν στόχο των κοινοτικών πολιτικών. Απαιτείται η υιοθέτηση συγκεκριμένων μέτρων, όπως η εξασφάλιση παιδικών σταθμών, η αύξηση της υποστήριξης προς τις μητέρες και η μείωση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισής τους, προκειμένου να επιτευχθεί εξισορρόπηση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.

Μετά τις αποφάσεις που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης, η υλοποίηση αυτών των μέτρων θα συμβάλει στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Η εξάλειψη της φτώχειας, η προώθηση της κοινωνικής ανάπτυξης καθώς και η βελτίωση της υγείας αποτελούν ορισμένες από τις βασικότερες προκλήσεις σε σχέση με την παγκόσμια διάσταση της βιώσιμης ανάπτυξης.


II. 3. Αντιμετώπιση των προκλήσεων που θέτει η γήρανση του πληθυσμού

Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής, δηλ. η αύξηση του αριθμού των συνταξιούχων σε σχέση με τον ενεργό πληθυσμό ασκεί υπερβολικές πιέσεις στα δημόσια συστήματα συνταξιοδότησης. Ο λόγος εξάρτησης των ηλικιωμένων αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί από 24% το 2000 σε 49% το 2050 στην ΕΕ. Με άλλα λόγια, στην ΕΕ θα αναλογούν μόνο δύο άτομα σε ηλικία εργασίας για κάθε ηλικιωμένο σε σχέση με τέσσερα που υπάρχουν σήμερα. Επομένως, πρέπει να γίνουν επειγόντως αποφασιστικές μεταρρυθμίσεις, εάν θέλουμε τα δημόσια συστήματα κοινωνικής προστασίας να είναι μακροπρόθεσμα οικονομικά βιώσιμα. Για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της δημογραφικής αλλαγής πρέπει να εγκριθεί μία σειρά μη αποκλειστικών αλλά συμπληρωματικών μέτρων στα κράτη μέλη, με στόχο την μερική αποκατάσταση της οικονομικής ισορροπίας.


II.3.1 Η ηλικία συνταξιοδότησης πρέπει να αυξηθεί¹. Εφόσον οι άνθρωποι ζουν πλέον περισσότερο, πρέπει και να συνεχίσουν να εργάζονται και έτσι να συνεισφέρουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στα εθνικά συνταξιοδοτικά συστήματα, προκειμένου να δικαιούνται να λάβουν πλήρη σύνταξη.


II.3.2 Πρέπει να αυξηθεί η συμμετοχή στην αγορά εργασίας των ατόμων άνω των 55 ετών. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, το ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας των ατόμων άνω των 55 ετών είναι σχετικά χαμηλό, ιδίως λόγω των παρεχόμενων δυνατοτήτων πρόωρης συνταξιοδότησης, το κόστος των οποίων είναι ιδιαίτερα υψηλό. Επομένως, πρέπει να μειωθούν στο ελάχιστο οι περιπτώσεις πρόωρης συνταξιοδότησης, π.χ. μέσω φορολογικών κινήτρων και να αυξηθούν οι ηλικίες συνταξιοδότησης.


II.3.3 Πρέπει να ενθαρρύνονται τα συστήματα συνταξιοδότησης με κεφαλαιοποίηση. Η βιώσιμη λύση στο πρόβλημα της χρηματοδότησης των συνταξιοδοτικών συστημάτων απαιτεί ισορροπία μεταξύ των δημόσιων, των επαγγελματικών και των ιδιωτικών συνταξιοδοτικών συστημάτων. Το μερίδιο των διανεμητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων πρέπει σταδιακά να μειωθεί, ενώ η εθνική αλληλεγγύη θα διασφαλίζεται μέσω της επαρκούς συνταξιοδοτικής κάλυψης από το κράτος.


II.3.4 Πρέπει να εξεταστεί η ανάγκη ενθάρρυνσης της αύξησης των γεννήσεων. Η μετανάστευση δεν αποτελεί μακροπρόθεσμη λύση για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της δημογραφικής αλλαγής. Μία συνετή λύση θα ήταν η ενθάρρυνση της αύξησης του αριθμού των γεννήσεων με τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών, ιδίως για τις γυναίκες που επιθυμούν να εργάζονται.


II.4. Επιβίωση των περιφερειών: Οικοδόμηση μιας πιο ευημερούσας Ευρώπης μέσω της συνεργασίας

Οι οικονομικές πολιτικές και οι πολιτικές κοινωνικής συνοχής της ΕΕ διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των περιφερειών, στη μείωση του αναπτυξιακού χάσματος που τις χωρίζει και στην παροχή στις περιφέρειες ευκαιριών να ευημερήσουν. Επομένως αποτελούν βασικό στοιχείο της πορείας προς μία Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτηριζόμενη από σταθερότητα και κοινωνική συνοχή και χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς.


II.4.1 Προσαρμογή των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών κοινωνικής συνοχής στο νέο γεωγραφικό πλαίσιο

Η «εξασφάλιση συνοχής» στη διευρυμένη Ένωση αποτελεί μεγάλη πρόκληση για τις διαρθρωτικές πολιτικές. Την προσεχή κοινοβουλευτική περίοδο, η Ένωση θα κληθεί να αντιμετωπίσει την πρόκληση του συμβιβασμού δύο βασικών απαιτήσεων: αλληλεγγύη προς τα νέα κράτη μέλη και υποστήριξη της διαρθρωτικής ανάπτυξης των σημερινών λιγότερο ευνοημένων περιφερειών.

Οι διαρθρωτικές πολιτικές πρέπει να επανεξεταστούν προκειμένου να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες ανάγκες από την άποψη υποδομών και κοινωνικής ανάπτυξης με αναλογικά λιγότερα οικονομικά μέσα. Καθώς οι διαφορές στα επίπεδα ανάπτυξης μεταξύ των περιφερειών έχουν αυξηθεί με τη διεύρυνση, προκειμένου να ανταποκριθούμε στους στόχους συνοχής που έχουμε θέσει πρέπει να επιτύχουμε υψηλότερο επίπεδο τόσο αποτελεσματικότητας όσο και αλληλεγγύης.

Εν όψει του επανακαθορισμού του δημοσιονομικού πίνακα για την πολιτική συνοχής της Κοινότητας, πρέπει να επιτευχθεί καλύτερος συντονισμός των πολιτικών προκειμένου να προσαρμοστούν στο νέο ευρωπαϊκό γεωπολιτικό πλαίσιο και να τεθεί ως προτεραιότητα η βέλτιστη χρήση των περιφερειακών πόρων. Πρέπει να θεσπιστούν γενικοί όροι για την ανάπτυξη υποδομών και βιώσιμων σχεδίων και η εφαρμογή τους πρέπει να παρακολουθείται στενά. Οι παράγοντες που οδηγούν σε καθυστερήσεις πρέπει να εξαλειφθούν – και όχι απλώς να διορθώνονται οι συνέπειές τους – και να διασφαλιστεί η διαφάνεια στην κατανομή των κεφαλαίων.


II.4.2 Ανάπτυξη βιώσιμου και ποιοτικού τουρισμού

Ο τομέας του τουρισμού εξασφαλίζει το 5% των θέσεων απασχόλησης στην Κοινότητα και έχει σημαντικό αντίκτυπο στα περιφερειακά επίπεδα απασχόλησης. Προκειμένου να ενισχύσει τις δυνατότητες του ευρωπαϊκού τουρισμού και με τον τρόπο αυτό να προωθήσει τον ιστορικό, πολιτιστικό και γαστρονομικό πλούτο των ευρωπαϊκών περιφερειών, η ΕΕ πρέπει να επιλέξει βέλτιστες πρακτικές για το συντονισμό των προσπαθειών για τη δημιουργία ενός δυναμικού και ποιοτικού τουρισμού.


II.4.3 Προαγωγή του ευρωπαϊκού πολιτισμού

Ο πλούτος της Ευρώπης είναι οι πολιτιστικές ιδιαιτερότητες και η πολιτιστική πολυμορφία της. Η κοινή αυτή κληρονομιά πρέπει να διατηρηθεί και να δημιουργηθεί ένας ευρωπαϊκός πολιτιστικός χώρος με διακριτή παρουσία. Πρέπει να αναδειχθεί ο πολιτισμός και οι γλώσσες των περιφερειών καθώς και η ιδιαίτερη παραγωγή τους στον τομέα των μέσων επικοινωνίας και του κινηματογράφου. Οι χρηματοδοτούμενοι από το κράτος ραδιοτηλεοπτικοί φορείς, των οποίων ο ρόλος στη διατήρηση της πολιτιστικής πολυμορφίας αναγνωρίζεται στο πρωτόκολλο του Άμστερνταμ, πρέπει να αποδείξουν στην πράξη τη δέσμευσή τους στον τομέα αυτό.

Στο πλαίσιο αυτό ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης, η οποία δεν είχε σε πολλές περιπτώσεις αξιοποιηθεί δεόντως μέχρι την αποκατάσταση της πλουραλιστικής δημοκρατίας.

Προς το σκοπό αυτό, το πρόγραμμα πλαίσιο «Πολιτισμός 2000», πρέπει να επανασχεδιαστεί με στόχο την αύξηση της λειτουργικότητάς του και της ανταπόκρισής του στις προσδοκίες των πολιτών.

Η ανταγωνιστικότητα του τομέα του πολιτισμού πρέπει να ενισχυθεί με την ενσωμάτωση πολιτιστικής διάστασης σε σχέδια που υλοποιούνται στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων.

Η αρχή της λήψης αποφάσεων με ειδική πλειοψηφία πρέπει να επεκταθεί στην πολιτιστική πολιτική στο πλαίσιο του άρθρου 151 της Συνθήκης ΕΚ και να αποκατασταθεί η ανωμαλία του συνδυασμού της διαδικασίας συναπόφασης με την ομοφωνία.


II.5. Ανάπτυξη βιώσιμης και αειφόρου γεωργίας

Η ανάπτυξη βιώσιμου γεωργικού τομέα στην Ευρώπη είναι το μέσο που διαθέτουμε για να διασφαλίσουμε ότι οι μελλοντικές γενιές θα μπορούν να απολαμβάνουν τους μοναδικούς φυσικούς πόρους της Ευρώπης. Παράλληλα, στην ανάγκη για βιωσιμότητα αντικατοπτρίζονται οι προβληματισμοί των καταναλωτών ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια και την ποιότητα των μεθόδων παραγωγής.

Με το Πρόγραμμα Δράσης 2002 να λήγει το 2006, προτεραιότητα πρέπει να γίνει η διαμόρφωση των πολιτικών κατευθύνσεων για ένα ολοκληρωμένο και μακροπρόθεσμο πλαίσιο για βιώσιμη και αειφόρο γεωργία.

Τρεις είναι οι προκλήσεις που χρήζουν αντιμετώπισης: Πρώτον μία οικονομικού χαρακτήρα πρόκληση, που αφορά την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του γεωργικού τομέα. Δεύτερον, μία κοινωνικού χαρακτήρα πρόκληση, δηλ. η βελτίωση των συνθηκών ζωής και η αύξηση των οικονομικών ευκαιριών στις αγροτικές περιοχές. Τρίτον, πρέπει να αντιμετωπιστεί η περιβαλλοντική πρόκληση με την προώθηση ορθών περιβαλλοντικών πρακτικών και με την παροχή υπηρεσιών που συνδέονται με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και του τοπίου. Η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ πρέπει να διασφαλίσει ότι κατά την επικείμενη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ θα εξεταστούν και τα τρία αυτά ζητήματα.


II.5.1 Ανάπτυξη γεωργίας φιλικής προς το περιβάλλον

Η βελτίωση της περιβαλλοντικής συμβατότητας της γεωργικής παραγωγής αποτελεί προτεραιότητα. Γεωργία φιλική προς το περιβάλλον δεν σημαίνει γεωργία που χρησιμοποιεί «παλιομοδίτικες μεθόδους». Αντίθετα, ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην ενίσχυση νέων και/ή βιολογικών βιομηχανιών και τεχνολογιών.

Η έρευνα στον τομέα των φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων μπορεί να συμβάλει στην εξεύρεση βιώσιμων λύσεων όσον αφορά την ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων της Γης και την ανάπτυξη φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων.

Ο ρόλος των γεωργών ως προστατών της υπαίθρου πρέπει να ενισχυθεί. Πέρα από τις προσπάθειες εκτατικοποίησης της γεωργίας, πρέπει να ενθαρρύνουμε τους γεωργούς να προστατεύουν ενεργά το αγροτικό τοπίο και τη βιοποικιλότητα καθώς και να χρησιμοποιούν προϊόντα φιλικά προς το περιβάλλον.

Η προαγωγή της καλής μεταχείρισης των ζώων είναι αναγκαία όχι μόνο ως ηθικής φύσης απαίτηση αλλά και ως εγγύηση υψηλής ποιότητας, η ζήτηση για την οποία αυξάνει διαρκώς, και επομένως ως μέσο αύξησης της ανταγωνιστικότητας. Οι γεωργοί πρέπει να ενθαρρύνονται ενεργά να επενδύουν στην εκτροφή υγιών ζώων, η οποία αποτελεί τον καλύτερο τρόπο διασφάλισης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της ζωικής παραγωγής.


II.5.2 Προς μία ολοκληρωμένη πολιτική ανάπτυξης της υπαίθρου

Για τη διασφάλιση βιώσιμων και κοινωνικά συνεκτικών αγροτικών περιοχών, ο δεύτερος πυλώνας της ΚΑΠ πρέπει να ενισχυθεί και να θεσπιστεί μία νέα ολοκληρωμένη πολιτική ανάπτυξης της υπαίθρου. Στόχος είναι η προώθηση της πολυλειτουργικότητας, των οικογενειακών επιχειρήσεων και της αγροτικής βιομηχανίας, που θα έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και την πρόληψη της πληθυσμιακής συρρίκνωσης των αγροτικών περιοχών. Δεδομένου ότι το 50% του πληθυσμού της υπαίθρου είναι άνω των 50 ετών, θα δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση της εισόδου νέων στο γεωργικό επάγγελμα και στην παροχή κατάρτισης. Επιπλέον, είναι σημαντική η ενθάρρυνση της αξιοποίησης του συνόλου του ανθρώπινου δυναμικού στις αγροτικές περιοχές, ιδίως δε των γυναικών, οι οποίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο στα αγροκτήματα όσο και στην ανάπτυξη της υπαίθρου.

Σήμερα, το 10% του προϋπολογισμού για τη γεωργία αφορά μέτρα ανάπτυξης της υπαίθρου. Το ποσοστό αυτό δεν επαρκεί για την επίτευξη των στόχων μας. Το κόστος της προτεινόμενης μετάβασης στον δεύτερο πυλώνα θα αντιμετωπιστεί επίσης μέσω μέτρων διαρθρωτικής πολιτικής και όχι μέσω του δεύτερου πυλώνα της ΚΓΠ μόνο.

Στους γεωργούς με εισόδημα κάτω του ορίου συντήρησης πρέπει να χορηγείται επαρκής κοινωνικο-οικονομική υποστήριξη και να θεσπιστεί ένα ειδικό σύστημα ασφάλισης για την προστασία των γεωργών που αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω ζωικών ασθενειών.

Η υλοποίηση των διαρθρωτικών αυτών μέτρων πρέπει να έχει αποκεντρωμένο χαρακτήρα, όπου αυτό είναι δυνατό, αλλά το Κοινοβούλιο πρέπει να έχει δικαίωμα συναπόφασης επί βασικών ζητημάτων.

Γενικότερα, είναι απαραίτητο να υποστηριχθεί η θέσπιση μέτρων προκειμένου να αποφευχθεί η μείωση της ανταγωνιστικότητας έναντι τρίτων χωρών λόγω του νέου κανονισμού πολλαπλής συμμόρφωσης.


II.6. Ανάπτυξη κοινωνικά και περιβαλλοντικά βιώσιμης αλιευτικής πολιτικής

Ο τομέας της αλιείας έχει να αντιμετωπίσει αφενός σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα – κάτι που αντικατοπτρίζει την εξάρτησή μας από τους φυσικούς πόρους –και αφετέρου σοβαρά κοινωνικά προβλήματα, προβλήματα συνοχής και την αύξηση της ανεργίας. Σήμερα, περίπου 55.000 θέσεις εργασίες εξαρτώνται από την αλιεία. Πολλές από τις ενδιαφερόμενες περιφέρειες είναι απομακρυσμένες περιφέρειες και περιοχές του στόχου 1, για την οικονομία των οποίων ο τομέας της αλιείας είναι στρατηγικής σημασίας. Δεδομένων των καταστροφικών ορισμένες φορές περιβαλλοντικών και κοινωνικών συνεπειών της αλιευτικής πολιτικής στο παρελθόν, η μεταρρύθμιση φαντάζει αναπόφευκτη και πρέπει να την υποστηρίξουμε θερμά.

Η μεταρρύθμιση πρέπει να διασφαλίζει τη βιωσιμότητα και την αειφορία του αλιευτικού τομέα της ΕΕ. Πρέπει να προωθήσουμε μια πιο ευέλικτη πολιτική, ικανή να καλύψει τις σημερινές ανάγκες του τομέα και παράλληλα να σχεδιάσουμε μια ορθολογική διαχείριση των πόρων που μειώνονται λόγω της αλιείας και να βρούμε λύση στο πρόβλημα των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων. Η καλύτερη διαχείριση των πόρων απαιτεί ενίσχυση των ερευνητικών προσπαθειών και αξιόπιστες πληροφορίες για τη σημερινή κατάσταση των αλιευτικών πόρων.

Πρέπει να εξασφαλιστεί η ύπαρξη σύγχρονου στόλου προσαρμοσμένου στους διαθέσιμους πόρους. Επίσης, στόχος μας είναι οι άνθρωποι που απασχολούνται σε αυτό τον τομέα να έχουν εισόδημα που να εγγυάται, στο βαθμό που αυτό είναι δυνατό, συνθήκες ζωής αντίστοιχες με αυτές που απολαμβάνουν οι απασχολούμενοι σε παρόμοιους τομείς παραγωγής.

Η ΚΑΠ πρέπει να ενσωματωθεί στην Εξωτερική Πολιτική της Ένωσης προκειμένου το εμπόριο να συνδυαστεί με πτυχές που άπτονται των εξωτερικών σχέσεων. Χρειάζεται να εξασφαλιστεί συνεκτικότητα μεταξύ της πρόσβασης σε πόρους και της πρόσβασης στις αγορές (δικαίωμα επενδύσεων σε τρίτες χώρες, ελεύθερη πρόσβαση σε λιμένες, καταπολέμηση της παράνομης αλιείας) και να εξελιχθούν οι συμφωνίες μας με τρίτες χώρες, με στόχο να διατηρηθούν οι αλιευτικές δυνατότητες του στόλου μας εκτός των κοινοτικών υδάτων.

Πρέπει να αναπτυχθούν μέτρα για την ενίσχυση της υδατοκαλλιέργειας.


¹ Το σημείο ΙΙ.3.1 στο οποίο αναφέρεται ότι η ηλικία συνταξιοδότησης πρέπει να αυξηθεί, δεν μπορεί να γίνει δεκτό από τη Νέα Δημοκρατία. Το όριο συνταξιοδότησης στην Ελλάδα είναι το 65ο έτος της ηλικίας, το οποίο η ΝΔ δεν προτίθεται να αλλάξει.


III. ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ: ΑΥΞΑΝΟΜΕΝΗ ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Το ζήτημα της ασφάλειας προβληματίζει ιδιαίτερα τους ευρωπαίους πολίτες. Η εντεινόμενη ανάγκη για ασφάλεια καθίσταται φανερή σε πολλούς τομείς, από την ασφάλεια στο δρόμο, τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων ή την καταπολέμηση της τρομοκρατίας έως την υγεία, τα τρόφιμα ή την οικονομία με το υψηλό ποσοστό ανεργίας και τον κίνδυνο πτωχεύσεων. Το ΕΛΚ-ΕΔ προτείνει μία σειρά πρωτοβουλιών, λαμβάνοντας υπόψη τον πολύπλευρο προβληματισμό των πολιτών, με στόχο την ασφάλεια στις κοινωνίες μας αλλά και τη βελτίωση της πολιτικής και νομικής προστασίας των πολιτών.


III. 1. Διασφάλιση της εσωτερικής ασφάλειας και σταθερότητας στις κοινωνίες μας

Η παράνομη μετανάστευση, η τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα που συνδέεται στενά με αυτή θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια και τη σταθερότητα των κοινωνιών μας κατά απαράδεκτο τρόπο. Είναι καθήκον μας να καταπολεμήσουμε αυτά τα φαινόμενα σε κάθε επίπεδο, προκειμένου να εξασφαλίσουμε μία ασφαλέστερη κοινωνία για όλους τους ευρωπαίους πολίτες. Στον τομέα της ασφάλειας, είναι προφανής η προστιθέμενη αξία που μπορεί να προσδώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε σχέση με τα μεμονωμένα κράτη μέλη.


III.1. 1 Ενίσχυση της ευρωπαϊκής αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας για μια ασφαλέστερη Ένωση

Ένα συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα

Το θεσμικό και νομικό καθεστώς που διέπει τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης πρέπει να απλοποιηθεί σημαντικά. Για μια ασφαλέστερη Ένωση απαιτείται πρώτα απ’ όλα ενίσχυση της δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας μέσω της θέσπισης ενιαίου και συνεκτικού θεσμικού πλαισίου, ενταγμένου στη δομή της Κοινότητας, το οποίο θα καλύπτει όλους τους τομείς που σχετίζονται με τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις. Μία ενιαία θεσμική δομή θα εξασφάλιζε μεγαλύτερη νομοθετική συνοχή των συνθηκών, θα παρείχε εγγυήσεις για τις ελευθερίες των πολιτών και θα εξάλειφε περιττές επιπλοκές καθιστώντας αλληλεξαρτώμενους τους τομείς αυτούς. Με τον τρόπο αυτό, η νομοθεσία θα γινόταν ευκολότερα κατανοητή από τους πολίτες.

Η ενσωμάτωση της Ευρωπόλ στο θεσμικό πλαίσιο της Ένωσης θα εγγυούταν, περαιτέρω τον έλεγχό της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τον δικαστικό έλεγχο του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Παράλληλα, η Eurojust – ένα σύστημα συνεργασίας μεταξύ εισαγγελικών αρχών από διαφορετικά κράτη μέλη – πρέπει να αποκτήσει ίδια νομική προσωπικότητα. Τα καθήκοντά της όταν καθοριστούν, πρέπει να αναπτυχθούν και να αυξηθούν προκειμένου να καταστεί ένα πραγματικό δίκτυο επικοινωνίας και έγκαιρης προειδοποίησης.


Καταπολέμηση της εγκληματικότητας

Οι ορισμοί ορισμένων σοβαρών εγκλημάτων τα οποία έχουν διασυνοριακό χαρακτήρα ή συνιστούν απειλή για τα συμφέροντα της Κοινότητας – ιδίως η διακίνηση ναρκωτικών, η σωματεμπορία, το κυβερνοέγκλημα και η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες – πρέπει να εναρμονιστούν στα νομικά συστήματα των κρατών μελών προκειμένου να καθιερωθούν ελάχιστα πρότυπα σε επίπεδο ΕΕ. Εκ παραλλήλου, πρέπει σταδιακά να θεσπιστεί ένα σαφές και σταθερό πλαίσιο για τη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών που συμμετέχουν στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Προκειμένου να καταπολεμηθεί το οργανωμένο έγκλημα και να αντιμετωπιστεί καλύτερα η εμπορία ανθρώπων από διασυνοριακά εγκληματικά δίκτυα, πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των αστυνομικών δυνάμεων και των υπηρεσιών πληροφοριών σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ. Είναι απολύτως απαράδεκτο το φαινόμενο της παράνομης εισόδου και της εμπορίας 700.000 γυναικών και παιδιών ετησίως και της σεξουαλικής εκμετάλλευσής τους. Η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ υποστηρίζει ένθερμα τον καθορισμό μεγαλύτερων ελάχιστων ποινών για τους σωματέμπορους καθώς και την καλύτερη προστασία των θυμάτων και των μαρτύρων σε δικαστικές διαδικασίες.


III.1.2 Αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και ασφάλεια στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ

Τασσόμαστε υπέρ της χορήγησης ασύλου σε άτομα που αντιμετωπίζουν πολιτικές διώξεις, ωστόσο δεν μπορούμε να ανεχθούμε την κατάχρηση του δικαιώματος ασύλου και την είσοδο στην Ένωση λαθρομεταναστών που απλώς αναζητούν μια καλύτερη ζωή – πάνω από 500.000 εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση κάθε χρόνο.


Κοινή διαχείριση για ασφαλέστερα εξωτερικά σύνορα

Για μία ασφαλέστερη κοινωνία απαιτούνται ασφαλέστερα σύνορα. Προτεραιότητά μας είναι να διασφαλιστεί ότι τα μεγαλύτερα πλέον εξωτερικά σύνορα – μετά τη διεύρυνση – δεν θα οδηγήσουν σε μείωση, αλλά σε αύξηση του επιπέδου ασφάλειας.

Η συνεκτική και αποτελεσματική κοινή διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, περιλαμβανομένης της υποστήριξης των κινήσεων που γίνονται για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού σώματος φυλάκων των συνόρων, έχουν τεράστια σημασία για την αποτελεσματική καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης, της εγκληματικότητας και της σωματεμπορίας. Πρέπει να οργανώσουμε όλες τις συνέργιες για την ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα σύνορα με τη μορφή κοινών πολυεθνικών ομάδων – αρμοδιότητα των οποίων θα είναι στη συνέχεια η διενέργεια ελέγχων στα σημεία διέλευσης των συνόρων – και να θεσπίσουμε ένα λειτουργικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης.

Παράλληλα, η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ θεωρεί ότι η συγκρότηση σώματος ακτοφυλακής πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση με στόχο την ενίσχυση του αγώνα για την καταπολέμηση της εγκληματικής συμπεριφοράς στη θάλασσα και για τη διασφάλιση της προστασίας των ευρωπαϊκών ακτών από περιβαλλοντικές (πετρελαϊκή μόλυνση και παράνομος καθαρισμός δεξαμενών) και τρομοκρατικές απειλές. Για την αντιμετώπιση των απειλών αυτού του είδους, που δεν περιορίζονται από σύνορα, είναι απολύτως απαραίτητη η συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.


Κοινή πολιτική ασύλου με σαφείς διαδικασίες

Πρέπει να θεσπιστούν σαφή πρότυπα για την πολιτική ασύλου και μετανάστευσης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών προκειμένου να μην τεθεί σε κίνδυνο η εσωτερική ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ παράλληλα θα υπάρχει περιθώριο ευελιξίας για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών από τα κράτη μέλη. Τα κοινά εξωτερικά σύνορα δεν μπορούν να συνδυαστούν με την ύπαρξη 25 διαφορετικών νομοθεσιών περί εισόδου υπηκόων τρίτων χωρών στην Ένωση. Αυτοί που κυρίως επωφελούνται από αυτή την κατάσταση είναι οι σωματέμποροι και οι παράνομοι μετανάστες: «αξιοποιούν» τις διαφορές και τις ασυνέπειες μεταξύ των εθνικών διατάξεων προκειμένου να εισέλθουν ευκολότερα στην Ένωση. Για καθεμιά από τις τρεις κατηγορίες μεταναστών – προσωρινοί πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο και οικονομικοί μετανάστες – η Ευρώπη χρειάζεται να προσδιορίσει κοινή αλλά ορισμένη αντίδραση.

Μία ταχεία διαδικασία ασύλου βασισμένη στον ορισμό του «πρόσφυγα» που περιέχεται στη σύμβαση της Γενεύης πρέπει να θεσπιστεί στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής ασύλου.

Πρώτον, απαιτείται σαφήνεια όσον αφορά το δικαίωμα ασύλου, με στόχο αφενός την ασφάλεια δικαίου για τους αιτούντες άσυλο και αφετέρου τα κράτη μέλη να μπορούν αποτελεσματικά να ασκούν το δικαίωμά τους να αρνούνται τη χορήγηση ασύλου σε αιτούντες οι οποίοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις να τους αναγνωριστεί το καθεστώς του πρόσφυγα.

Δεύτερον, απαιτείται μία εναρμονισμένη διαδικασία ασύλου περιορισμένης διάρκειας μόνο έξι μηνών με στόχο την αποφυγή της συνεχούς αναβολής της έκδοσης οριστικής απόφασης με τον πολλαπλασιασμό των προσφυγών. Η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ τάσσεται σθεναρά κατά της θέσπισης διαδικασίας πολλών επιπέδων. Πρέπει να τονιστεί ότι η θέσπιση ταχύτερων διαδικασιών θα άφηνε περισσότερα περιθώρια για ευρύτερο ορισμό του δικαιώματος ασύλου.

Πρέπει να συναφθούν συμφωνίες επανεισδοχής μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών συμπληρωματικά στα ανωτέρω μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί ο άμεσος και χωρίς γραφειοκρατικές καθυστερήσεις επαναπατρισμός εκείνων των οποίων η αίτηση χορήγησης ασύλου δεν έγινε δεκτή. Ρήτρες επανεισδοχής πρέπει επίσης να περιλαμβάνονται σε εμπορικές συμφωνίες και συμφωνίες σύνδεσης.


Πολιτική μετανάστευσης: καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης στις ρίζες της

Μία συνεκτική πολιτική χορήγησης θεωρήσεων θα καταστήσει δυνατό τον καλύτερο έλεγχο της εισόδου υπηκόων τρίτων χωρών. Χρειάζονται κοινοί και σαφείς κανόνες σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου καθώς και σχετικά με τις διαδικασίες χορήγησης θεωρήσεων μακράς διάρκειας προκειμένου να αποφευχθεί η διαρκής επανερμηνεία της νομοθεσίας που δημιουργεί καθεστώς ανασφάλειας, επιζήμιο τόσο για την ΕΕ όσο και για τους μετανάστες. Πρέπει επίσης να ενισχυθούν οι έλεγχοι.

Αντιμετώπιση του φαινομένου των μεταναστευτικών ροών στις ρίζες του. Οι σωματέμποροι εκμεταλλεύονται την φτώχεια και την έλλειψη προοπτικής για μια καλύτερη ζωή σε πολλές λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες καθώς και την ανεπάρκεια πληροφοριών σχετικά με τις υφιστάμενες δυνατότητες νόμιμης μετανάστευσης. Είναι επομένως σημαντικό να αυξηθεί η συνεργασία με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, συγκεκριμένα μέσω της ανάπτυξης μίας μακροπρόθεσμης πολιτικής πρόληψης που θα περιλαμβάνει σχέδια οικονομικής ανάπτυξης και εκστρατείες ενημέρωσης σχετικά με τις πραγματικές δυνατότητες εγκατάστασης στην Ευρώπη.


III.1.3 Αποφασιστική θέση στον αγώνα για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας

Η τρομοκρατία θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των πολιτών μας και προκαλεί ανυπολόγιστη ζημιά στα θύματα και τεράστιο πόνο στις οικογένειες των θυμάτων. Η Ευρώπη έχει επιδείξει την δέσμευσή της στην αντιμετώπιση κάθε μορφής τρομοκρατίας μετά την 11η Σεπτεμβρίου, αλλά οι προσπάθειές της θα αποδώσουν καρπούς μακροπρόθεσμα. Προτεραιότητα αποτελεί η γρήγορη εφαρμογή των μέτρων που έχουν εγκριθεί, ιδίως όσον αφορά το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες έκδοσης μεταξύ των κρατών μελών.

Ένας κοινός ορισμός της τρομοκρατίας πρέπει να ενσωματωθεί στο κοινοτικό κεκτημένο και να δημιουργηθεί νομική βάση στη Συνθήκη η οποία να παρέχει στην Ένωση τη δυνατότητα να δεσμεύει τα περιουσιακά στοιχεία στην ΕΕ και να εμποδίζει τη χρηματοδότηση ατόμων τα οποία εμπλέκονται στην τρομοκρατία. Μία αξιόπιστη στρατηγική θα περιλάμβανε επίσης, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τη θέσπιση συνεκτικής θεσμικής δομής που θα παρείχε στην Ένωση τη δυνατότητα να ενεργεί αποτελεσματικά και γρήγορα, και σε διεθνές επίπεδο την εντατικοποίηση της συνεργασίας, ιδίως στον τομέα της ανταλλαγής πληροφοριών. Παράλληλα, πρέπει να προβλεφθούν μέτρα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αποζημίωση των θυμάτων τρομοκρατικών ενεργειών. Η στρατηγική της Ένωσης για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας πρέπει να υπόκειται σε εκ των προτέρων αλλά και εκ των υστέρων δημοκρατικό έλεγχο.


III.2. Πολιτική άμυνα: Μεγαλύτερη ασφάλεια για τους πολίτες στην καθημερινή ζωή

Οι ευρωπαίοι πολίτες συχνά αισθάνονται ανασφαλείς στην καθημερινή τους ζωή. Φοβούνται ότι τα τρόφιμα που καταναλώνουν δεν είναι ασφαλή, ενώ το περιβάλλον στις μεγαλουπόλεις έχει αρνητικό αντίκτυπο στην υγεία τους και ευνοεί την εμφάνιση νέων ασθενειών. Οι πολίτες της Ευρώπης επιθυμούν μεγαλύτερη ασφάλεια, δηλαδή ασφαλέστερα τρόφιμα και καλύτερο επίπεδο προστασίας της υγείας.


III.2.1 Ασφαλή και υγιεινά τρόφιμα «από το αγρόκτημα στο τραπέζι»

Τα πρόσφατα αλλεπάλληλα διατροφικά σκάνδαλα ανέδειξαν τη σημασία των τροφίμων στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής παράδοσης και του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Πρόκειται για ένα ζήτημα που μας απασχολεί καθημερινά. Για τον λόγο αυτό, βασική προτεραιότητα της Ομάδας του ΕΛΚ-ΕΔ είναι η παροχή στους πολίτες εγγυήσεων για την ποιότητα των τροφίμων που καταναλώνουν και για την ασφάλεια των προϊόντων. Η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων τον Δεκέμβριο του 2001 αποτέλεσε το πρώτο σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για τη διασφάλιση ασφαλέστερων και υγιεινότερων τροφίμων στην Ευρώπη.

Πρέπει να επιχειρήσουμε να διασφαλίσουμε στο μέγιστο δυνατό βαθμό ασφαλή τρόφιμα σε ολόκληρη την τροφική αλυσίδα. Για την επίτευξη του στόχου αυτού πρέπει να ενισχυθούν τα πρότυπα ασφάλειας και οι έλεγχοι σε όλα τα επίπεδα, από τις μονάδες εκτροφής έως τη μεταφορά και την αποθήκευση, διασφαλίζοντας την ανιχνευσιμότητα σε ολόκληρη την τροφική αλυσίδα. Ασφαλή τρόφιμα σημαίνουν επίσης συμμόρφωση με υψηλά περιβαλλοντικά πρότυπα και πρότυπα καλής μεταχείρισης των ζώων, προκειμένου οι πολίτες να θεωρούν τα ευρωπαϊκά τρόφιμα ως τα καλύτερης ποιότητα και υγιεινότερα τρόφιμο. Οι καταναλωτές δεν πρέπει να αισθανθούν ότι η διεύρυνση οδήγησε σε χαλάρωση των προτύπων ελέγχου των τροφίμων. Στόχος δεν είναι μόνο η διασφάλιση της τήρησης των υγειονομικών μέτρων και της κτηνιατρικής νομοθεσίας σε ολόκληρη την επικράτεια της διευρυμένης ένωσης αλλά και η διασφάλιση της διεξαγωγής αυστηρών και συστηματικών ελέγχων και της ακρίβειας της επισήμανσης.

Καταπολέμηση των ασθενειών των ζώων και συστηματική πρόληψή τους. Η Ομάδα μας θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την καταπολέμηση των ασθενειών των ζώων και συμμετέχει ενεργά στην προσωρινή επιτροπή του Κοινοβουλίου για τον αφθώδη πυρετό. Επιθυμούμε να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα προκειμένου να εξαλείψουμε αποτελεσματικά τις ασθένειες των ζώων. Πέρα από αυστηρούς ελέγχους στο εσωτερικό της Ένωσης και την ανάπτυξη συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, πρέπει να ενισχυθούν οι έλεγχοι των εισαγωγών στα σύνορα και προϋπόθεση για τις εισαγωγές να καταστεί η τήρηση υγειονομικών προτύπων και προτύπων ασφάλειας των τροφίμων και καλής μεταχείρισης των ζώων αντίστοιχου επιπέδου με αυτά που ισχύουν στην Ένωση.

Η θέσπιση μίας αποτελεσματικής και συστηματικής πολιτικής πρόληψης βασισμένης σε ορθές γεωργικές πρακτικές για την εκτροφή ζώων που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο (ασφαλής χρήση φυτοφαρμακευτικών προϊόντων, λιπασμάτων και αντιβιοτικών), η βελτίωση της βιοασφάλειας σε συνδυασμό με την καλή μεταχείριση των ζώων αποτελεί τελικά το αποτελεσματικότερο μέσο για την εξάλειψη των ασθενειών των ζώων και για την αποφυγή της εμφάνισης νέων ασθενειών στο μέλλον.

Προώθηση της παραγωγής ποιοτικών τροφίμων και σημάτων ποιότητας. Ένα ακόμη μέτρο είναι η ενθάρρυνση της παραγωγής ποιοτικών, δηλ. υγιεινότερων και γευστικότερων, τροφίμων, με μεγαλύτερη διατροφική αξία τα οποία παράγονται με φιλικότερες προς το περιβάλλον μεθόδους. Η ποιότητα καθιστά τα τρόφιμα μοναδικά. Η παροχή κινήτρων για την παραγωγή ποιοτικών τροφίμων πρέπει να αποτελεί κεντρικό στόχο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ και να συνοδεύεται από πρόβλεψη για σχετική σήμανση, όπως ήδη συμβαίνει στην περίπτωση των βιολογικών προϊόντων. Η καλή ποιότητα στοιχίζει και επομένως πρέπει να είναι εύκολα αναγνωρίσιμη.


III.2.2 Αντιμετώπιση νέων προκλήσεων στον τομέα της δημόσιας υγείας: διαρκής βελτίωση του επιπέδου προστασίας τη υγείας

Οι πολίτες της ΕΕ ζουν πλέον περισσότερο και ακολουθούν υγιεινότερο τρόπο ζωής από ποτέ άλλοτε. Παρ’ όλα αυτά, ένας στους πέντε πεθαίνει ακόμη πρόωρα, συχνά από ασθένειες που μπορούσαν να είχαν αντιμετωπιστεί, ενώ παρατηρούνται ακόμη ανησυχητικές ανισότητες όσον αφορά την κατάσταση της υγείας ανάλογα με την κοινωνική τάξη. Επιπλέον, εμφανίζονται νέοι κίνδυνοι για την υγεία, με τη μορφή ιδίως μεταδοτικών ασθενειών, και το μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής συνεπάγεται επίσης προβλήματα λόγω της αύξησης των ασθενειών που συνδέονται με το γήρας. Νέες δηλαδή προκλήσεις στον τομέα της δημόσιας υγείας εμφανίζονται διαρκώς και πρέπει να αντιμετωπίζονται προκειμένου να διασφαλίζεται το υψηλότερο δυνατό επίπεδο υγείας στην Ευρώπη λαμβανομένων υπόψη και των αντικρουόμενων πιέσεων που υφίστανται τα δημόσια συστήματα υγείας.

Εφαρμογή του νέου προγράμματος για τη δημόσια υγεία στην ΕΕ. Το νέο πρόγραμμα κοινοτικής δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (2003 – 2008) αντικαθιστά τις κατακερματισμένες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την υγεία (καταπολέμηση του καρκίνου, προώθηση της υγείας, πρόληψη του AIDS, πρόληψη της εξάρτησης από τα ναρκωτικά, παρακολούθηση της υγείας, πρόληψη τραυματισμών, ασθένειες συνδεόμενες με τη ρύπανση) με μία πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση προσανατολισμένη κυρίως στην πρόληψη ασθενειών. Το ΕΛΚ-ΕΔ πιστεύει ότι το πρόγραμμα θα συμβάλει στην ανάπτυξη της στρατηγικής υγείας της ΕΕ και στην προώθηση της προστασίας της δημόσιας υγείας και στους τρεις τομείς δράσης: βελτίωση της ενημέρωσης και των γνώσεων σχετικά με τα δεδομένα της δημόσιας υγείας, ενίσχυση της ικανότητας άμεσης αντίδρασης σε απειλές για την υγεία και χειρισμός των διαφόρων παραγόντων που επηρεάζουν την υγεία.

Ενίσχυση της ικανότητας αποτελεσματικής εποπτείας και συντονισμένης αντίδρασης σε επίπεδο ΕΕ για την αντιμετώπιση απειλών ασθενειών και επιδημικών εξάρσεων. Νέες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία θέτουν ασθένειες και επιδημίες που δεν γνωρίζουν εθνικά σύνορα, καθώς και πιθανές σκόπιμες απειλές διάδοσης ασθενειών (βιολογική τρομοκρατία). Η αύξηση της κινητικότητας του πληθυσμού καθιστά δυνατή την χωρίς προηγούμενο διάδοση μεταδοτικών ασθενειών. Οι μεταδοτικές ασθένειες αναδεικνύουν σαφώς την ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου της ΕΕ στον τομέα της δημόσιας υγείας. Η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ αναγνωρίζει τη συνεισφορά του δικτύου επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών και τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης της ικανότητας της ΕΕ στον τομέα της παρακολούθησης μεταδοτικών ασθενειών καθώς της ικανότητας αντίδρασής της σε απρόβλεπτες απειλές για την υγεία. Η δημιουργία ενός Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Ασθενειών θα συμβάλλει στη βελτίωση της δικτύωσης των εθνικών δομών επεξεργασίας δεδομένων και των εθνικών εργαστηρίων αναφοράς σχετικά με τις ασθένειες, της εποπτείας μεταδοτικών ασθενειών και της αποτελεσματικής συντονισμένης αντίδρασης σε απειλές για την υγεία.

Τονίζουμε ότι κατ’ αρχήν η πολιτική υγείας εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας· πρέπει ωστόσο να αναγνωριστεί ότι ο έλεγχος μολυσματικών ασθενειών μπορεί να επιτευχθεί μόνο σε διακρατικό επίπεδο.

Διασφάλιση της κινητικότητας και της ευημερίας ενός γηράσκοντος πληθυσμού. Η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ προώθησε ενεργά την έρευνα σχετικά με ασθένειες που συνδέονται με το γήρας όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ, η νόσος του Πάρκινσον, η αρθρίτιδα και οι ρευματισμοί, στο πλαίσιο του έκτου προγράμματος πλαισίου για την έρευνα. Οι πάσχοντες από τις ασθένειες αυτές, οι οποίες δημιουργούν χρόνια προβλήματα, αυξάνουν διαρκώς. Το ζήτημα αυτό παραμένει στην κορυφή των προτεραιοτήτων μας. Στόχος μας είναι οι ηλικιωμένοι ευρωπαίοι πολίτες να απολαμβάνουν τα χρόνια της σύνταξής τους χωρίς να αντιμετωπίζουν πόνο και απομόνωση.

Βελτίωση της ποιότητας ζωής εκείνων που πάσχουν από ψυχικές ασθένειες: Οι νευροψυχιατρικές διαταραχές αποτελούν μία από τις κύριες κατηγορίες ασθενειών στην Ευρώπη. Το ΕΛΚ-ΕΔ στηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλονται στο πλαίσιο του έκτου προγράμματος πλαισίου για την Έρευνα και την Ανάπτυξη και τις δράσεις ευαισθητοποίησης για την καταπολέμηση του στιγματισμού και του κοινωνικού αποκλεισμού\ καθώς και για την ενημέρωση για τις αποτελεσματικότερες θεραπείες.

Η έρευνα για σπάνιες ασθένειες και για φάρμακα για τη θεραπεία τους είναι ελλιπής. Αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στο υψηλό κόστος που συνδέεται με τον αναμενόμενο αριθμό ασθενών. Θα υποστηρίξουμε περαιτέρω την έρευνα στον τομέα αυτί γιατί θεωρούμε ότι δεν είναι αποδεκτό στην Ευρώπη σήμερα η υγεία των πολιτών να εξαρτάται από καθαρά οικονομικούς υπολογισμούς.

Πρέπει να αναπτυχθούν φάρμακα λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία των ασθενών, προσαρμοσμένα στις ειδικές ιατρικές ανάγκες κάθε ηλικιακής ομάδας. Ιδίως πρέπει να προωθηθεί η ανάπτυξη τέτοιων φαρμάκων για μικρά παιδιά και ηλικιωμένους.

Εμφανίζονται ασθένειες που συνδέονται με τη μόλυνση του περιβάλλοντος, ιδίως σε αστικές περιοχές. Πρέπει να καταπολεμήσουμε και να ενισχύσουμε την πρόληψη νέων ασθενειών, όπως το άσθμα.

Μεγάλη σημασία έχει η αντιμετώπιση των ίδιων των παραγόντων που επηρεάζουν την υγεία μέσω της προώθησης της πρόληψης. Η ενίσχυση της ευαισθητοποίησης και η παροχή στους πολίτες μεγαλύτερου ελέγχου επί των παραγόντων που επηρεάζουν την υγεία τους μέσω κατάλληλων μεγάλης κλίμακας εκστρατειών ενημέρωσης του κοινού μπορεί να συμβάλει στη μείωση των πρόωρων θανάτων που οφείλονται σε μη ισορροπημένη και ανθυγιεινή διατροφή. Επίσης, η πρόληψη ασθενειών, περιλαμβανομένων εκστρατειών ενημέρωσης και διεξαγωγής δοκιμών στον πληθυσμό στόχο μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση του επιπέδου της δημόσιας υγείας.


III.3. Ενίσχυση της ιδέας της ευρωπαϊκής ιθαγένειας

Η προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών βρίσκεται στο επίκεντρο του δημοκρατικού συστήματός μας που βασίζεται στο κράτος δικαίου. Ο χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων, που ενσωματώνεται στη Συνταγματική Συνθήκη, και το ευρωπαϊκό νομικό σύστημα παρέχουν στους πολίτες πρόσθετη προστασία, για παράδειγμα έναντι των ίδιων των κρατών μελών των οποίων είναι υπήκοοι. Θέλουμε οι πολίτες να αντιλαμβάνονται την ουσία των δικαιωμάτων τους και να έχουν τη δυνατότητα να τα διεκδικούν.

Επίσης, οι Ευρωπαίοι πρέπει να αισθάνονται ασφαλείς ως καταναλωτές και να αξιοποιούν τις δυνατότητες που παρέχει η ενιαία αγορά. Καθήκον μας είναι επομένως να καταστεί η Ευρώπη αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής ζωής όλων των ευρωπαίων πολιτών, εργαζομένων, καταναλωτών, σπουδαστών, συνταξιούχων και παιδιών.


III.3.1 Βελτίωση της νομικής προστασίας του ευρωπαίου πολίτη

Ενίσχυση και απόδοση ουσιαστικού περιεχομένου στην ευρωπαϊκή ιθαγένεια. Πρέπει να εφαρμόσουμε αποτελεσματικά και να προστατεύσουμε δεόντως τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ευρωπαϊκή ιθαγένεια, σύμφωνα με το χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, που ενσωματώθηκε στη Συνταγματική Συνθήκη. Οι πολίτες πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι προστατεύονται από ένα ολοκληρωμένο σύστημα ακόμη και έναντι των ιδίων των κυβερνήσεών τους.

Ένα λειτουργικό νομικό σύστημα, το οποίο διασφαλίζει επαρκή πρόσβαση στη δικαιοσύνη αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την υλοποίηση του στόχου μας για αύξηση της ασφάλειας δικαίου. Η συνύπαρξη 15 διαφορετικών συστημάτων αστικού δικαίου καθώς και οι συναφείς διαδικαστικοί φραγμοί προφανώς εμποδίζουν την ελεύθερη διακίνηση εμπορευμάτων και υπηρεσιών στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς. Όσον αφορά το δίκαιο των συμβάσεων, για παράδειγμα, εταιρείες και καταναλωτές πρέπει να πληροφορηθούν και να προσαρμοστούν σε 15 διαφορετικά συστήματα κανόνων. Πρέπει επομένως να δημιουργήσουμε ένα νομικό σύστημα κατανοητό σε όλους, στο οποίο ο εφαρμοστέος κανόνας θα είναι εύκολο να προσδιοριστεί. Ένα κοινό σώμα νομοθεσίας ήδη υπάρχει, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι κανόνες συμφωνούν απαραιτήτως μεταξύ τους.

Όσον αφορά τη δικαστική συνεργασία σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, είναι ουσιώδες τα κράτη μέλη να μην εμποδίζονται στην άσκηση των δικαιωμάτων τους από την πολυπλοκότητα των νομικών και διοικητικών συστημάτων. Προκειμένου αυτό να επιτευχθεί με παράλληλη τήρηση της αρχής της επικουρικότητας, πρέπει να εφαρμοστεί η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης δικαστικών αποφάσεων, βάσει της αρχής της ισοτιμίας των νομικών συστημάτων των κρατών μελών.

Πρέπει να διασφαλιστεί βελτιωμένη πρόσβαση στη δικαιοσύνη όσον αφορά ιδιαίτερα διαφορές διασυνοριακού χαρακτήρα. Έμφαση πρέπει ιδίως να δοθεί στην ανάπτυξη εναλλακτικών συστημάτων επίλυσης διαφορών όπως είναι η διαιτησία και η διαμεσολάβηση, για παράδειγμα μέσω των εμπορικών επιμελητηρίων, γιατί εναλλακτικά συστήματα συχνά οδηγούν σε ταχύτερη και οικονομικότερη επίλυση της διαφοράς. Επομένως, πέρα από το ευρωπαϊκό εξωδικαστικό δίκτυο (EEΔ-δίκτυο), πρέπει να προωθήσουμε την ανάπτυξη πανευρωπαϊκών συστημάτων επίλυσης διαφορών, ιδίως σε απευθείας σύνδεση.


III.3.2 Ενίσχυση των δικαιωμάτων του ευρωπαίου καταναλωτή

Η εσωτερική αγορά δεν έχει σχεδιαστεί προς όφελος μόνο των επιχειρήσεων αλλά και των ευρωπαίων καταναλωτών. Προκειμένου η ενιαία αγορά να γίνει πραγματικότητα για 470 εκατομμύρια Ευρωπαίους, οι καταναλωτές πρέπει να μπορούν επωφελούνται όχι μόνο από τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ μεγαλύτερης ποικιλίας προϊόντων και από καλύτερες τιμές αλλά και από καλύτερη προστασία όσον αφορά τα οικονομικά και νομικά συμφέροντά τους. Για να διασφαλιστεί ένα υψηλό επίπεδο προστασίας του καταναλωτή σε επίπεδο ΕΕ, τα σχετικά μέτρα πρέπει να κωδικοποιηθούν σε μία συνολική συμφωνία που θα περιέχει τις θεμελιώδεις αρχές της προστασίας του καταναλωτή.

Η κωδικοποίηση των κανόνων και των πρακτικών προστασίας του καταναλωτή σε επίπεδο ΕΕ και η διασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής των κανόνων αυτών θα δημιουργήσει ένα συνεκτικό και κοινό περιβάλλον που θα εγγυάται την προστασία των δικαιωμάτων τους σε ολόκληρη την επικράτεια της Ένωσης. Κατ’ αυτό τον τρόπο, οι καταναλωτές θα αισθάνονται εξίσου σίγουροι όταν ψωνίζουν σε άλλο κράτος μέλος όπως όταν ψωνίζουν από τα καταστήματα της γειτονιάς τους.

Απαραίτητη είναι επίσης η παροχή στους καταναλωτές της δυνατότητας να λαμβάνουν ενημερωμένες αποφάσεις μέσω της κατάλληλης πληροφόρησής τους. Πρέπει να επανορθωθεί η διαρθρωτική ανισορροπία μεταξύ ατόμων και επιχειρήσεων όσον αφορά την πρόσβαση σε πληροφορίες και νομικές συμβουλές.


III.3.3 Αποσαφήνιση των δικαιωμάτων των πολιτών σε σχέση με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ

Ο ευρωπαίος πολίτης έχει δικαίωμα στη χρηστή διοίκηση. Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκαν πολλές διαφορετικές μη διαφανείς διοικητικές διαδικασίες. Οι πολίτες, η συμμετοχή των οποίων στην κοινοτική νομοπαρασκευαστική διαδικασία γίνεται ολοένα και σημαντικότερη, πρέπει να γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους καθώς και το ρόλο τους στη διαδικασία. Καθώς και για λόγους νομικής προστασίας απαιτείται αποσαφήνιση των δικαιωμάτων των πολιτών σε σχέση με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τους υπαλλήλους τους, το δικονομικό δίκαιο πρέπει να κωδικοποιηθεί και να καταστεί πιο κατανοητό.

Πρέπει να δρομολογηθεί η εκπόνηση νομοθεσίας στον τομέα του διοικητικού δικονομικού δικαίου προκειμένου να κωδικοποιηθούν οι διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται κατά την έγκριση των διαφορετικών κοινοτικών πράξεων και να τονιστούν οι διαβουλεύσεις που απαιτούνται στο πλαίσιο κάθε διαδικασίας. Μία κωδικοποιημένη διοικητική διαδικασία, κοινή για όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, θα αποτελέσει χρήσιμο συμπλήρωμα του κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς που προτείνει ο Διαμεσολαβητής, ο οποίος εστιάζει στις σχέσεις του κοινού / των πολιτών με τη διοίκηση της ΕΕ, θα είναι δεσμευτική για όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τους υπαλλήλους τους και θα διατίθεται στο κοινό.

Οι διαδικασίες χειρισμού αναφορών και καταγγελιών πολιτών χρήζουν επίσης εναρμόνισης. Οι πολίτες δυσκολεύονται να ασκήσουν σωστά το δικαίωμά τους της υποβολής αναφορών και καταγγελιών λόγω της πολυπλοκότητας των διαδικασιών, οι οποίες διαφέρουν από το ένα θεσμικό όργανο στο άλλο. Η εναρμόνιση πρέπει να επιτευχθεί μέσω διοργανικής συμφωνίας. Η Ομάδα μας σκοπεύει να προωθήσει την καλύτερη πρόσβαση των δράσεων του Διαμεσολαβητή και των αναφορών / καταγγελιών των πολιτών στην ημερήσια διάταξη των συνόδων της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε περιπτώσεις σοβαρής παραβίασης του κοινοτικού δικαίου.


IV. Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ: ΟΙ ΝΕΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

IV.1. Η Ευρώπη πρέπει να ανταποκριθεί στις διεθνείς υποχρεώσεις της

Κύριος στόχος της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας είναι η διατήρηση της ειρήνης και της ασφάλειας καθώς και η περιφρούρηση των κοινών αξιών, η ανάπτυξη της δημοκρατίας, ο σεβασμός του κράτους δικαίου και των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Σε αυτό το πλαίσιο, οι προτεραιότητές μας στον τομέα της ΚΕΠΠΑ αφορούν την ενίσχυση των στρατηγικών εταιρικών σχέσεων της ΕΕ και παράλληλα η μεγαλύτερη έμφαση στην συλλογική ασφάλεια και στην ανάγκη προσαρμογής για την αντιμετώπιση των νέων απειλών για την ασφάλεια.

Προκειμένου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της στον τομέα της διεθνούς ασφάλειας και να εδραιώσει μία ηγετική θέση στη διεθνή πολιτική σκηνή, η ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική πρέπει να αποκτήσει θεσμικά όργανα που να την εκπροσωπούν προς τα έξω, δημιουργώντας έτσι τις θεσμικές προϋποθέσεις για μία πραγματική ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα χρειαστεί να προβεί σε αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων και σε απλοποίηση των διαδικασιών λήψης αποφάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η Ομάδα θεωρεί ότι η μερική ενσωμάτωση της ΚΕΠΠΑ στις κοινοτικές δομές προσφέρει ένα ισχυρό μέσο για την αύξηση της συνεκτικότητας και της προβολής της πολιτικής της Ένωσης.


IV.1.1 Ενίσχυση των στρατηγικών εταιρικών σχέσεων

Στις στρατηγικές προτεραιότητες της Ομάδας του ΕΛΚ-ΕΔ για τα ερχόμενα έτη περιλαμβάνεται η εδραίωση ενός χώρου ειρήνης και σταθερότητας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, με σεβασμό στη δημοκρατία και το κράτος δικαίου, σε συνδυασμό με την ενίσχυση των στρατηγικών εταιρικών σχέσεών μας. Παράλληλα όμως η Ευρώπη θα πρέπει να είναι εξίσου δεκτική στις ολοένα αυξανόμενες προσδοκίες των μεσογειακών χωρών. Στις σχέσεις της με τρίτες χώρες, η ΕΕ θα εστιάζει στη δημοκρατία και στο σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου, και ιδίως στα δικαιώματα των γυναικών (π.χ. Ιράν), στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και της παράνομης μετανάστευσης. Θα μπορούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο της συμπερίληψης ειδικής ρήτρας σχετικά με το σεβασμό των δικαιωμάτων των γυναικών στις συμφωνίες σύνδεσης και εταιρικών σχέσεων.

Η εδραίωση ενός χώρου ειρήνης και σταθερότητας στην ευρωπαϊκή ήπειρο θα αποτελέσει στρατηγική προτεραιότητα για την Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ τα επόμενα χρόνια.

Η ειρήνη, η ευημερία και η σταθερότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με το μακροπρόθεσμο στόχο της ενσωμάτωσης των χωρών της περιφέρειας αυτής στις ευρωπαϊκές δομές, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής.

Σε αυτό το πλαίσιο, προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσει η εντατικοποίηση της συνεργασίας με τις νέες χώρες με τις οποίες γειτνιάζει η ΕΕ (Ουκρανία, Μολδαβία, Λευκορωσία) υπό τη μορφή μία συνολικότερης στρατηγικής για τις γειτονικές χώρες, προκειμένου να αναπτυχθεί μία ζώνη ευημερίας και ειρηνικών σχέσεων συνεργασίας καθώς και η περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας με τη Ρωσία, ιδίως σε τομείς μεγάλου αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως η κοινή ευημερία, ο εκδημοκρατισμός, η πολιτική ασφάλειας, ο ενεργειακός εφοδιασμός, οι ασφαλείς μεταφορές πυρηνικών και η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στη Βόρεια Διάσταση και ιδίως στο ζήτημα του Καλίνινγκραντ. Πρέπει να προαχθεί η διασυνοριακή συνεργασία, η οποία έχει ιδιαίτερη σημασία για την ισορροπημένη ανάπτυξη της περιφέρειας.

Πρέπει να θεσπιστεί μία ολοκληρωμένη μακροπρόθεσμη πολιτική για τον Καύκασο με στόχο τη σταθεροποίηση ολόκληρης της περιοχής, λαμβανομένου ιδιαιτέρως υπόψη του ρόλου της ως προμηθευτή ενέργειας.

Η ανάπτυξη διατλαντικών δεσμών και η ενίσχυση της συνεργασίας στο πλαίσιο διατλαντικής στρατηγικής κοινότητας είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση σταθερότητας, ασφάλειας και ευημερίας στον κόσμο. Τα παλαιά καθεστώτα πρέπει να επανεξεταστούν προκειμένου να οικοδομηθεί μία νέα «ενήλικη» σχέση που θα καθιστά δυνατή την προσέγγιση των στρατηγικών απόψεων, ιδίως μέσω της ενίσχυσης του ΝΑΤΟ και της ανάπτυξης των ευρωπαϊκών στρατιωτικών ικανοτήτων. Οι σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ πρέπει να προαχθούν μέσω ενός σχεδίου για την ενίσχυση τόσο της πολιτικής όσο και της οικονομικής διάστασης της εταιρικής σχέσης, περιλαμβανομένης της ολοκλήρωσης μίας διατλαντικής αγοράς.

Η διαδικασία της Βαρκελώνης πρέπει να αποκτήσει νέα δυναμική στην περιφέρεια της Μεσογείου, ιδίως με τη θέσπιση μίας ευρωμεσογειακής κοινοβουλευτικής συνέλευσης, με έμφαση στη δημοκρατία και το σεβασμό του κράτους δικαίου, στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη καθώς και στην εντατικοποίηση του διαλόγου για πολιτιστικά θέματα. Η Ομάδα θα καταβάλει προσπάθειες για την έγκαιρη υλοποίηση της Ευρωμεσογειακής Ζώνης Ελεύθερου Εμπορίου – όπως προβλέπεται στις συμφωνίες της Βαρκελώνης – και για να ενισχύσει το διάλογό της με τους εταίρους της στη Βορειοδυτική Αφρική προκειμένου να τους βοηθήσει στην ίδρυση της Ένωσης του Αραβικού Μαγκρέμπ. Παράλληλα, η ισχυρή πολιτική δέσμευση της ΕΕ στη Μέση Ανατολή μπορεί να ενισχυθεί μέσω του ρόλου του «Κουαρτέτου» και μίας σαφούς και ισορροπημένης συνεισφοράς στη διαδικασία ειρήνευσης. Επιπλέον, η Ομάδα θα καταβάλει συνεχείς προσπάθειες για την εδραίωση της ειρήνης στο Αφγανιστάν. Ο διάλογος με τον αραβικό και τον μουσουλμανικό κόσμο πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα της παρουσίας της Ένωσης στην περιοχή.

Πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία με την Ασία. Ύψιστη προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσουν οι σχέσεις με την Κίνα ως αναπτυσσόμενο στρατηγικό εταίρο. Οι σχέσεις με της χώρες του Συνδέσμου Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), όπως και η διαδικασία ASEM, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην πρόληψη συγκρούσεων και στην πολιτική σταθερότητα στην Ασία πρέπει επίσης να ενισχυθούν. Η εξωτερική πολιτική της ΕΕ πρέπει επίσης να δώσει ιδιαίτερη σημασία στο ρόλο της Ινδίας, καθώς είναι η μεγαλύτερη δημοκρατία στον κόσμο και το γεωπολιτικό αντίβαρο προς την Κίνα στην ασιατική ήπειρο. Ο πολιτικός διάλογος με το Ιράν, που ξεκίνησε στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνίας συνεργασίας, η οποία θα αποτελέσει σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη στενότερων σχέσεων, πρέπει να συνεχιστεί.

Στη Λατινική Αμερική, στόχος της Ομάδας είναι η εδραίωση της διπεριφερειακής στρατηγικής σύνδεσης με τη Λατινική Αμερική μέσω ενός ενισχυμένου πολιτικού προγράμματος και μίας διαδικασίας πλήρους σύνδεσης, με νέες συμφωνίες με τις χώρες της Mercosur, της Κοινότητας των Άνδεων και της Κεντρικής Αμερικής, με στόχο να υποστηριχθεί η σταθερότητα, η ευημερία και ο σεβασμός του κράτους δικαίου στην περιοχή.

Τέλος, είναι τόσο καθήκον της Ένωσης όσο και προς το συμφέρον της η προαγωγή του διαλόγου, όποτε αυτό είναι απαραίτητο λόγω διασυνοριακών εντάσεων που θέτουν σε κίνδυνο την περιφερειακή σταθερότητα (Μέση Ανατολή, Δυτική Σαχάρα, Κασμίρ, αφρικανική ήπειρος).


IV.1.2 Εστίαση στις συγκρούσεις του αύριο

Με στόχο την κατάλληλη αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων για την ασφάλεια, όπως η τρομοκρατία, οι προτεραιότητες μετατίθενται από τη συλλογική άμυνα στη συλλογική ασφάλεια. Αυτό έχει σημαντικό αντίκτυπο στη μεταρρύθμιση των πολιτικών και στρατιωτικών δομών, που επικεντρώνει ολοένα και περισσότερο στην προετοιμασία για τις συγκρούσεις του αύριο. Για να είναι ολοκληρωμένη, η νέα προσέγγιση πρέπει να υποστηρίζεται από ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη των συγκρούσεων. Στο σημείο αυτό πρέπει να αναγνωριστεί η συνεισφορά του ΟΑΣΕ και ο ειδικός του ρόλος στην Ευρώπη.

Παράλληλα, η ΚΕΠΠΑ πρέπει ολοένα και περισσότερο να ασχολείται με οριζόντια ζητήματα (πρόσβαση σε νερό, λαθρεμπόριο ναρκωτικών, διαμαντιών και μικρών όπλων), τα οποία συχνά αποτελούν είτε την αιτία περιφερειακών συγκρούσεων είτε μέσο για τη χρηματοδότησή τους. Αυτό πρέπει να συνοδεύεται από προσπάθειες προαγωγής της περιφερειακής συνεργασίας και ανάπτυξης μίας κοινής στρατηγικής για την πρόληψη των συγκρούσεων στην Αφρική. Οι «αποστολές του Πέτερσμπεργκ»¹ πρέπει να επανεξεταστούν προκειμένου να προσαρμοστούν στις νέες απειλές για την ασφάλεια και να περιληφθεί η καταπολέμηση της τρομοκρατίας.


IV.I.3 Μία σαφής και αποτελεσματική ΚΕΠΠΑ ενσωματωμένη στην κοινοτική δομή

Προκειμένου ο ρόλος και η θέση της Ένωσης στη διεθνή σκηνή να αναβαθμιστούν, πρέπει να αποσαφηνιστούν οι αρμοδιότητες και οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ.

Μία μερική ενσωμάτωση της ΚΕΠΠΑ στην κοινοτική δομή, με έναν ευρωπαίο Υπουργό Εξωτερικών που θα υποστηρίζεται από μία ευρωπαϊκή διπλωματική υπηρεσία, η οποία θα χρησιμοποιεί τόσο κοινοτικούς όσο και εθνικούς πόρους, και με λήψη αποφάσεων γενικά με πλειοψηφία, σίγουρα θα εξασφάλιζε μεγαλύτερη συνεκτικότητα και προβολή στη δράση της Ένωσης στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. Πρέπει επίσης να διασφαλιστεί ο δημοκρατικός έλεγχος από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.


IV.1.4 Προς μία ευρωπαϊκή πολιτική άμυνας

Ο ορισμός μίας πραγματικά ευρωπαϊκής αντίληψης στον τομέα της ασφάλειας, που θα καθορίζει την κοινή άποψη και θα αναλύει τις ανάγκες θα αποτελούσε τη βάση για την ανάπτυξη, σε μεταγενέστερο στάδιο, μίας ευρωπαϊκής πολιτικής άμυνας. Η αρχή της διαφοροποίησης στον τομέα των στρατιωτικών επιχειρήσεων καθορίζει τις σχετικές αρμοδιότητες στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.

Απαραίτητη προϋπόθεση για μία αποτελεσματική ευρωπαϊκή πολιτική άμυνας μακροπρόθεσμα είναι η αντιμετώπιση των αδυναμιών όσον αφορά τις στρατιωτικές ικανότητες. Οι αδυναμίες είναι απόρροια του κατακερματισμού των δυνάμεων ανά κράτος μέλος, που οδηγεί και σε κατασπατάληση οικονομικών πόρων.

Ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας

1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διαμορφώσει μία «ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας» ως εποικοδομητική απάντηση στην «εθνική στρατηγική ασφάλειας» που δημοσιοποίησε η κυβέρνηση Μπους στις 20 Σεπτεμβρίου 2002. Η στρατηγική αυτή πρέπει μεταξύ άλλων να αντιμετωπίζει το ζήτημα της προσαρμογής του διεθνούς δικαίου και του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών στη σημερινή πραγματικότητα. Σήμερα, η διεθνής ειρήνη δεν απειλείται πλέον αποκλειστικά από συγκρούσεις μεταξύ κρατών, αλλά όλο και περισσότερο από τη δράση μη κρατικών φορέων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δώσει ικανοποιητικές απαντήσεις στο ζήτημα αυτό. Δεδομένης της διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής, πρέπει να απαντηθεί το ερώτημα εάν η αντίδραση, ακόμη και η μαζική αντίδραση, μπορεί ακόμη να εγγυηθεί την ασφάλεια των ευρωπαίων πολιτών.
   
   Η στρατηγική αυτή πρέπει επίσης να αντιμετωπίζει το ζήτημα των σχέσεων μεταξύ του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ευρωπαϊκή προσέγγιση της άμυνας πρέπει να συνδέεται στενά με το ΝΑΤΟ.
   
   
2. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εγκρίνει σχέδιο με αυστηρούς στόχους ως προς το χρονοδιάγραμμα και το περιεχόμενο για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής άμυνας. Στο παρελθόν, η τακτική αυτή έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα επιτυχημένη, όπως στην περίπτωση της εσωτερικής αγοράς και της υιοθέτησης του ενιαίου νομίσματος. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη εγκρίνει τις λεπτομέρειες ενός σχεδίου δύο σταδίων για την ευρωπαϊκή άμυνα στο ψήφισμα Morillon για τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας και άμυνας στις 10 Απριλίου 2003.

Δυνατότητες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δαπανά σήμερα περίπου 150 δισεκατ. ευρώ ετησίως για την άμυνα. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 50% των αμυντικών δαπανών των ΗΠΑ. Λόγω δε της ύπαρξης 15 πλήρως ανεπτυγμένων στρατών και της μεγάλης αλληλεπικάλυψης των προσπαθειών, ιδίως στον δαπανηρότατο τομέα της έρευνας, η αποδοτικότητα της ευρωπαϊκής άμυνας δεν αντιστοιχεί παρά στο 10% περίπου της αντίστοιχης αποδοτικότητας της αμερικανικής άμυνας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να θεσπίσει μία κοινή αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού. Ο κώδικας συμπεριφοράς όσον αφορά τις εξαγωγές όπλων πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω. Επ' αυτής της βάσεως, μπορεί να θεσπιστεί μία διαδικασία αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων εξαγωγής όπλων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, η οποία θα ενίσχυε την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εκφράζεται με μία φωνή.Πρέπει να δημιουργηθεί μία υπηρεσία για την έρευνα και την ανάπτυξη στον τομέα της άμυνας. Η υπηρεσία αυτή θα είναι υπεύθυνη για τις προμήθειες των εθνικών στρατών κατά συντονισμένο τρόπο. Οι ερευνητικές προσπάθειες πρέπει να είναι συγκεντρωμένες ή τουλάχιστον να συντονίζονται μέσω μίας κεντρικής δομής.

Πρέπει να δημοσιευθούν προσκλήσεις υποβολής προσφορών σε ολόκληρη την επικράτεια της Ευρώπης προκειμένου να διασφαλιστεί πραγματικός ανταγωνισμός στον τομέα των στρατιωτικών προμηθειών, στο βαθμό που λόγοι ασφάλειας δεν υπαγορεύουν διαφορετικά. Το άρθρο 296 της Συνθήκης, όπως ισχύει σήμερα, πρέπει σταδιακά να χρησιμοποιείται όλο και λιγότερο. Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει κάνει ενθαρρυντικές προτάσεις προς αυτή την κατεύθυνση τα τελευταία χρόνια.

Είναι τεράστια η σημασία, δεδομένων των σημερινών συνθηκών στον τομέα της ασφάλειας, της διαλειτουργικότητας των στρατιωτικών δυνάμεων των διαφόρων κρατών μελών. Για το λόγο αυτό χρειάζεται να διασφαλιστεί ότι ο εξοπλισμός και η κατάρτιση των κρατών μελών συμμορφώνεται προς κοινούς κανόνες και πρότυπα.

Η θέσπιση μία πραγματικής ευρωπαϊκής πολιτικής διαστήματος συγκαταλέγεται μεταξύ των κεντρικών τεχνολογικών προκλήσεων με τις οποίες είναι αντιμέτωπη η Ένωση, η υλοποίηση της οποίας, μεταξύ άλλων, θα συμβάλλει στην ανεξαρτησία των στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών της. Για το λόγο αυτό, η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ υποστηρίζει θερμά το πρόγραμμα Galileo, εκφράζοντας, ωστόσο, τη λύπη της για το γεγονός ότι το στρατιωτικό μέρος του δεν έχει εγκριθεί ακόμη και προτείνει η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος να μετονομαστεί σε Υπηρεσία Διαστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


IV.2. Ισχυρή οικονομική δέσμευση προς τον αναπτυσσόμενο κόσμο

Περισσότεροι από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν με λιγότερο από 1 δολάριο ΗΠΑ την ημέρα. Είναι τεράστιος ο αριθμός των ανθρώπων που πεινούν, που χρειάζονται φάρμακα και εκπαίδευση. Η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ θα διασφαλίσει ότι η ισχυρή οικονομική δέσμευση της ΕΕ προς τον αναπτυσσόμενο κόσμο θα συνεχιστεί.


IV.2. 1 Αποτελεσματική προσπάθεια εξάλειψης της φτώχειας

Στόχος μας είναι να διατίθεται το 0,7% των εθνικών ΑΕΠ για αναπτυξιακή βοήθεια, με απώτερο στόχο την αποτελεσματική εξάλειψη της φτώχειας, ιδίως μέσω της προαγωγής της βιώσιμης οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Τα κράτη μέλη πρέπει, έως το 2006, να δαπανούν για αναπτυξιακή βοήθεια τουλάχιστον το 0,33% του ΑΕθνΠ τους. Πρέπει να διασφαλιστεί ότι η νομοθεσία της ΕΕ λαμβάνει υπόψη τους φτωχούς του κόσμου.


IV.2.2 Όροι για την παροχή βοήθειας: Προαγωγή του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου

Σύμφωνα με τη συμφωνία του Κοτονού, η παροχή βοήθειας υπόκειται στην προϋπόθεση του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Θεωρούμε ότι η ανάπτυξη πραγματικών κοινοβουλευτικών δημοκρατιών είναι ουσιαστικής σημασίας για την προαγωγή της ελευθερίας του ατόμου, την οικονομική ανάπτυξη και τη διασφάλιση της ευημερίας όλων των εθνών. Το ζήτημα της προστασίας των γυναικών πρέπει επίσης να εγείρεται συστηματικά όταν λαμβάνονται αποφάσεις για τη χορήγηση βοήθειας.


IV.2.3 Βελτίωση της αποτελεσματικότητας της βοήθειας: αποκέντρωση της διαχείρισης της βοήθειας

Προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της βοήθειας, η διαχείριση των προγραμμάτων της Επιτροπής πρέπει να αποκεντρωθεί και να μειωθούν οι γραφειοκρατικές διαδικασίες. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης πρέπει να ενσωματωθεί στον προϋπολογισμό της ΕΕ με στόχο την αύξηση της συνεκτικότητας.


IV.3 Διασφάλιση ότι ο υπό εξέλιξη γύρος διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ βασίζεται στις αρχές του δίκαιου εμπορίου και της ανάπτυξης

Οι διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ δεν παρέχουν μόνο το πλαίσιο για δίκαιο και αμοιβαίο άνοιγμα των αγορών και για μείωση των στρεβλώσεων του εμπορίου αλλά και ένα ουδέτερο και αποτελεσματικό μηχανισμό επίλυσης εμπορικών διαφορών.

Παρ’ όλο που ο νέος ΠΟΕ θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στις εσωτερικές πολιτικές της ΕΕ, η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ, κατανοώντας τα ενδεχόμενα οφέλη για την Ένωση, στηρίζει τις αρχές διαπραγμάτευσης που αποφασίστηκαν κατά την υπουργική διάσκεψη του ΠΟΕ στη Ντόχα τον Νοέμβριο του 2001. Κεντρικό σημείο των επικείμενων εμπορικών διαπραγματεύσεων θα είναι η παροχή βοήθειας προς τις αναδυόμενες οικονομίες και προς τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες προκειμένου να ενταχθούν στην παγκόσμια οικονομία.


IV.3.1 Υποστήριξη του παγκόσμιου, αλλά δίκαιου εμπορίου

Το παγκόσμιο εμπόριο πρέπει να είναι δίκαιο. Τασσόμαστε υπέρ της περαιτέρω κατάργησης των φραγμών στο εμπόριο και της δημιουργίας μίας παγκόσμιας απελευθερωμένης αγοράς, αλλά όλοι οι εταίροι του ΠΟΕ πρέπει να εφαρμόζουν κατά τον ίδιο τρόπο τους κανόνες και τα πρότυπα και οι αποφάσεις πρέπει να εφαρμόζονται αποτελεσματικά. Επιπλέον, η δικαιοσύνη επιβάλλει να λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες.


IV.3.2 Ο υπό εξέλιξη γύρος διαπραγματεύσεων να καταστεί πραγματικά «γύρος ανάπτυξης»

Το 2004 θα αποτελέσει σίγουρα σημείο καμπής για την παραδοσιακή αναπτυξιακή πολιτική της Ένωσης, καθώς τα ζητήματα της ανάπτυξης θα περιληφθούν τότε στο συνολικό πλαίσιο διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ. Η ΕΕ δεσμεύεται να έχει εξαλείψει μέχρι εκείνη τη στιγμή τις εμπορικές προτιμήσεις.

Πρέπει να αδράξουμε την ευκαιρία που παρέχει ο νέος γύρος διαπραγματεύσεων για την προώθηση μίας σειράς πολιτικών που αποσκοπούν να βοηθήσουν τις φτωχότερες χώρες να γεφυρώσουν το οικονομικό, τεχνολογικό και ψηφιακό χάσμα που τις χωρίζει από τον ανεπτυγμένο κόσμο και να διασφαλίσουν επαρκή πρόσβαση των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών στα φάρμακα που έχουν περισσότερο ανάγκη.


IV.3.3 Αύξηση της υποχρέωσης λογοδοσίας του ΠΟΕ: Δημιουργία μίας ισχυρής κοινοβουλευτικής συνέλευσης

Η έλλειψη κοινοβουλευτικού ελέγχου στον τομέα του εμπορίου πρέπει να αντιμετωπιστεί. Η κατάλληλη συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων έχει μεγάλη σημασία για την αύξηση της υποχρέωσης λογοδοσίας κατά τη διαδικασία διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ. Θα υποστηρίξουμε ενεργά τη δημιουργία και την ενίσχυση μίας κοινοβουλευτικής συνέλευσης του ΠΟΕ. Τα μέλη του Κοινοβουλίου θα μπορούσαν να αποτελέσουν το σύνδεσμο μεταξύ των εκπροσώπων της εκτελεστικής εξουσίας που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις και των πολιτών, ιδίως όσον αφορά την πληροφόρηση των τελευταίων και την παροχή απαντήσεων στους προβληματισμούς τους.


¹Οι αποστολές του Πέτερσμπεργκ περιλαμβάνουν καθήκοντα ανθρωπιστικής φύσεως και διάσωσης, ειρηνευτικά καθήκοντα, αποστολές μάχιμων δυνάμεων σε περιπτώσεις διαχείρισης κρίσεων, μεταξύ των οποίων η επίτευξη ειρήνευσης. Συγκεκριμένο παράδειγμα της υλοποίησης είναι οι εξουσίες και αρμοδιότητες που ανατέθηκαν στον Ύπατο Εκπρόσωπο στη Βοσνία.

V. ΟΡΘΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ: ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΑΥΣΤΗΡΟΤΗΤΑ

Η διαφάνεια και η υποχρέωση λογοδοσίας σχετικά με τη χρησιμοποίηση των κεφαλαίων της ΕΕ αποτελεί βασική δημοκρατική απαίτηση. Η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ θα διασφαλίσει την τήρηση υψηλών προτύπων όσον αφορά τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος και παράλληλα δεσμεύεται να καταβάλλει προσπάθειες για την καταπολέμηση της απάτης. Παράλληλα, για την επίτευξη των πολιτικών στόχων της, η Ομάδα στοχεύει να επανεξετάσει όλες τις πτυχές του προϋπολογισμού προκειμένου να επιτύχει μεγαλύτερη ευελιξία μεσοπρόθεσμα και καλύτερη χρήση των κεφαλαίων.


V.1. Προσεκτική διαχείριση των δαπανών και αυστηρότητα στην καταπολέμηση της απάτης


IV.1.1 Αύξηση της υποχρέωσης λογοδοσίας σε σχέση με τη χρησιμοποίηση των κεφαλαίων της ΕΕ και επιδίωξη θεσμικής μεταρρύθμισης

Η μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρέπει να ολοκληρωθεί με επιτυχία και να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα της δέσμης μεταρρυθμίσεων, ιδίως όσον αφορά την πολιτική προσωπικού και τον εξωτερικό έλεγχο.

Οι Επίτροποι πρέπει να είναι πολιτικώς υπόλογοι για τα κεφάλαια που διαχειρίζονται στο πλαίσιο του χαρτοφυλακίου τους. Επιπλέον, πρέπει να θεσπιστεί ένας δεσμευτικός κώδικας συμπεριφοράς για το διορισμό ανώτερων υπαλλήλων και να καταστεί υποχρεωτική η δημοσίευση στο Διαδίκτυο των οικονομικών συμφερόντων Επιτρόπων και Γενικών Διευθυντών.

Η διαδικασία διορισμού των μελών του Ελεγκτικού Συνεδρίου και η δήλωση αξιοπιστίας χρήζουν μεταρρύθμισης.

Το Συμβούλιο Υπουργών πρέπει να είναι υπόλογο για τη χρηματοδότηση των επιχειρησιακών πτυχών των δραστηριοτήτων του


V.1.2 Διαφάνεια: βελτίωση της λειτουργίας της αρμόδιας για την απαλλαγή αρχής

Μεγάλη σημασία στο πλαίσιο αυτό έχει η ευρεία δυνατότητα πρόσβασης σε έγγραφα και η μεγαλύτερη διαφάνεια των διαδικασιών ανάθεσης συμβάσεων.

Για την υλοποίηση αυτών των στόχων, απαιτείται ενίσχυση των εξουσιών της επιτροπής ελέγχου του προϋπολογισμού. Συγκεκριμένα, πρέπει να της παρασχεθεί η δυνατότητα να εξετάζει οποιοδήποτε πρόσωπο και να έχει πρόσβαση σε κάθε έγγραφο της Επιτροπής. Θα βεβαιωθούμε ότι και στα νέα κράτη μέλη θα γίνουν οι απαραίτητες διοικητικές ρυθμίσεις για υψηλά πρότυπα διαχείρισης.


V.1.3 Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης

Προσπάθειες για την καταπολέμηση της απάτης πρέπει να καταβληθούν σε κάθε επίπεδο. Δεδομένου ότι παραμένει σε απαράδεκτα υψηλά επίπεδα η κατάχρηση κεφαλαίων της ΕΕ στα κράτη μέλη, η Ομάδα πρέπει να εντοπίσει τις σχετικές υποθέσεις και να διασφαλίσει την επιστροφή των ποσών που κατασπαταλήθηκαν. Η ενίσχυση της OLAF, μέσω της πλήρους ανεξαρτητοποίησής της από την Επιτροπή, αποτελεί έναν σημαντικό στόχο στο πλαίσιο αυτό. Τέλος, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για την καταπολέμηση της απάτης κατά την είσπραξη των ίδιων πόρων.

Η Ομάδα του ΕΛΚ-ΕΔ θα υποστηρίξει θερμά τη θέσπιση θέσης του ευρωπαίου εισαγγελέα για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης.


V.2. Η Ευρώπη πρέπει να διαθέτει τα μέσα που απαιτούνται για την εκπλήρωση των φιλοδοξιών της

Πρέπει να θεσπιστεί μία δυναμικότερη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική πολιτική, προκειμένου η Ένωση να μπορεί να ενεργεί γρήγορα και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών.


V.2.1 Πλήρη κοινοβουλευτικά δικαιώματα στο πλαίσιο της διαδικασίας του προϋπολογισμού:

Πρέπει να θεσμοθετηθεί η συμμετοχή του Κοινοβουλίου στη λήψη αποφάσεων επί δημοσιονομικών ζητημάτων επί ίσοις όροις με το Συμβούλιο. Η διαδικασία του προϋπολογισμού πρέπει να βασίζεται στο δικαίωμα συναπόφασης του Κοινοβουλίου, που πρέπει να καλύπτει και τον τομέα των ιδίων πόρων και το δημοσιονομικό κανονισμό. Η διάκριση μεταξύ υποχρεωτικών και μη υποχρεωτικών δαπανών πρέπει να καταργηθεί και το Κοινοβούλιο πρέπει να συμμετέχει πλήρως στον προσδιορισμό των πολιτικών προτεραιοτήτων και στον έλεγχο της εφαρμογής τους.

Από τη στιγμή που θα αρχίσουν να ισχύουν οι νέες δημοσιονομικές διατάξεις που ορίζονται στο Σύνταγμα, πρέπει να διασφαλιστεί η καθιέρωση συγκεκριμένης πρακτικής σχετικά με την εφαρμογή τους, η οποία θα σέβεται πλήρως τη θεσμική ισορροπία μεταξύ Κοινοβουλίου και Συμβουλίου.

Για κάθε νέο καθήκον για το οποίο είναι αρμόδια η ΕΕ, το Κοινοβούλιο πρέπει να συμμετέχει πλήρως από δημοσιονομικής απόψεως και να έχει τον τελευταίο λόγο σχετικά με τις δαπάνες.


V.2.2 Προς μία νέα δημοσιονομική πολιτική: Καθορισμός προτεραιοτήτων και ποιοτικά βελτιωμένη εκτέλεση του προϋπολογισμού

Πρέπει να προαχθεί ο σωστός καθορισμός προτεραιοτήτων στο πλαίσιο της κατάρτισης του προϋπολογισμού, και στη συνέχεια να παρασχεθούν οι απαραίτητοι πόροι για τους διάφορους τομείς πολιτικής για τους οποίους είναι αρμόδια η Ένωση. Πρέπει να αναπτυχθεί το τμήμα του προϋπολογισμού που αφορά τις επενδύσεις, σε αντίθεση με τον τρέχοντα προϋπολογισμό στον οποίο κυριαρχούν οι επιδοτήσεις. Τεράστια είναι η σημασία της πολιτικής και οικονομικής ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης. Προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα της εκτέλεσης των πολιτικών της ΕΕ, πρέπει να καθοριστούν στόχοι απόδοσης σε συνδυασμό με καλύτερο έλεγχο της εφαρμογής.


V 2.3 Για ένα δυναμικό μεσοπρόθεσμο πενταετές δημοσιονομικό πλαίσιο

Ο νέος πολυετής δημοσιονομικός μηχανισμός από το 2006 και έπειτα (= νυν φυσικές καταστροφές, εξωτερική πολιτική) και επαρκή δημοσιονομικά μέσα για Δημοσιονομική Προοπτική) πρέπει να προβλέπει μηχανισμούς που να διασφαλίζουν την απαραίτητη δημοσιονομική ευελιξία προκειμένου η Ευρωπαϊκή Ένωση να έχει τη δυνατότητα να αναλαμβάνει δράση (πρβλ. εσωτερική ασφάλεια, την επίτευξη των στόχων της και την υλοποίηση των πολιτικών της.

Η Διοργανική Συμφωνία πρέπει να αντικατασταθεί από έναν σύγχρονο και δυναμικό μεσοπρόθεσμο πενταετή δημοσιονομικό σχεδιασμό, με σύγχρονες και αποτελεσματικές διαδικασίες. Το σύστημα θα συνδέεται στενά με την εντολή της Επιτροπής.

Αποτελεσματικός συντονισμός νομοθετικών και δημοσιονομικών διαδικασιών. Με το νέο Σύνταγμα, ο ρόλος της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα ενισχυθεί. Αυτό συνεπάγεται περαιτέρω συντονισμό της νομοθετικής και της δημοσιονομικής διαδικασίας προκειμένου να διασφαλίζονται υψηλά πρότυπα νομοθεσίας. Πρέπει επομένως να διασφαλιστεί ότι γίνεται σεβαστή η υπεροχή της πολιτικής στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και της νομοθετικής διαδικασίας.


V.2.4 Δημιουργία συνδέσμου μεταξύ πολιτών και πόρων

Ένα γνήσιο σύστημα ιδίων πόρων, το οποίο θα αντικαθιστούσε το σημερινό σύστημα, που αντικατοπτρίζει την προσέγγιση των κρατών μελών και στο πλαίσιο του οποίου το ΕΚ δεν διαδραματίζει κανένα ρόλο, θα έδινε στους πολίτες καλύτερη εικόνα των δαπανών σε επίπεδο ΕΕ¹. Στο πλαίσιο αυτό μεγάλη είναι η σημασία της συγκέντρωσης κεφαλαίων. Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να λάβουν εγγυήσεις ως προς ανώτατα όρια ή τα μέγιστα ποσοστά αύξησης, αλλά η λήψη αποφάσεων θα γινόταν βάσει της διαδικασίας συναπόφασης².


¹ Εναλλακτικά, ως πρώτο βήμα, θα μπορούσε να εξεταστεί η εισαγωγή της διαδικασίας συναπόφασης στο υφιστάμενο σύστημα ιδίων πόρων.
² Η αντιπροσωπεία του Ηνωμένου Βασιλείου εκφράζει τη γενικότερη επιφύλαξή της, στο κείμενο των προτεραιοτήτων, σύμφωνα πάντα με τη συγκερκιμένη θέση της στην Κ.Ο. του ΕΛΚ-ΕΔ, όπως αυτή πρόσφατα κοινοποιήθηκε και πάλι με επιστολή της αντιπροσωπείας του Ηνωμένου Βασιλείου προς την Κ.Ο. του ΕΛΚ-ΕΔ.